Эрык Уладзіміравіч Булатаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Эрык Уладзіміравіч Булатаў
Фатаграфія
Дата нараджэння 5 верасня 1933(1933-09-05)[1][2][…] (87 гадоў)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Род дзейнасці скульптар, мастак, фатограф, conceptual artist
Вучоба
Член у
Узнагароды
ордэн Дружбы
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

Эрык Уладзіміравіч Булатаў (нар. 5 верасня 1933, Свярдлоўск) — адзін з самых вядомых сучасных рускіх мастакоў — заснавальнікаў соц-арта.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў 1933 годзе ў Свярдлоўску (цяпер Екацярынбург). Бацька — Уладзімір Барысавіч, родам з Саратава, быў партыйным работнікам (уступіў у партыю ў 1918 годзе), у 1944 годзе загінуў на фронце, маці Раіса Паўлаўна — з горада Беласток (Польшча), нелегальна эмігравала ў Расію ва ўзросце 15 гадоў; ужо праз тры гады ўладкавалася на працу стэнаграфісткай — нягледзячы на тое, што па прыездзе не ведала рускую мову (валодала толькі польскай і ідыш)[4].

Па словах Эрыка Булатава, яго бацька чамусьці вельмі верыў у тое, што ён будзе мастаком[4].

У 1958 годзе скончыў Мастацкі інстытут імя В. І. Сурыкава(руск.) бел.. З 1959 года працаваў у дзіцячым выдавецтве «Детская литература(руск.) бел.» разам з І. І. Кабаковым(руск.) бел. і А. У. Васільевым(руск.) бел.. Практычна 30 гадоў крыніцай сродкаў для Булатава служыла ілюстраванне дзіцячых кніг па прынцыпе «паўгода на кніжкі, паўгода на жывапіс»[5]. Выставачную дзейнасць у Маскве пачаў з 1957 года, а з 1973 года — ужо за мяжой.

Характэрным і пазнавальным творчым метадам Булатава з’яўляецца сутыкненне плакатнага тэксту, выхапленага з кантэксту савецкай рэчаіснасці, з фігуратыўным (часцей за ўсё пейзажным, запазычаным з масавага друку) складнікам. У выніку мастаку ўдаецца гранічна даступным чынам праілюстраваць абсурднасць рэчаіснасці, перанасычанай сімволікай савецкай прапаганды.

Акрамя работ соц-артовской тэматыкі, яшчэ ў сваіх ранніх працах Булатаў распрацаваў тэорыю ўзаемадзеяння карціны і прасторы. Згодна з гэтай тэорыі карціна складаецца з двух узаемавыключальных частак: канкрэтнай, рэальнай плоскасці — «карціннай плоскасці», і нейкай ўяўнай прасторы, якую можна пабудаваць на адным з бакоў гэтай плоскасці. У сваіх творах Булатаў імкнуўся не зводзіць разам гэтыя паняцці па складзенай традыцыі, а супрацьпастаўляць іх[6]. У гэтых яго творах прыкметны ўплыў Р. Фалька. Моцны, своеасаблівы этап яго творчасці, неацэнены па вартасці ў кантэксце гісторыі мастацтва.

Мая справа як раз зусім іншая, чым справа поп-арту — справа соц-арту. Яны імкнуліся даказаць, што сацыяльная рэальнасць — гэта адзінае, што ў нас ёсць, адзіная рэальнасць. Усё астатняе проста не мае значэння. А я хацеў заўсёды даказаць, што сацыяльная прастора абмежавана, яна мае мяжу, і свабода — заўсёды за гэтай мяжой.

Працы Булатава пастаянна выстаўляюцца на аўкцыённыя таргі сучаснага мастацтва. Так, на аўкцыёне «Філіпс» праца «Савецкі космас» сышла прыкладна за 1,6 млн даляраў, яшчэ два палатна на савецкую тэматыку, у тым ліку «Рэвалюцыя — перабудова», былі прададзеныя па мільёне даляраў за кожнае, што зрабіла Булатава адным з самых дарагіх сучасных рускіх мастакоў.

