Горад Марсель

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Марсель
фр.: Marseille, акс.: Marselha
Сцяг Герб
Сцяг
MarseillePaysage.jpg

Каардынаты: 43°17′51″ пн. ш. 5°22′38″ у. д. / 43.2975° пн. ш. 5.377222° у. д. (G) (O) (Я)43°17′51″ пн. ш. 5°22′38″ у. д. / 43.2975° пн. ш. 5.377222° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Плошча
240,62 км²
Вышыня цэнтра
12 (0-640) м
Насельніцтва (2006)
839 043 чалавек
Шчыльнасць
3487 чал./км²
Часавы пояс
Тэлефонны код
+33 491
Паштовыя індэксы
13001 – 13016
Афіцыйны сайт
http://www.mairie-marseille.fr/
(фр.)  (англ.)  (руск.)  (ням.)  (ісп.) 

Марсель (Францыя)
Марсель
Марсель

МАРСЕЛЬ (фр.: Marseille, ІРА: [maʁsɛj], мясцовае вымаўленне [mɑχˈsɛjɐ]; аксіт.: Marselha, ІРА: [maʀˈsejɔ, maʀˈsijɔ]) — горад у Францыі. Знаходзіцца на беразе Ліёнскага заліва (Міжземнае мора). У 2007 разам з прыгарадамі ў Марселі жылі 1.605 тыс. жыхароў.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Заснаваны ў VI ст. да н.э. як грэчаская калонія Масалія. Гандлёвы і культурны цэнтр, порт, сапернічаў з Карфагенам (марская бітва ў VI сг. да н.э.). У 49 да н.э. заваяваны рымлянамі, у 476вестготамі, у 539франкамі, у 735 зруйнаваны арабамі. 3 879 у каралеўстве Арэлат, з XI ст. ў графстве Праванс. У час крыжовых паходаў адзін з найбуйнейшых гандлёвых цэнтраў Міжэемнамор'я. 3 1214 незалежны горад. У 1481 раэам з Правансам перайшоў пад уладу французскіх каралёў. 3 канда XVII ст. цэнтр керамічнай прамысловасці. Падарваная ў пач. XIX ст. кантынентааьнай блакадай эканоміка Марселя пачала хутка развівацца ў 2-й пал. XIX ст. пасля адкрыцця Суэцкага канала (1869) і французскай экспансіі ў Паўночную Афрыку. У II сусветную вайну акупіраваны італа-нямецкімі войскамі (1942—44), адзін з цэнтраў Руху Супраціўлення.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Буйнейшы порт Францыі на Міжземным моры. Вузел чыгунак і аўтадарог. Міжнародны аэрапорт. Метрапалітэн.

Пачатковы пункт транс'еўрапейскага нафтаправода на Страсбург і Карлсруэ (Германія).

Прамысловасць[правіць | правіць зыходнік]

Важны прамысловы цэнтр. Нафтаперапрацоўка, нафтахімічная прамысловасць, судна- і авіябудаванне.

Навука, адукацыя, культура[правіць | правіць зыходнік]

Дзейнічаюць 3 ўніверсітэты. Музеі археалогіі, прыгожых мастацтваў і інш. Марскі акварыум. Развіваецца турызм.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Руіны старажытна-рымскіх збудаванняў, арітэктурныя помнікі XI—XIX ст. На востраве каля Марселя размешчаны замак Іф (XVI ст.).

Выбітныя ўраджэнцы[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Марсель // БЭ ў 18 т. Т. 10. Мн., 2000.