Перайсці да зместу

Яўген Канстанцінавіч Анішчанка

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Яўген Канстанцінавіч Анішчанка
Дата нараджэння 27 кастрычніка 1955(1955-10-27)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 16 мая 2021(2021-05-16)[2] (65 гадоў)
Грамадзянства
Род дзейнасці пісьменнік, гісторык, архівіст
Месца працы
Навуковая ступень кандыдат гістарычных навук () (1989)
Альма-матар
Сайт arhisan.com

Яўге́н Канстанці́навіч Ані́шчанка (27 кастрычніка 1955(1955-10-27)[1], Бранцава, Віцебская вобласць[1] — 16 мая 2021(2021-05-16)[2]) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1989).

Даследаваў гісторыю падзелаў Рэчы Паспалітай і іншыя тэмы па гісторыі Беларусі XVIII—XIX стст. З’яўляецца аўтарам 27 кніг і больш за 400 навуковых артыкулаў, у тым ліку ў часопісах «Беларускі гістарычны часопіс», «Полымя»[3]. Адзін з аўтараў «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі», «Нарысы гісторыі Беларусі» (ч. 1, Мн. : Беларусь, 1994), «Гісторыя сялянства Беларусі» (Т. 1, Мн. : Беларуская навука, 1997). Адзін з арганізатараў ГА «Асацыяцыя свабодных беларускіх гісторыкаў».

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям’і агранома і калгасніцы. Пасля шасці класаў васьмігадовай школы ў вёсцы Бранцава скончыў Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве, клас жывапісу разам з вядомымі мастакамі Аляксандрам Ісачовым і Андрэем Смаляком (1968—1972), затым — на выдатна гістарычны факультэт БДУ (1973—1978).

Пасля двухгадовай службы камандзірам узвода ва Узброеных Сілах СССР, працаваў у Мінску настаўнікам у СШ № 43, 73 і 116 (1981—1983), выкладчыкам у Мінскім інстытуце культуры (1983—1985).

З 1985 года — у Інстытуце гісторыі АН БССР (з 1991 года — НАН Беларусі): у 1985—1986 гадах — старшы лабарант, у 1986—1989 гадах — аспірант, у 1989—1992 гадах — малодшы навуковы супрацоўнік, у 1992—1993 гадах — навуковы супрацоўнік, у 1993—2007 гадах — старшы навуковы супрацоўнік. У 1989 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Земельные отношения в Восточной Белоруссии во второй половине XVIII — начале XIX вв.» (навуковы кіраўнік В. І. Мялешка).

У 2004 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Палітычная гісторыя Беларусі ў часы падзелу Рэчы Паспалітай», якая, аднак, не была зацверджана ВАК РБ[4].

19 лютага 2007 года атэстацыйная камісія Інстытута гісторыі прызнала, што Анішчанка не адпавядае пасадзе старшэйшага навуковага супрацоўніка, якую ён займаў: яму было ўказана на адсутнасць рэцэнзій на публікацыі калег і слабую прэзентацыю вынікаў сваіх даследаванняў на навуковых канферэнцыях. На наступны дзень вучоны падаў заяву аб звальненні з Інстытута, таму што па выніках атэстацыі яму не было прапанавана ні выправіць недахопы ў працы, ні перавесціся на іншую пасаду. На думку Анішчанкі, сапраўднай прычынай такога рашэння атэстацыйнай камісіяй у адносінах да яго з’яўляліся тэматыка і вынікі яго даследаванняў[5], якія не адпавядаюць дзяржаўнай ідэалогіі, адкрытая крытыка з яго боку палітыкі кіраўніцтва Інстытута, накіраванай на ліквідацыю рэшткаў акадэмічных свабод, а таксама яго актыўная грамадзянская і прафесійная пазіцыя[4].

