Дагістарычная Скандынавія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Дагістарычны перыяд у гісторыі Скандынавіі пачаўся, калі Скандынаўскі паўвостраў, раней цалкам пакрыты тоўстым пластом лёду, стаў вольны ад яго ў канцы апошняга ледніковага перыяду(руск.) бел., каля 11000 года да нашай эры. У той час людзі, якія былі паляўнічымі і збіральнікамі і адносіліся да арэнсбургскай культуры, жылі і палявалі недалёка ад абзы лёду. Тым не менш толькі каля 7-га тысячагоддзя да нашай эры мезалітычныя паляўнічыя і збіральнікі(руск.) бел. ў поўнай меры каланізавалі гэтыя землі.

У паўднёвай частцы Скандынавіі развівалася культура Маглемозе(руск.) бел. (каля 7500 г. да н.э. — 6000 да н.э.). Людзі гэтай культуры жылі ў лясных і водна-балотных умовах, выкарыстоўваючы рыбалоўныя і паляўнічыя інструменты, зробленыя з дрэва, косці і крамянёвых мікралітаў. Характэрнай асаблівасцю культуры з'яўляюцца вострабаковыя мікраліты з крэменю, якія былі выкарыстаныя для наканечнікаў дзід і стрэл. Мікралітавыя знаходкі больш разрэджаныя ад каля 6000 г. да н.э., у перыяд, які называюць пераходным да культуры Канземозе(руск.) бел., (каля 6000 г. да н.э.-ок 5200 г. да н.э.). Знаходкі з гэтага перыяду характарызуюцца доўгімі асколкамі крэмню, з якіх выраблялі характэрныя рамбічныя наканечнікі стрэл, скрабкі, свёрдзелы, шылы і зубчастыя лёзы.

Культура Эртэбёле(руск.) бел. (каля 5300 г. да н.э.-3950 да н.э.) гэта назва культуры паляўнічых-збіральнікаў і рыбаловаў, якая вядома ў канцы перыяду мезаліту. Пасля яе вядома культура лейкападобных кубкаў (4000-2700 да н.э.), якая ўзнікла ў паўднёвых частках Еўропы і павольна прасунуліся ўверх да сучаснага лену Упланда ў Швецыі. Плямёны ўздоўж ўзбярэжжа Свеаланда, Гёталанда, Аландскіх астравоў, на паўночным усходзе Даніі і паўднёвай Нарвегіі ўжо ведалі новыя тэхналогіі, якія прыйшлі з культурай ямкавай керамікі(руск.) бел. (3200 да н.э. — 2300 да н.э.).

Каля 2800 да н.э., разам з культурай баявых сякер(руск.) бел. у Скандынавіі з'яўляецца метал. У большай частцы Скандынавіі гэта культура прыметная, вядома каля 3000 магільнікаў. Перыяд 2500 да н.э. — 500 г. да н.э. таксама пакінуў шмат бачных астанкаў да нашых часоў, у першую чаргу многія тысячы наскальных малюнкаў (петрагліфаў) у заходняй Швецыі ў Танумсхедэ(англ.) бел. і ў Нарвегіі ў Альце(руск.) бел..

Больш прасунутая культура прыйшла са скандынаўскім бронзавым векам(руск.) бел. (каля 1800 г. да н.э. — 500 да н.э.). За ім рушылі ўслед дарымскі жалезны век(руск.) бел. (5-е/4-е стагоддзе да н.э. — 1 стагоддзе да н.э.) і рымскі жалезны век(руск.) бел. (каля 1 — 400 г. н.э.).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Клиндт-Йенсен, Оле. Дания до викингов. // Перевод с англ. яз. А. П. Саниной. Научный редактор А. А. Хлевов. — СПб.: Евразия, 2003.
  • Douglas Price, Theron. The Mesolithic of Northern Europe // Annual Reviev of Anthropology. 1991. 20:211-233.
  • Jensen, Jorgen. The Prehistory of Denmark. Routledge, 2003.
  • Midgley, Magdalena S. The Megaliths of Northern Europe. Routledge, 2008.
  • Stenberger, Mårten: Vorgeschichte Schwedens. In: Nordische Vorzeit Bd. 4. Wachholtz, Neumünster 1977, S. 86 ISBN 3-529-01805-8.
  • Weibull, Curt, 1922: Sveriges och Danmarks äldsta historia — en orientering, CWK Gleerups förlag, Lund.

Шаблон:Дагістарычная Еўропа

Скандынавія Кальмарская унія Хрысціянства ў Скандынавіі Вікінгі Вялікае перасяленне народаў Германскі жалезны век Рымскі жалезны век Дарымскі жалезны век Скандынаўскі бронзавы век Скандынаўскі каменны век Неаліт Мезаліт Верхні палеаліт Субатлантычны перыяд Суббарэальны перыяд Атлантычны перыяд Галацэн