Фюрар

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Фюрар і рэйхсканцлер нямецкага народа
ням.: Führer und Reichskanzler des deutschen Volkes
Скасаваная
дзяржаўная пасада

Standarte Adolf Hitlers.svg

Штандар фюрара і рэйхсканцлера
Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg
Адольф Гітлер
(апошні на пасадзе)

Краіна Flag of German Reich (1935–1945).svg Трэці рэйх
Папярэдняя пасада Рэйхспрэзідэнт
Пасада-пераемніца Рэйхспрэзідэнт
Першы на пасадзе Адольф Гітлер
Апошні на пасадзе Адольф Гітлер
Рэзідэнцыя Берлін, Рэйхсканцылярыя
Заснавана 2 жніўня 1934
Скасавана 30 красавіка 1945

Фю́рар (ням.: Führer) — нямецкае слова, якое азначае «правадыр» або «лідар». У Германіі у 19341945 гадах афіцыйны тытул главы дзяржавы і Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі (19211945), а таксама складовая частка званняў і пасад у СС (штурмбанфюрар, групенфюрар і інш.). Як правіла, слова выкарыстоўваецца ў якасці абазначэння Адольфа Гітлера, які афіцыйна насіў гэты тытул.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Тытул «фюрар» быў атрыманы Гітлерам 9 жніўня 1934 года пасля смерці рэйхспрэзідэнта Веймарскай рэспублікі Гіндэнбурга. Паводле закона, новая пасада фюрара і рэйхсканцлера аб'яднала пасады прэзідэнта і канцлера, зрабіўшы Гітлера аднаасобным кіраўніком Германіі[1] [2]. «Прынцып фюрарства» (ням.: Führerprinzip) шырока прапагандаваўся нацысцкай партыяй, адным з самых вядомых лозунгаў якой быў «Адзін народ, адна дзяржава, адзін правадыр» (ням.: Ein Volk, ein Reich, ein Führer).

Сучаснае выкарыстанне[правіць | правіць зыходнік]

У наш час слова можа ўжывацца (іранічна) у дачыненні да любога правадыра ахлакратыі.

Слова з'яўляецца складовай часткай шматлікіх слоў. Напрыклад: Lokführer (машыніст), Spielführer (капітан каманды), Führerschein (пасведчанне вадзіцеля) і г.д.

У перакладзе Elberfelder, выдадзеным у 1871 годзе, а таксама ў перакладзе Новага свету (афіцыйным перакладзе, які выдаецца Сведкамі Іеговы) — Евангелля паводле Матфея на нямецкую мову слова «Führer» выкарыстоўваецца ў якасці аднаго з тытулаў Ісуса Хрыста (адпавядае стар.-грэч.: καθηγητὴς, беларускаму «Правадыр» ці «Настаўнік»; Мф.23:10)[3][4].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Thamer, Hans-Ulrich Beginn der nationalsozialistischen Herrschaft (Teil 2) (german). Nationalsozialismus I. Bonn: Federal Agency for Civic Education (2003). — «President von Hindenburg died on August 2nd, 1934. The day before, the cabinet had approved a submission making Hitler his successor. The role of the president was to be dissolved and united with that of the chancellor under the title „Führer und Reichskanzler“. However, this was in breach of the Enabling Act. (shortened & paraphrased)»  Архівавана з першакрыніцы 31 мая 2012. Праверана 4 кастрычніка 2011.
  2. Winkler, Heinrich August. "The German Catastrophe 1933-1945". Germany: The Long Road West vol. 2: 1933-1990. pp. 38–39. ISBN 978-0199265985. http://books.google.com/books/about/Germany.html?id=gXflC2Ipo_QC. Retrieved on 28 October 2011. 
  3. Matthew 23:10
  4. Matthäus 23:10, NW

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]