Пасля звальнення Яўген Анішчанка ў 2009—2010 гадах працаваў дворнікам (сцвярджаў, што праз грамадскі рэзананс, звязаны з яго звальненнем, яго не бралі нават настаўнікам у школу[6]). У 2007—2009 гадах быў галоўным архівістам і вядучым навуковым супрацоўнікам Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі, у 2010—2013 гадах працаваў на пасадзе дацэнта кафедры права і паліталогіі ў Інстытуце парламентарызму і прадпрымальніцтва[7]. З 2013 года працаваў выкладчыкам гісторыі медыцыны на пасадзе дацэнта кафедры грамадскага здароўя і аховы здароўя Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта[3].

Памёр 16 мая 2021 года ад наступстваў каранавіруснай інфекцыі[8].

Сям’я

[правіць | правіць зыходнік]

Жонка (трэцяя) Аліна Ажгірэй, дзеці Дзяніс і Аляксандр.

Бібліяграфія

[правіць | правіць зыходнік]
  • Анішчанка, Я. К. Інкарпарацыя: Літоўская правінцыя ў падзелах Рэчы Паспалітай / Я. К. Анішчанка. — Мн. : Хурсік, 2003. — 470 с.
  • Анішчанка, Я. К. Палітычная гісторыя у часы падзелу Рэчы Паспалітай : Доктарская дысертацыя / Я. К. Анішчанка. — Мн. : Хурсік, 2006. — 256 с.
  • Анішчанка, Я. К. Збор твораў : у 6 т. / Я. К. Анішчанка. — Мн. : Выд. В. Хурсік, 2004—2010. — Т. 4: Ураднікі беларускіх земляў ВКЛ пры Станіславе Панятоўскім: спісы на рус. мове. — 2008. — 532 с.
  • Анішчанка, Я. К. Збор твораў : у 6 т. / Я. К. Анішчанка. — Мн. : Выд. В. Хурсік, 2004—2010. — Т. 5: Абывацелі правінцыі: Інструкцыі шляхецкіх сеймікаў беларускіх земляў ВКЛ (Літоўская правінцыя). Зб. дакум. — 2009. — 532 с.
  • Анищенко, Е. К. Шляхта Мстиславского воеводства: Список XVIII ст. / Е. К. Анищенко. — Мн. : В. Хурсик, 2013. — 308 с. ISBN 978-985-7025-01-5
  • Анищенко, Е. К. Шляхта Речицкого повета. Список XVIII ст. — Мн. : В. Хурсик, 2014. — 230 с.

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. 1 2 3 4 Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Том 6 Кніга II — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2003. — С. 318. — ISBN 978-985-11-0276-7
  2. 1 2 https://nashaniva.com/272989
  3. 1 2 Супрацоўнікаў кафедры грамадскага здароўя і аховы здароўя БДМУ. Архівавана 29 жніўня 2014. (рус.)
  4. 1 2 Яўген Анішчанка: «За Каваленем Інстытут гісторыі ператварыўся ў магілу»(недаступная спасылка) — артыкул на сайце газеты «Наша Ніва»
  5. ↑ Из Института истории НАН Беларуси уволен ученый Евгений Анищенко(недаступная спасылка). naviny.by (27 лютага 2007). Архівавана з першакрыніцы 17 жніўня 2017. Праверана 8 чэрвеня 2026.
  6. ↑ Гарачка Г. Беспрацоўны гісторык // Беларуская служба Польскага радыё для замежжа. — 01.03.2007(недаступная спасылка)
  7. ↑ Корзенко, Г. В. Историки Беларуси в начале XXI столетия. Биобиблиографический справочник. — Мн. : Белорусская наука, 2007. — С. 14; Институт истории НАН Беларуси в лицах. 1929—2008 гг. Биобиблиографический справочник. — Мн.: Беларуская навука, 2008. — С. 111, 371, 386, 391.
  8. ↑ Памёр гісторык Яўген Анішчанка . Наша Ніва (16 мая 2021). Праверана 8 чэрвеня 2026.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • Корзенко, Г. В. Историки Беларуси в начале XXI столетия. Биобиблиографический справочник / Г. В. Корзенко. — Мн. : Белорусская наука. — 2007.
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Яўген_Канстанцінавіч_Анішчанка&oldid=5183902"