Салаўіны цвыркун

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Салаўіны цвыркун
Locustellaluscinioides.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Locustella luscinioides Savi, 1824

Падвіды
  • Locustella luscinioides fusca
  • Locustella luscinioides luscinioides
  • Locustella luscinioides sarmatica
Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  560838
NCBI  68490
EOL  1052685

Салаўіны цвыркун (Locustella luscinioides) — птушка з атрада вераб'інападобныя (Passeriformes), сямейства валасянкавыя (Sylviidae).

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Маленькая птушка, даўжыня цела каля 13 см, маса 15—16 г. Спінны бок рыжавата-карычневы, ніз белаваты, на горле і валляку часам бываюць маленькія цёмныя трохвугольныя плямы.

Вызначальная рыса — голас. Голас: доўгае, манатоннае i сухое «трр», больш нiзкае, чым у звычайнага цвыркуна. Пад час спявання паварочвае галаву ў бакi, таму здаецца, што гук мадулюецца. Асцерагае гарлавым «цiк».

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Салаўіны цвыркун на Беларусі

Арэал: разарваны; Паўднёвая, Цэнтральная i Усходняя Еўропа, паўночны захад Афрыкі і Цэнтральная і Заходняя Азія. З 1920-х гадоў (асаблiва з 1960-х) пашырае свой арэал у Еўропе на захад i поўнач.

На Беларусі адносна рэдкі на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від. Раней цвыркун адзначаўся пераважна ў паўднёвых і заходніх раёнах, адзінкавыя сустрэчы былі адзначаны ў цэнтральнай частцы краіны. Цяпер сустрэчы і ўскосныя доказы гнездавання вядомы ў Гомельскім і Жыткавіцкім раёнах. Ёсць звесткі пра рэгулярныя сустрэчы самцоў у паўночных раёнах Беларусі — Гарадоцкім, Ушацкім, Шаркоўшчынскім, Шумілінскім.

Пералётны від. Месца зімовак: Афрыка на поўдзень ад Сахары, ад Сенегала да Эрытрэi, Iран, Iрак.

Месцы пражывання: хмызнякі, цяжкадаступныя зараснікі чароту і іншай расліннасці на невялікіх забалочаных вадаёмах, рыбагадоўчых сажалках, багністых берагах азёр, старарэчышчы, забалочаныя поймавыя лясы. Засяляе вялікія па плошчы ўчасткі трыснягу з купінамі рагозу і высокіх асок, немелiярыраваныя тарфянiкi, берагі вадаёмаў з высокім чаротам і купінамі асакі і рагозу, а таксама зараснікамі вярбы з высокай травянiстай расліннасцю.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Корміцца насякомымі.

У прыдатных месцах пражывання можа лакальна збірацца ў вялікай колькасці. Гняздуецца ў хмызняках, зарасніках густых траў. Гняздо «уціснутае» ў купіну асакі або сярод заломаў сухой надводнай расліннасці, добра асветленае сонцам, над мокрым грунтам або вадой. Будуе гнёзды з лістоў рагозу, трыснягу, асакі.

У кладцы 4-6 яец памерамі 19,6 x 14,6 мм. Яйкі крыху падоўжаныя, з даволі вострым вузейшым канцом, белыя, з густымі і дробнымі плямкамі: глыбокія — светла-шэрыя, паверхневыя — шэра-карычневыя або чырвона-карычневыя.

Падвіды[правіць | правіць зыходнік]

  • L. l. luscionioidesЕўропа да 35³ на ўсход;
  • L. l. sarmatica — ад 35* на ўсход да Волгi i Урала;
  • L. l. fisca — цэнтральная i паўднёва-заходняя Сiбiр.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. ISBN 5-85700-095-5
  • Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 5. — С. 268—269. — 583 с. — 10 000 экз.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]