З 1963 года і да канца 1960-х гадоў Эрык Булатаў эксперыментуе з рознымі мадэрнісцкімі стылямі ў жывапісе, выяўляючы цікавасць да аналізу прасторавых, светлавых і каляровых якасцяў карціны. У СССР мастак не мог выстаўляцца па меркаваннях цэнзуры, толькі ў 1965 і 1968 гадах прайшлі кароткачасовыя паказы яго работ у Курчатаўскім інстытуце(руск.) бел. і кафэ «Сіняя птушка(руск.) бел.» ў Маскве. У пачатку 1970-х пачаў ствараць буйнамаштабныя карціны, у іх, як правіла, ён звяртаецца да сацыяльных тэм і мас-медыйных вобразаў савецкай рэчаіснасці: адлюстроўвае лозунгі, надпісы, плакаты. У 1972 стварае знакаміты «Гарызонт». У перыяд перабудовы карціна была ўспрынятая як парадыйны твор і нават атаясамлялася са стылем соц-арт. У 1988 годзе, пасля серыі буйных персанальных выставак — у Кунстхале Цюрыха(руск.) бел., Цэнтры Жоржа Пампіду (Парыж) і іншых, а таксама пасля ўдзелу ў Венецыянскай біенале — імкліва атрымаў міжнароднае прызнанне: быў названы «мастаком перабудовы» і прызнаны ЮНЕСКА лепшым мастаком года. Большая частка твораў Эрыка Булатава патрапіла ў заходнія калекцыі і музеі.

З 1989 жыў у Нью-Ёрку, у 1992 пераехаў у Парыж. У 2003 годзе ўпершыню на радзіме прайшла выстаўка яго графікі, а ў 2006 годзе — першы рэтраспектыўны паказ яго жывапісных твораў (абедзве выставы ў Траццякоўскай галерэі, Масква). У 2013 годзе стаў лаўрэатам Усерасійскага конкурсу ў галіне сучаснага мастацтва «Інавацыя», у намінацыі «За творчы ўклад у развіццё сучаснага мастацтва». У 2015 годзе мастак быў запрошаны для стварэння маштабных палотнаў пры адкрыцці новага будынка Музея сучаснага мастацтва «Гараж»(руск.) бел. у Маскве. У гэтым жа годзе для экспазіцыі Музея першага прэзідэнта Расіі Б. М. Ельцына стварыў карціну «Свабода».

Жыве ў Маскве і Парыжы.

У Расіі прадстаўлены галерэяй «pop/off/art(руск.) бел.».

Персанальныя выстаўкі[правіць | правіць зыходнік]

