Каханне
Любоў, таксама Каханне — стаўленне да каго-небудзь як да безумоўнай каштоўнасці, лучнасць і агульнасць з якою ўспрымаецца як дабро. Да кахання не адносяць эмацыйныя станы, звязаныя з жарсцю ці прыхільнасцю (у т.л. да адносін, досведу і г.д.); рамантычныя (лірычныя) перажыванні, звязаныя з сексуальнай цягай і сексуальнымі адносінамі.
У дыялогу Платона «Пір» — творы, які задаў большасць асноўных сюжэтаў наступных філасофскіх разважанняў пра каханне, — уз’яднальная функцыя любові (у Платона — любоў-эрас[1]) падаецца як галоўная. У Платона любоўю завецца прага цэласнасці і імкненне да яе, у каханні кожны знаходзіць сваё непаўторнае іншае Я, у лучнасці з якім знаходзіцца гармонія.
У свой час, Арыстоцель лічыў, што сапраўдная любоў (у Арыстоцеля — любоў-філіа) засноўваецца на ўзаемнасці, добразычлівасці, даверы, клопату, імкненні да дасканаласці. У Арыстоцеля адбываецца істотная змена ў разуменні любові, калі ў Платона любоў — стаўленне таго хто любіць да таго каго любяць; адносіны няроўных, то Арыстоцель настойвае на тым, што ў любові, якую ён лічыў за празмернае сяброўства выяўляецца роўнасць.
Платон і Арыстоцель разважалі пра любоў, але праз выяўленыя праз гэтыя развагі ўласцівасці любові як пачуцця — стаўленне да іншага, адносін паміж людзьмі — у пазнейшыя часы пачалі асэнсоўваць і каханне. Развагамі старажытнасці былі зададзеныя фундаментальныя характарыстыкі кахання як пачуцця, якое, па-першае, накіравана ад таго хто кахае да аб’екта кахання і, па-другое, прымушае таго хто кахае ахвяраваць дзеля таго, каго ён кахае. Характэрыстыкі аднолькава ўласцівыя каханню мужчыны да жанчыны і жанчыны да мужчыны, праўда ў асобных выпадках яны выяўляцца па-рознаму.
Зноскі
- ↑ У старажытых грэкаў было агульнае ўяўленне пра любоў з якой яны вылучалі асобныя кірункі, якія кожны разумеў шмат у чым розна, а менавіта любоў-эрас, любоў-філіа, любоў-сторгэ і любоў-агапэ. Дакладная дыферэнцыяцыя зместу гэтых паняткаў адбылася ў пазнейшыя часы, панятак любоў-агапэ наогул канчаткова напоўніўся зместам праз хрысціянскае мысленне.
Літаратура [правіць]
- Платон. Пир // Платон. Собр. соч. в 4 тт. Т. 2. М.: Мысль, 1990;
- Соловьев В. С. Смысл любви // Соловьев В. С. Соч. в 2 тт. Т. 2. М.: Мысль, 1989.
Спасылкі [правіць]
- Фрагмент фільма «Рамеа і Джульета»: Прызнанне ў каханні, 00:08:42, 1968 на YouTube
- «Музей Кахання» на сайце «Рамеа і Джульета»
| Эмацыйныя працэсы | |
|---|---|
| Эмоцыі |
Турбота · Боль · Боязь · Гнеў · Гонар · Сум · Прыкрасць · Замяшанне · Злараднасць · Метаноя · Надзея · Напружанасць · Няўпэўненасць · Настальгія · Засмучэнне · Адзінота · Зняважанасць · Роспач · Смутак · Радасць · Нуда · Шчасце · Шкадаванне · Туга · Трывога · Захопленасць · Здзіўленне · Здавальненне · Задавальненне · Зневажэнне · Маркота · Фрустрацыя · Эйфарыя · Энтузіязм |
| Пачуцці | Агапэ · Амбівалентнасць · Антыпатыя · Падзяка · Глыбокая павага · Віна · Цяга · Закаханасць · Варожасць · Абурэнне · Жаль · Зайздрасць · Каханне · Пяшчота · Нянавісць · Непрыманне · Цікавасць · Пагарда · Грэбаванне · Прыхільнасць · Раздражненне · Расчараванне · Раскаянне · Рэўнасць · Сімпатыя · Старгэ · · Страх · Сорам · Трапятанне · Філія |
| Афекты | Спалох · Паніка · Жах · Эйфарыя · Экстаз · Лютасць |
| Настроі | Нуда |