Малагасійская мова

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Малагасійская
Саманазва:

Fiteny malagasy

Краіны:

Мадагаскар

Рэгіёны:

Мадагаскар

Афіцыйны статус:

Мадагаскар

Арганізацыя, якая рэгулюе:

Агульная колькасць носьбітаў:

15 млн. (2006)

Класіфікацыя
Катэгорыя:

???

Аўстранезійская
 Малайска-палінезійская
  

Моўныя коды
ISO 639-1:

mg

ISO 639-2:

mlg

ISO 639-3:

mlg

Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка
Малагасійская мова арабскімі літарамі

Малагасійская мова (Fiteny malagasy) — родная мова малагасійцаў, дзяржаўная мова Мадагаскара.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Асаблівасці фарміравання сучаснай малагасійскай мовы шчыльна звязаны з гісторыяй саміх малагасійцаў.

Малагасійская мова не падобна на суседнія афрыканскія мовы. Паходзіць з Паўднёва-Усходняй Азіі і адносіцца да малайска-палінезійскай групы аўстранезійскіх моў. Найбольшае падабенства мае з мовамі, распаўсюджанымі на поўдні вострава Калімантан.

З эпохі сярэднявечча малагасійская мова зведала ўплывы арабскай і моў банту. У Новы час - еўрапейскіх моў, у першую чаргу партугальскай, англійскай і асабліва французскай. У 1658 г. быў складзены першы французска-малагасійскі слоўнік.

Сучасная адзіная літаратурная мова пачала фарміравацца ў XIX ст. з узнікненнем малагасійскай дзяржавы. У 1960 г. яна стала дзяржаўнай.

Дыялекты[правіць | правіць зыходнік]

Размоўная мова мае каля 20 дыялектаў, з якіх вылучаюць толькі 2 буйныя - усходні, характэрны для мерына, і заходні, распаўсюджаны ў тым ліку сярод сакалава. Яны адрозніваюцца галоўным чынам вымаўленнем некаторых гукаў і канчаткамі слоў.

Пісьмовасць[правіць | правіць зыходнік]

Малагасійская пісьмовая мова была складзена прыкладна ў XV ст. на аснове арабскай графікі. У асноўным на ёй пісаліся астралагічныя і рэлігійныя тэксты.

У 1823 г. быў зацверджаны малагасійскі алфавіт на аснове лацінкі. Ён налічвае 21 літару: a, b, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, v, y, z. У 1835 г. на ім была выдадзена першая кніга - Біблія. Зараз шырока выкарыстоўваецца ў дзяржаўных установах, сродках масавай інфармацыі, літаратуры і г. д.

Кароткі размоўнік[правіць | правіць зыходнік]

Малагасійская мова Беларуская мова
Eny Так
Tsia Не
Manahoana Прывітанне
Veloma Да пабачэння
Asafady Калі ласка
Misaotra Дзякуй
Iza moa kay no anaranao? Як тваё імя?
Ny anarako dia Mikalaj Мяне завуць Мікалай
Any Etazonia Belarosia Я з Беларусі
Tiako ianao Я цябе кахаю
Miarà amiko Пайшлі са мной
Inona ity? Што гэта?
Miombon-kevitra aminao aho Згода!
Aza manahy! Не хвалюйся
Hoatrinona kay ito? Колькі гэта каштуе?
Lafo Дорага
Mora Танна
Mbola vao mijerijery! Мне трэба толькі паглядзець
Mila manao fampiharana fotsiny aho Толькі хацеў паспрабаваць

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]