  • 2016 — Skopia gallery. Жэнева, Швейцарыя
  • 2015 — «Все в наш Гараж!». Музей сучаснага мастацтва «Гараж»(руск.) бел., Масква
  • 2015 — «ВОТ. Erik Bulatov». Kasia Kulczyk. Лондан, Вялікабрытанія
  • 2014 — Эрык Булатаў «ЖИВУ — ВИЖУ» . Манеж. Масква
  • 2013 — «Живопись и рисунки, 1966—2013», Нацыянальны музей, Манака(англ.) бел., Княства Манака
  • 2006 — Эрик Булатов. Вот. Дзяржаўная Траццякоўская галерэя, Масква
  • 2006 — «Свобода есть свобода». Кёстнераўскае таварыства. Гановер, Германія
  • 2003 — Малюнкі. Дзяржаўная Траццякоўская галерэя, Масква
  • 2003 — «ВОТ. Живопись, графика, книги». Дзяржаўны цэнтр сучаснага мастацтва(руск.) бел.. Масква
  • 2002 — Erik Bulatov. FIAC. Galerie Dina Vierny
  • 2001 — «Эрик Булатов». Галерэя Бломквіст. Осла, Нарвегія
  • 1999-2000 — «Эрик Булатов». Музей Маёля — Фонд Дзіны Верні. Парыж, Францыя
  • 1998 — «Эрик Булатов. Картина умерла. Да здравствует картина!». Галерэя Ф. Бернта/Галерэя В. Рэкермана. Кёльн, Германія
  • 1997 — «Скорость. Космос. Гибрид. Власть. Становление». Біенале ў Кванчжу(англ.) бел.. Паўднёвая Карэя
  • 1996 — «Несовместимые пространства». Галерэя Рэнэ Цыглер. Цюрых, Швейцарыя
  • 1995 — «Несовместимые пространства». Галерэя Ф. Бернта/Галерэя В. Рэкермана. Кёльн, Германія
  • 1994 — «Эрик Булатов». Галерэя Філіс Кайнд. Нью-Ёрк, ЗША
  • 1992 — Erik Bulatov. FIAC. Galerie Dina Vierny
  • 1991 — Erik Bulatov. Galeria Fernando Duran, Мадрыд
  • 1991 — «Эрик Булатов». Галерэя Філіс Кайнд. Нью-Ёрк, ЗША
  • 1989 — One-man Show. Інстытут сучаснага мастацтва(руск.) бел.. Лондан, Вялікабрытанія
  • 1989 — Erik Bulatov. Phyllis Kind Gallery. Нью-Ёрк
  • 1989 — Erik Bulatov. Dany Keller Galerie, Мюнхен, Германія
  • 1989 — Запуск дырыжабля да 200-годдзя Вялікай Французскай рэвалюцыі з выявай карціны Э. Булатава (сумесна з К. Харынгам). Парыж, Францыя
  • 1989 — «Эрик Булатов». Музей выяўленчых мастацтваў(руск.) бел.. Цюрых, Швейцарыя; Універсітэцкі музей Портыкус(руск.) бел.
  • 1988 — One-man Show, De Appel Foundation(англ.) бел., Амстэрдам, Нідэрланды
  • 1988 — Erik Bulatov. Kunstverein, Фрайбург, Германія
  • 1988 — Erik Bulatov. Kunsthalle, Цюрых
  • 1988 — Erik Bulatov. Цэнтр Пампіду, Парыж, Францыя
  • 1988 — «Ich lebe — Ich sehe». Kunstmuseum(руск.) бел., Берн, Швейцарыя
  • 1968 — Персанальная аднадзённая выстаўка. Кафэ «Сіняя птушка(руск.) бел.», Масква
  • 1965 — Эрик Булатов/Вячеслав Калинин. Інстытут ядзернай фізікі, Масква

Узнагароды і прэміі[правіць | правіць зыходнік]

Работы знаходзяцца ў зборах[правіць | правіць зыходнік]

Дакументалістыка[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118931083 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. Erik Bulatov // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Erik Bulatow // Brockhaus Enzyklopädie
  4. 4,0 4,1 Е. Калашникова
  5. ЭРИК БУЛАТОВ / Документальный сериал «Художник говорит» на YouTube
  6. ЭРИК БУЛАТОВ / Документальный сериал «Художник говорит» на YouTube
  7. Указ Президента Российской Федерации от 28.10.2014 № 695 "О награждении государственными наградами Российской Федерации" (руск.) . Государственная система правовой информации (29 кастрычніка 2014). Праверана 26 ліпеня 2017.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Эрик Булатов. Вот. (Каталог выставки, Государственная Третьяковская галерея 19 сентября — 19 ноября 2006) — М.: КнигиWAM, 2006. — ISBN 5-91002-011-0
  • {{{загаловак}}}. — 2009. — ISBN 978-5-87334-119-1.
  • Булатов Э. Горизонт // Библиотека Московского Концептуализма Германа Титова, 2013.
  • Эрик Булатов о своем творчестве // Искусство, 1990, № 1, С. 20
  • Эрик Булатов. Вот. Кат. выст. в ГТГ / Ерофеев Андрей, Лоркен Бетран, Некрасов Всеволод, Булатов Эрик. М.: WAM, 2006
  • Булатов Э. Картина и живопись. Paris: Editions Jannink, 2007 (на рус. и фр. яз.)
  • Tupitsyn, V. Eric Bulatov // Art Forum, January 2007, p. 244—276
  • Булатов Э. Живу дальше: Статьи, интервью. М., 2009
  • Тупицына, М. Эрик Булатов. М., 2014

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]