Міхаіл Пятровіч Тамін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Міхаіл Пятровіч Тамін
Михаил Петрович Томин
Дата нараджэння 12 (24) ліпеня 1883(1883-07-24)
Месца нараджэння вёска Шаровічы Жыздрынскага павета Калужскай губерні
Дата смерці 31 мая 1967(1967-05-31) (83 гады)
Месца смерці Мінск
Месца пахавання
Грамадзянства Flag of Russia.svg Расійская імперыя, Flag of the Soviet Union.svg СССР
Род дзейнасці батанік
Навуковая сфера батаніка, ліхеналогія
Месца працы Маскоўскі сельскагападарчы інстытут, Варонежскі сельскагападарчы інстытут, Архангельскі лесатэхнічны інстытут, Арэнбургскі інстытут буйной мясной жывёлагадоўлі і ветэрынарыі, Батанічны сад АН БССР, Інстытут біялогіі АН БССР, БДУ
Навуковая ступень доктар біялагічных навук
Навуковае званне акадэмік АН БССР
Альма-матар Маскоўскі сельскагаспадарчы інстытут
Узнагароды і прэміі

Міхаіл Пятровіч Тамі́н (руск.: Михаил Петрович Томин; 12 (24) ліпеня 1883, в. Шаровічы, Жыздрынскі павет, Калужская губерня — 31 мая 1967, Мінск) — вучоны ў галіне батанікі, ліхенолаг. Акадэмік Акадэміі навук БССР (1956), доктар біялагічных навук (1934), прафесар (1929).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

М. П. Тамін нарадзіўся ў вёсцы Шаровічы Жыздрынскага павета Калужскай губерні. Вучыўся ў мясцовай царкоўна-прыхадской школе, двухкласным павятовым вучылішчы, у 1900 годзе скончыў Жыздрынскае гарадское вучылішча. У 1906 годзе скончыў Маскоўскую земляробчую школу і быў прыняты ў Пецярбургскі лясны інстытут. Праз год М. П. Тамін перавёўся ў Маскоўскі сельскагаспадарчы інстытут, які скончыў у 1912 годзе з дыпломам першай ступені, і ў якім працаваў па вольнаму найму 1912—1913 гг. асістэнтам на кафедры батанікі. У 1913—1929 гг. старэйшы асістэнт у Варонежскім сельскагаспадарчым інстытуце і адначасова з 1914 года выкладчык у ветэрынарна-фельчарскай школе Варонежа[1]. У 1929 годзе М. П. Тамін зацверджаны прафесарам БСГА (горад Горкі, Магілёўская вобласць)[1]. У 1929—1931 гг. Міхаіл Пятровіч працаваў прафесарам у Архангельскім лесатэхнічным інстытуце, у 1931—1934 гг. — у Арэнбургскім інстытуце буйной мясной жывёлагадоўлі і ветэрынарыі[1]. З 1934 па 1941 год і ў 1944—1950 гг. М. П. Тамін працаваў навуковым супрацоўнікам у Батанічным садзе АН БССР, дзе пасля яго прыезду пачаліся планамерныя даследаванні ў галіне ліхеналогіі. Адначасова прафесар кафедры батанікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1937 годзе М. П. Таміну прысвоена вучоная ступень доктара біялагічных навук, у 1940 годзе ён абраны членам-карэспандэнтам АН БССР[2].

Падчас Вялікай Айчыннай вайны М. П. Тамін апынуўся ў акупаваным Мінску, дзе выконваў абавязкі дырэктара Батанічнага сада і зрабіў усё магчымае, каб зберагчы ад знішчэння ўнікальныя аранжарэйныя расліны, гербарыі, захаваў інвентарныя кнігі пасадак дрэўных і куставых раслін[2].

Пасля вызвалення Мінска ад захопнікаў у 1944 годзе Прэзідыум Акадэміі навук БССР аднавіў вучонага ў званні члена-карэспандэнта[2] і ён працягваў працу ў Батанічным садзе і БДУ. У 1948—1960 гг. М. П. Тамілін на пасадзе загадчыка Аддзелам флоры і гербарыя Інстытута біялогіі АН БССР[1]. У 1956 годзе вучоны абраны акадэмікам АН БССР па спецыяльнасці «Сісэматыка раслін»[1].

Памёр Міхаіл Пятровіч Тамін 31 мая 1967 года. Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску[1].

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

М. П. Таміну належаць больш за 30 навуковых прац, у т.л. 3 манаграфіі[3].

Яшчэ студэнтам М. П. Тамін у 1908—1910 гг. у якасці памочніка батаніка прымаў удзел у экспедыцыях Перасяленскага ўпраўлення па вывучэнні паўночнай часткі Іркуцкай губерні і пагранічнай з Манголіяй паласы Забайкальскай вобласці, працаваў пад кіраўніцтвам буйнейшых вучоных-батанікаў А. Ф. Флёрава і Б. А. Федчанкі(руск.) бел.[2].

М. П. Таміну належаць працы ў галіне ліхеналогіі, сістэматыкі ніжэйшых раслін, батанічнай геаграфіі. Ён займаўся вывучэннем сістэматычны склад лішайнікавай флоры, пераважна паўпустынных абласцей і лясной зоны Еўрапейскай часткі СССР, Далёкага Усходу[3]. Зрабіў апісанне 32 відаў, 4 разнавіднасцей і 12 форм раней невядомых лішайнікаў[3]. Рэдактар і сааўтар выдання «Флора БССР»[3] ў 5 тамах. Імем вучонага названыя 4 віды лішайнікаў[3]. М. П. Тамін узначальваў калектыў батанікаў, якія працавалі над складаннем «Вызначальніка раслін Беларусі» (1967)[2].

Асноўныя працы[правіць | правіць зыходнік]

  • Таблицы для определения лишайников, встречающихся в лесах Средней России — Воронеж, 1927.
  • Определитель кустистых и листоватых лишайников СССР — Мн.: Изд-во АН БССР, 1937.
  • Определитель корковых лишайников Европейской части СССР (кроме Крайнего Севера и Крыма) — Мн.: Изд-во АН БССР, 1956.
  • Лишайники, бактерии и актиномицеты — М.: Высшая школа, 1960 (Определитель низших растений, т.5) (у сааўт.).
  • Определитель растений Белоруссии — Мн.: Вышэйшая школа, 1967 (у сааўт.).

і нш.

Навуковыя артыкулы[правіць | правіць зыходнік]

  • Материал по лихенологии. Определитель лишайников солонцеватых почв в полупустынной области юговостока СССР / М. П. Томин // 25 лет научнопедагогической и общественной работы академика Б. А. Келлера: юбил. сб. /под ред. проф. А. Я. Гордягина. — Воронеж, 1931.
  • Новые и редкие виды лишайников СССР. II / М. П. Томин // Сборник научных трудов / редкол.: Т. Н. Годнев [и др.] ; Акад. наук БССР, Институт биологии. — Минск, 1950. — Вып. 1. — C. 77—86.
  • Интересные и новые виды лишайников СССР / М. П. Томин // Ботанические материалы Отдела Споровых Растений Ботанического Института им. В. Л. Комарова Академии Наук СССР / под ред. проф. В. П. Савича. — Москва; Ленинград, 1950. — Т. 6, вып. 7-12. — C. 108—112.

і інш.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 414. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]