Габрыэль Гарсія Маркес

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Габрыэль Гарсія Маркес
Gabriel García Márquez
Gabriel Garcia Marquez, 2009.jpg
Г. Г. Маркес, 2009 г.
Дата нараджэння:

6 сакавіка 1927({{padleft:1927|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})

Месца нараджэння:

горад Аракатака, Магдалена, Калумбія

Дата смерці:

17 красавіка 2014({{padleft:2014|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:17|2|0}}) (87 гадоў)

Месца смерці:

горад Мехіка, Мексіка

Род дзейнасці:

празаік, эсэіст, драматург, журналіст, выдавец

Жанр:

Магічны рэалізм

Мова твораў:

іспанская

Прэміі:

Nobel prize medal.svg Нобелеўская прэмія па літаратуры (1982)

http://lib.ru/MARKES

Габрыэль Гарсія Маркес (ісп.: Gabriel García Márquez; 6 сакавіка 1927 — 17 красавіка 2014) — калумбійскі іспанскамоўны пісьменнік, журналіст і палітычны дзеяч. Вядомы як адзін з самых яскравых прадстаўнікоў магічнага рэалізму. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры за 1982 год.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў правінцыяльным калумбійскім гарадку Аракатака. Вучыўся ў езуіцкім каледжы. Паступіў на юрыдычны факультэт Нацыянальнага ўніверсітэта Багаты́, але не скончыў вучобы. У 18 гадоў пачаў працаваць у сталічнай газеце рэпарцёрам. Удзельнічаў у працы Міжнароднай камісіі па расследаванні злачынстваў чылійскай хунты. Публікаваў артыкулы антыфашысцкай тэматыкі.

Жыў у ЗША, Іспаніі, на Кубе, у Мексіцы. Працаваў адвакатам, карэспандэнтам перыядычных выданняў Італіі і Францыі.

Памёр 17 красавіка 2014 года ў сваёй рэзідэнцыі ў Мехіка. За дзень да смерці пісьменніка яго сям'я распаўсюдзіла заяву пра «вельмі крохкае» здароўе Маркеса. З улікам узросту — 87 гадоў, «ёсць рызыка ўскладненняў». Пацвярджалася, што ён працягвае лячэнне на даму. Жонка пісьменніка, Мэрсэдэс Барч, і яго сыны, Радрыга і Гансала, выказвалі ўдзячнасць прыхільнікам таленту літаратара за іх бязмежную падтрымку і тым жа часам прасілі паважаць прыватнае жыццё іх сям'і.[1]

Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры ў 1982 годзе «За раманы і апавяданні, у якіх фантазія і рэальнасць, злучаючыся, адлюстроўваюць жыццё і канфлікты цэлага кантынента».

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Аўтар сацыяльна-палітычных аповесці «Палкоўніку ніхто не піша» (1958) і рамана «Ліхая гадзіна» (1962), антытыранічнага гратэскнага рамана «Восень патрыярха» (1975), раманаў «Хроніка абвешчанай смерці» (1981), «Каханне падчас халеры» (1985), шматлікіх апавяданняў. У рамане-эпапеі «Сто гадоў адзіноты» (1967), выкарыстоўваючы фальклорна-міфалагічныя матывы і парадыруючы розныя мастацкія традыцыі, стварыў фантасмагарычны свет, гісторыя якога адлюстроўвае рэальныя гісторыка-культурныя рысы Калумбіі і ўсёй Лацінскай Амерыкі і адначасова з'яўляецца метафарай развіцця чалавецтва ў цэлым. Многія творы напісаны ў стылі «магічнага рэалізму», для якога ўласцівы спалучэнне дакладнай дэталізацыі з эксцэнтрычнымі характарамі і звышнатуральнымі падзеямі.

На творчасць Маркеса ўплылі такія пісьменнікі як Эрнэст Хемінгуэй, Уільям Фолкнер, Джэймс Джойс, Вірджынія Вульф, Франц Кафка

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

У 1981 годзе Карлас Шэрман апублікаваў беларускі пераклад невялікай аповесці Маркеса пра донью Эрэндзіру. Пазней К. Шэрман пераклаў раман «Каханне падчас халеры», з-за фінансавых цяжкасцей кніжным выданнем ён не выйшаў, вялікі фрагмент надрукаваны у часопісе «ARCHE», цалкам пераклад не апублікаваны да цяперашняга часу[2].

Пазней Віялета Яфіменка перакладала апавяданні Маркеса, якія публікаваліся ў перыядычным друку. Валерый Буйвал перакладаў асобныя творы з нізкі «12 дзіўных навел», якія друкаваліся ў «ЛіМе» і «Дзеяслове». У 2004 годзе Багдан Арлоў перакладаў невялікі фрагмент аднаго з апошніх твораў Маркеса «Успамін пра маіх сумных прастытутак»[2].

Таксама Якуб Лапатка пачынаў пераклад галоўнага і, мабыць, самага вядомага рамана Маркеса «Сто гадоў адзіноты», але прыхільнасці сярод выдаўцоў не знайшоў, пераклад не быў скончаны, фрагменты таксама не публікаваліся[2].

У 1970-я гады К. Шэрман задумаў беларускі пераклад «Восені патрыярха» і звярнуўся да выдавецтва «Мастацкая літаратура». У выдавецтве, забаяўшыся магчымай рэакцыі цэнтральных савецкіх улад, бо рускага перакладу рамана яшчэ не было, не рызыкнулі згадзіцца, а прапанавалі К. Шэрману зрабіць рускі пераклад. Рускі пераклад «Восені патрыярха» зроблены К. Шэрманам разам з В. Тарасам апублікаваны ў беларускім літаратурным часопісе «Нёман» у 1970-я гады, што было падзеяй усесаюзнага маштабу[2].

Б. Арлоў адзначыў, што мова Маркеса незвычайная, няпростая і не кожны перакладчык з іспанскай адважыцца на пераклад яго твораў, гэта, на думку Б. Арлова, прычына малой колькасці перакладаў Маркеса на беларускую[2].

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Раманы[правіць | правіць зыходнік]

Апавяданні, навелы і публіцыстыка[правіць | правіць зыходнік]

  • 1947 — Вочы блакітнага сабакі (Ojos de perro azul)
  • 1961 — Палкоўніку ніхто не піша (El coronel no tiene quien le escriba)
  • 1962 — Пахаванне Вялікай Мамы (Los funerales de la Mamá Grande)
  • 1970 — Споведзь пацярпелага караблекрушэнне (Relato de un náufrago)
  • 1978 — Неверагодная і смутная гісторыя пра наіўную Эрэндзіру і яе бессардэчную бабулю (La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada)
  • 1986 — Las Aventuras de Miguel Littín Clandestino en Chile
  • 1992 — Дванаццаць пілігрымскіх апавяданняў (Doce cuentos peregrinos)
  • 1996 — Noticia de un secuestro
  • 2002 — Жыць, каб апавядаць (Vivir para contarla)

Зноскі

  1. Памёр пісьменнік Габрыэль Гарсія Маркес (87) , Nekrolog.PRO (2014-04-17). Праверана 17 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Студзінская І. Беларускія сьляды Маркеса — svaboda.org, 18.04.2014, 16:44

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6
  • Прадмова «Раман пра канец прадгісторыі» В. Зямскоў. — М.:"Мастацкая літаратура", 1978