Зігмунд Фрэйд
| Зігмунд Фрэйд | |
| Sigmund Freud | |
 Зігмунд Фрэйд (1922 год) |
|
| Дата нараджэння: | |
|---|---|
| Месца нараджэння: |
Фрайберг, Аўстра-Венгрыя (цяпер Пршыбар (Příbor), Чэхія), вуліца Замечніцкая (Zámečnická ulice), дом 117 |
| Дата смерці: |
23 верасня 1939 (83 года) |
| Месца смерці: |
Лондан, Maresfield Gardens 20 |
| Навуковая сфера: |
аўстрыйскі псіхіятр і заснавальнік псіхааналітычнай школы |
| Подпіс |
|
Зігмунд Фрэйд (ням.: Sigmund Freud — Зігмунд Фройд, поўнае імя Жыгімонт Шлома Фрэйд, ням.: Sigismund Schlomo Freud; 6 мая 1856, Фрайберг, Аўстра-Венгрыя (цяпер Пршыбор, Чэхія) — 23 верасня 1939, Лондан) — аўстрыйскі псіхолаг, псіхіятр і неўролаг. Заснавальнік псіхааналітычнай школы — тэрапеўтычнага накіравання ў псіхалогіі, тэорыі, паводле якой неўратычныя расстройствы чалавека выкліканыя шматкомплекснымі ўзаемаадносінамі несвядомых і свядомых працэсаў.
Змест |
Біяграфія [правіць]
Раннія гады [правіць]
Зігмунд Фрэйд нарадзіўся ў сям'і галіцыйскіх яўрэяў. Яго бацьку, Якаву, быў 41 год, ён меў двух дзяцей ад папярэдняга шлюбу. Маці Зігмунда, Амаліі Натансон, трэцяй жонцы Якава, быў 21 год. У 1860 годзе сям'я Фрэйда ў сувязі з фінансавымі цяжкасцямі перабралася з Фрайберга ў Вену. У 9-гадовым узросце Фрэйд паступіў у гімназію Сперл (сярэднюю школу), дзе быў адным з лепшых вучняў, і з адзнакай скончыў яе ў 17 гадоў.
Юнацтва [правіць]
Пасля заканчэння гімназіі Фрэйд жадаў зрабіць ваенную або палітычную кар'еру, але з прычыны антысеміцкіх настрояў і матэрыяльных цяжкасцяў яго амбіцыі былі перакрэсленыя.
У 17 гадоў, увосень 1873, паступіў на медыцынскае аддзяленне Венскага ўніверсітэта. З 1876 па 1882 працаваў у лабараторыі псіхалогіі Эрнста Бруке, вывучаючы гісталогію нервовых клетак. У 1881 годзе ён з адзнакай здаў выпускныя іспыты і атрымаў ступень доктара медыцыны.
У сакавіку 1876 Фрэйд пад кіраўніцтвам прафесара Карла Клаўса даследаваў палавое жыццё вугроў. У прыватнасці, вывучаў наяўнасць насеннікаў у самца вугра. Гэта была яго першая навуковая праца. У 1884 годзе вынайшаў метад афарбоўвання нервовых шляхоў хларыдам золата, спосаб афарбоўвання быў прызнаны недасканалым.
У пачатку 1880-х гадоў зблізіўся з Ёзэфам Брэерам і Жанам Мартэнам Шарко, якія аказалі вялікі ўплыў на яго навуковую дзейнасць.
У 1881 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны, працаваў у якасці клінічнага неўрапатолага. З 1902 года — прафесар Венскага ўніверсітэта.
Познія гады [правіць]
У 1938 годзе, пасля захопу фашыстамі Аўстрыі, эмігрыраваў у Брытанію.
Навуковая і даследчыцкая дзейнасць [правіць]
Стварыў спосаб лячэння хворых з дапамогай псіхааналіза, заснаванага на тлумачэнні асацыяцый, сноў, памылак у дзеяннях кліента. Склаў трохчленную энергетычную структуру асобы: усведамленне, перадсвядомае і бессвядомае. Лічыў, што ў аснове неўрозаў ляжаць сексуальныя праблемы.
Развіў тэорыю псіхасексуальнага развіцця індывіда; у фармаванні характару і яго паталогіі галоўную ролю адводзіў перажыванням ранняга дзяцінства. Спачатку распрацаваў (разам з І. Брэйерам) т.зв. «катартычны метад», сутнасць якога заключалася ў адрэагаванні з дапамогай гіпноза забытых псіхічным траўм. Потым сфармуляваў і перайшоў да практычнага выкарыстання метаду «свабодных асацыяцый» як асновы псіхааналітычнай тэрапіі. Прынцыпы псіхааналізу распаўсюдзіў на розныя галіны чалавечай жыццядзейнасці — міфалогію, рэлігію, фальклор, мастацкую творчасць і да т.п.
Сярод яго асноўных твораў — «Тлумачэнне сноў» (1900), «Псіхапаталогія штодзённага жыцця» (1904), «Лекцыі па ўводзінах у псіхааналіз» (1910), «Татэм і табу» (1913), «Я і Яно» (1923) і інш.
Светапогляд [правіць]
У агульным плане комплекс вучэнняў З. Фрэйда і яго паслядоўнікаў традыцыйна прынята называць фрэйдызмам. Паводле З. Фрэйда, жыццё кожнага чалавека прадвызначаецца двума галоўнымі інстынктамі — сексуальным (інстынкт Эраса, ці прадаўжэння жыцця) і разбуральным (інстынкт Танатаса, ці смерці). Лічыў культуру своеасаблівай сумай «дасягненняў і інстытуцый, якія адрозніваюць наша жыццё ад жыцця нашых продкаў і служаць дзвюм мэтам: абароне чалавека ад прыроды і ўрэгуляванню адносін паміж людзьмі»; даваў ёй дастаткова крытычную ацэнку, бо яна сваімі нормамі, забаронамі і абмежаваннямі падаўляе сексуальны інстынкт, што нярэдка прыводзіць людзей да розных хвароб (найчасцей псіхічных). На думку З. Фрэйжа, праз механізм сублімацыі творцы (вучоныя, філосафы, пісьменнікі, мастакі, артысты і інш.) выцясняюць свае сексуальныя схільнасці і пераводзяць іх у сферу стваральнай дзейнасці.
Спасылкі [правіць]
- Sigmund Freud - birthplace PRIBOR in Czech language
