Курт Швітэрс

Курт Швітэрс
Курт Швітэрс
	ням.: Kurt Schwitters
Імя пры нараджэнні	ням.: Kurt Hermann Eduard Karl Julius Schwitters
Дата нараджэння	20 чэрвеня 1887[…]
Месца нараджэння	Гановер, Правінцыя Гановер, Каралеўства Прусія, Германская імперыя;
Дата смерці	8 студзеня 1948[…] (60 гадоў)
Месца смерці	Кендал[d], Westmorland and Furness[d], Камбрыя, Англія, Вялікабрытанія або ; Ambleside[d], Lakes[d], Westmorland and Furness[d], Камбрыя, Англія, Вялікабрытанія;
Месца пахавання	Engesohde city cemetery[d];
Грамадзянства	Германія[…]; Нарвегія; Вялікабрытанія;
Бацька	Eduard Hermann Schwitters[d]
Жонка	Helma Schwitters[d]
Дзеці	Ernst Schwitters[d]
Род дзейнасці	мастак, скульптар, графічны дызайнер, пісьменнік, паэт, дызайнер, фатограф, дзеяч выяўленчага мастацтва, графік, музыкант, кампазітар, дзеяч мастацтваў, аўтар, калажыст, рысавальшчык
Жанр	абстракцыянізм
Мастацкі кірунак	дадаізм
Уплыў	Carl Ludwig Noah Bantzer[d] і Emanuel Hegenbarth[d]
Партыя	Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі ();
Член у	Нямецкі Веркбунд[d] (); Q15455339? ();
Подпіс
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Курт Швітэрс (ням.: Kurt Schwitters; 20 чэрвеня 1887, Гановер — 8 студзеня 1948, Кендал, Вялікабрытанія) — нямецкі мастак і пісьменнік.

Жыццё і творчасць

У 1909—1914 гг. вучыўся жывапісу ў Дрэздэнскай акадэміі мастацтваў. Удзельнічаў у берлінскім авангардысцкіх часопісе «Штурм». Быў блізкі да дадаізму, канструктывізму, сюррэалізму, экспрэсіянізму, сябраваў з Хансам Арпам, Эль Лісіцкім. Найбольш вядомы нечаканымі, алагічным, наўмысна адштурхальнымі кампазіцыямі са «знойдзеных прадметаў», якім ён даў назву «Мерц» (скарачэнне ад «Камерцыя унд Прыватбанк»). У 1923—1932 гг. выдаваў часопіс пад такой назвай, выйшаў 21 нумар.

Швітэрсу належыць паэма-калаж «Прысвячаецца Ганне Блюме» (1919), а таксама ўзоры мудрагелістай «гукавой паэзіі» («Прасаната» (ням.: Ursonate) 1922—1932); абедзве рэчы ў выкананні аўтара запісаны ў 1932 г. на грампласцінцы. У 1937 г. Швітэрс пакінуў Германію, жыў у Осла, а з 1940 г, пасля прыходу туды нацыстаў -. У Вялікабрытаніі. Яго творы фігуравалі на вядомай мюнхенскай выставе «Дэгенератыўнае мастацтва» (1937), арганізаванай нацыстамі.

Літаратурныя творы Швітэрса

Poems, performance pieces, proses, plays, poetics. Philadelphia: Temple UP, 1993.
Das literarische Werk. Hrsg. von Friedhelm Lach. 5 Bände. Köln: DuMont, 1974—1981.

Зноскі

1 2 Kurt Schwitters
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
1 2 Kurt Schwitters // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
1 2 3 Nieuwe Instituut Data Platform Праверана 20 мая 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126173923'></a>
1 2 3 4 Katalog der Deutschen Nationalbibliothek Праверана 8 жніўня 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
↑ Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>
↑ >1 Mio. (Stand: 2025) // Deutsche Biographie — München BSB, Historische Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, 2001.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1202222'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q256507'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1419226'></a>
1 2 http://www.schwitters-stiftung.de/bio-ks.html

Літаратура пра мастака

Traumann Steinitz K. Kurt Schwitters; a portrait from life. With Collision, a science-fiction opera libretto in banalities. Berkeley: University of California Press, 1968
Kurt Schwitters. München: Edition Text + Kritik, 1972
Scheffer B. Anfänge experimenteller Literatur: d. literar. Werk von Kurt Schwitters. Bonn: Bouvier, 1978
Kurt Schwitters in Nederland: Merz, De Stijl & Holland Dada. Zwolle: Waanders Uitgevers, 1997
Merz: in the beginning was Merz: from Kurt Schwitters to the present day. Ostfildern: Hatje Cantz, 2000
Burns Gamard E. Kurt Schwitters' Merzbau: the Cathedral of erotic misery. New York: Princeton Architectural Press, 2000.
Kurt Schwitters: collages, dipinti e sculture 1914—1947. Milano: Mazzotta, 2001
Martakies R. Kurt Schwitters: free spirit. Victoria: Trafford, 2006

[_cd005da279d19fda-1] 1 2 Kurt Schwitters
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

[_9429bc46b1e0b1f1-2] 1 2 Kurt Schwitters // Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7 Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>

[_c4f9ff62d4e48f0f-3] 1 2 3 Nieuwe Instituut Data Platform Праверана 20 мая 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126173923'></a>

[_bf7332eb66ded014-4] 1 2 3 4 Katalog der Deutschen Nationalbibliothek Праверана 8 жніўня 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>

[_fc958937604e9587-5] Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q73268604'></a>

[_aecd0d2d52d96c33-6] >1 Mio. (Stand: 2025) // Deutsche Biographie — München BSB, Historische Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, 2001.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1202222'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q256507'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1419226'></a>

[_9e4832a341792428-7] 1 2 http://www.schwitters-stiftung.de/bio-ks.html

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]