Кальмарская унія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Кальмарская унія
Kalmarunionen

Асабістая унія
Flag of Denmark.svg
 
Royal Standard of Norway.svg
 
Flag of Sweden.svg
1397 — 1523


Flag of Denmark.svg
 
Flag of Sweden.svg
Flag of the Kalmar Union.svg


Гіпатэтычны сцяг уніі
The Kalmar Union at the beginning of the 16 Century.PNG
Кальмарская унія напачатку XVI стагоддзя
Сталіца Капенгаген
Рэлігія Рымска-каталіцкая царква
Насельніцтва 4 000 000 чал. (1500)
Форма кіравання манархія

Кальмарская унія — палітычнае ўтварэнне, саюз скандынаўскіх каралеўстваў, у склад якога з 1397 па 1523 гады ўваходзілі Данія, Нарвегія і Швецыя. З сённяшняга пункту гледжання ў Кальмарскую унію ўваходзілі таксама Фінляндыя і Ісландыя, таму што Ісландыя пачынаючы з 1262 года ўваходзіла ў склад Нарвегіі, а Фінляндыя была захоплена Швецыяй у 1154 годзе. Да тэрыторыі Кальмарскай уніі таксама належылі Фарэрскія астравы, якія з 1035 года належылі Нарвегіі.

Каранацыя Эрыка Памеранскага на пасаду караля аб'яднанага поўдня, 17 мая 1397 года

Кальмарская унія была падрыхтавана дацка-нарвежскай (1380) і дацка-шведскай (1389) асабістымі уніямі. Ініцыіравана каралевай Маргарытай Дацкай, якая дамаглася абвяшчэння ў 1397 у Кальмары каралём трох дзяржаў яе траюраднага пляменніка герцага Эрыка Памеранскага. Праект акта уніі (ніколі не быў зацверджаны, па-рознаму інтэрпрэтуецца ў гістарыяграфіі) прадугледжваў выбары адзінага манарха, правядзенне агульнай знешняй палітыкі, абаронны саюз пры захаванні ўнутранай самастойнасці кожнай з трох дзяржаў. Спроба дацкіх каралёў выкарыстаць унію для ўстанаўлення свайго панавання над Швецыяй прывяла да народнага паўстання і фактычнай ліквідацыі уніі ў 1448. Кальмарская унія тройчы аднаўлялася (1457—67, 1497—1501, 1520—21) у ходзе дацка-шведскіх войнаў XV — пач. XVI ст. Канчаткова ліквідавана ў 1523, калі каралём Швецыі стаў Густаў I Ваза. Нарвегія заставалася пад уладай Даніі да 1814.

СкандынавіяКальмарская уніяХрысціянства ў СкандынавііВікінгіВялікае перасяленне народаўГерманскі жалезны векРымскі жалезны векДарымскі жалезны векСкандынаўскі бронзавы векСкандынаўскі каменны векНеалітМезалітВерхні палеалітСубатлантычны перыядСуббарэальны перыядАтлантычны перыядГалацэн