Герб Барысава

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Герб Барысава
Coat of arms of Barysaŭ.png
Дэталі
Зацверджаны 14 чэрвеня 1792
Шчыт
барочны
Выява з велікакняжацкага прывілея 1792 года

Герб Барысава — афіцыйны геральдычны сімвал горада Барысава. Адносіцца да гісторыка-геральдычных помнікаў Беларусі.

Афіцыйнае апісанне:

У сярэбраным полі барочнага шчыта на зялёнай зямлі сярэбраная сцяна паміж дзвюма вежамі з чырвонымі купаламі, над якою на сярэбраным воблаку стаіць Святы Пётр з двума ключамі ў руцэ.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Вядомы зараз гiстарычны герб Барысава быў дараваны гораду 14 чэрвеня 1792 г. каралём Станiславам Аўгустам Панятоўскiм. Дарэчы, дзякуючы таму, што каляровая гербавая выява з гэтага прывiлея апублiкавана, ёсць магчымасць вызначыць некаторыя яе асаблiвасцi, страчаныя ў пазнейшых варыянтах барысаўскага герба. У прыватнасцi, усяго праз чатыры з паловай гады, 22 студзеня 1796 г., iмператрыцай Кацярынай Другой зацвярджаецца, як падкрэслiвалася, такі ж самы герб, дадзены менавiта «Польским Королем Станиславом Августом: две военные башни с воротами, между ними поставленными в серебряном поле, а над оными виден Святой Пётр, Апостол, на облаке стоящий, который в правой руке держит ключи». Але, нягледзячы на падобнае сцвярджэнне з iмпepaтарскага ўказу, адметнасцi «новага старога» барысаўскага герба добра вiдаць. Так, Святы Пётр апынуўся тут нiжэй за двухгаловага арла з герба губернскага Мiнска; акрамя таго, абедзве вежы пазбавiлiся cвaix канiчных дахаў, а ў iкaнaгpaфiю, як у постаць Святога Апостала, так i ў брамы, уносяцца пэўныя змены. Але дадзеныя адметнасцi, напэўна, тлумачацца i тым, што на мяжы XVIII—XIX стст. эталонных выяў гарадскiх гербоў яшчэ не iснавала. Так, на пячатцы Мiнскага губернскага дваранскага сходу, якая ўжо ўжывалася ў самым пачатку XIX ст., таксама iншы варыянт таго ж самага герба Барысава. (Дарэчы, ад суседства з чорным двухгаловым арлом на гэты раз пазбаўленага). Месца арла герб Мiнскай губернiі 1878 г. займае ў выяве барысаўскага герба, змешчанага на афiцыйным фотаздымку пад надпiсам: «Судебно-административные учреждения Минской губернии. 1901—1911 гг.».

Пэўным прыкладам пераасэнсавання геральдычнай спадчыны ў савецкую эпоху з'яўляецца герб Барысава, зацверджаны гарвыканкамам 18 лiпеня 1989 г., пратакол № 5. Вось яго афiцыйнае апiсанне: «На гербовом щите красного цвета серебряные ворота между двумя крепостными башнями. Над ними дата основания города „1102“. Оконечность герба зеленого цвета. На ней изображены серебристые волнистые линии — символ реки Березины. Герб окантован узкой серебряной каймой». Taкiм чынам, колер гербавага поля адвольна быў зменены на чырвоны, а фiгура Святога Апостала — на 1102 год, дату заснавання Барысава, паводле меркавання Тацiшчава. У вынiку ў барысаўскiм гербе сапраўды ўзнiкла крэпасць, хаця выдаленая фiгура Святога Пятра з залатым ключом для адкрыцця Брамы неўмiручасцi i з сярэбраным для яе зачынення надавала яму зyciм iншы, алегарычны сэнс. Брама ў гербе, дараваным Станiславам Аўгустам Панятоўскiм, сiмвалiзавала ўваход у рай. Праўда, у крыху пазнейшым выданнi, таксама з выявамi нашых гарадскiх гербаў на значках, Святы Пётр вярнуўся на сваё пачэснае месца. Грамадскасць i ўлады Барысава спынiлiся на традыцыйным («сярэбраным») колеры гербавага шчыта. Але, параўноўваючы, напрыклад, гербы Астрыны i Барысава ў прывiлеях 1792 г. караля Станiслава Аўгуста Панятоўскага, няцяжка заўважыць, што ў абодвух выпадках невядомы мастак iмкнуўся намаляваць прыкладна аднолькавы пейзаж, нават з такой агульнай падрабязнасцю як блакiтныя ўзгоркi на фоне блёклых нябёс. Дзякуючы гэтай акалічнасці, у гледача ўзнiкае пачуццё перспектывы, кшталту «заднiка» на тэатральнай сцэне. Але поле герба ў Астрыны Цiтоў называе «блакiтным», а ў Барысава — «сярэбраным». Адпаведна белай («серабрыстай»), зроблена таксама i сярэдняя, шырокая паласа афiцыйнага сцяга г. Барысава, распрацаванага на аснове барысаўскага герба.

У сучаснай Беларусі афіцыйны статус атрымаў 29 студзеня 1999 года[1]. У гербавым матрыкуле краіны значыцца пад № 41.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Решение сессии Борисовского городского Совета депутатов от 29 января 1999 г. № 16.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]