Віктар Робертавіч Цой

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Віктар Цой)
Перайсці да: рух, знайсці
Віктар Цой
фота
Асноўная інфармацыя
Поўнае імя

Віктар Робертавіч Цой

Дата нараджэння

21 чэрвеня 1962({{padleft:1962|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})

Месца нараджэння

Ленінград, РСФСР, СССР

Дата смерці

15 жніўня 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (28 гадоў)

Месца смерці

35-ы км шаша СлокаТалсі,
Тукумскі раён,
Латвійская ССР, СССР

Гады актыўнасці

1978 — 1990

Краіна

Flag of the Soviet Union.svg СССР

Прафесіі

паэт, спявак, Шаблон:Гітарыст, кампазітар, акцёр, качагар, мастак

Жанры

рок-музыка, новая хваля, панк-рок, пост-панк

Калектывы
Супрацоўніцтва

Юрый Айзеншпіс

Лэйблы

АнІроп, Мелодыя

Commons-logo.svg Віктар Цой на Вікісховішчы

Віктар Робертавіч Цой, (нарадзіўся 21 чэрвеня 1962, Санкт-Пецярбург – загінуў 15 жніўня 1990, Латвія) — савецкі і расійскі музыкант, заснавальнік і лідар рок-гурта "Кіно".


Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Віктар Цой нарадзіўся ў Ленінградзе ў сям'і выкладчыка фізкультуры Валянціны Васільеўны Цой і інжэнера Роберта Максімавіча Цоя. Адзінае дзіця ў сям'і. З1974 да 1977 наведвае сяреднюю мастацкую школу, дзе ўзнікае гурт «Палата № 6» на чале з Максімам Пашковым. Пасля выключэння за непаспяховасць з мастацкага вучылішча імя В. Сярова (зараз імя Мікалая Рэрыха) паступае ў СГПТВ-61 на спецыяльнасць «разбяра па дрэве». У маладосці быў прыхільнікам акцёра Міхаіла Баярскага і Уладзіміра Высоцкага, пазней Бруса Лі, імідж якога пачаў пераймаць. Захапляўся ўсходнімі адзінаборствамі, прафесійна выразаў фігуркі з дрэва нэцкэ.

Смерць у аўтакатастрофе[правіць | правіць зыходнік]

15 жніўня 1990 года ў 12 гадзін 28 хвілін Віктар Цой загінуў у аўтакатастрофе. Трагедыя адбылася на 35 кіламетры трасы «Слока — Талси» пад Тукумсам у Латвіі, у некалькіх дзесятках кіламетраў ад Рыгі. Згодна з найбольш праўдападобнай афіцыйнай версіяй, Цой заснуў за рулем[1], пасля чаго яго «Масквіч-2141» цемна-сіняга колеру[2] вылецеў на сустрэчную паласу і сутыкнуўся з аўтобусам «Ікарус», мадэлі 250[3].(часам гэты аўтобус ідэнтыфікуюць як 280 мадэль[1][4][5]).

Столкновение автомобиля «Москвич-2141» тёмно-синего цвета с рейсовым автобусом «Икарус-280» произошло в 12 час. 28 мин. 15 августа 1990 г. на 35 км трассы Слока — Талси. Автомобиль двигался по трассе со скоростью не менее 130 км/ч, водитель Цой Виктор Робертович не справился с управлением. Смерть В. Р. Цоя наступила мгновенно, водитель автобуса не пострадал. …В. Цой был абсолютно трезв накануне гибели. Во всяком случае, он не употреблял алкоголь в течение последних 48 часов до смерти. Анализ клеток мозга свидетельствует о том, что он уснул за рулем, вероятно, от переутомления.

з міліцэйскага пратаколу"; па дадзеных сайта kinoman.net[6].

19 жніўня Віктар Цой быў пахаваны на Багаслоўскіх могілках у Ленінградзе[7].

Іншыя версіі гібелі
  • Стваральнікі д/ф з цыкла «Следства вялі...» выказалі здагадку, што Цой мог патрапіць у аварыю, калі вырашыў пераставіць іншы бокам касету ў сваім магнітафоне, тым самым адцягнуўшыся ад руху ў «сляпога павароту» дарогі[8]. Гаворка ў перадачы ішла аб касеце з дэмазапісу апошняга альбома. Гаворка ў перадачы ішла аб касеце з демозаписью апошняга альбома. Гітарыст Юрый Каспаран яшчэ ў 2002 годзе абверг інфармацыю аб наяўнасці гэтай касеты ў аўтамабілі Цоя[9]: «Карыстаючыся выпадкам, хачу развеяць міф, што на месцы аварыі знайшлі касету з дэма „Чорнага альбому“... Усе было не так. Я спецыяльна прыехаў у Юрмалу з апаратурай, з інструментамі і мы рабілі аранжыроўкі для новага альбома. Калі дарабілі, я забраў касету і паехаў у Пецярбург. Я прыехаў раніцай, увечары даведаўся аб тым, што здарылася. І паехаў назад. І касета ўвесь час была ў мяне ў кішэні».
«Сцяна Цоя» на Крываарбацкім завулку ў Маскве

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

  • Дзед Віктара Цоя па бацьку — Сын Дюн Цой (Максім Максімавіч Цой) — карэец з Казахстану, у якога было чатыры сыны: Юры, Роберт (бацька Віктара), Леанід і Леў, а таксама дачка Алла[10]. Такім чынам, з боку бацькі ў Віктара Цоя было 3 родных дзядзькі і цетка.
  • Бацька Роберт Максімавіч Цой (нар. у маі 1938) — інжынер.
  • Маці Валянціна Васільеўна (дзявочае прозвішча Гусева) (8 студзеня 193728 лістапада 2009, Пушкін) — настаўнік фізкультуры.
  • Мар'яна Ігараўна Цой (дзявочае прозвішча Радаванская) (5 сакавіка 195927 чэрвеня 2005) — жонка. Віктар Цой і Мар'яна разышліся ў 1987 гаду, ён пайшоў да Наталлі Разлогавай, пераехаўшы ў Маскву. Аднак шлюб афіцыйна яны не скасоўвалі[11].
  • Аляксандр Віктаравіч Цой (нар. 5 жніўня 1985[12]) — адзіны сын Віктара, працуе праграмістам, афіцыйна аформіў адносіны з Аленай Асокинай у снежні 2010, у гэты ж час ажаніўся другі раз Роберт Максімавіч Цой, яго дзед[13]; у сваім першым інтэрв'ю (чэрвень 2012, «Масква-24») паведаміў, што займаецца сваім клубам, піша музыку і зарабляе як дызайнер-афарміцель[14]. Быў гітарыстам у групе «Para bellvm»
  • Наталля Эмильеўна Разлогава — апошняя каханая Віктара Цоя, кнігазнавец і перакладчыца, сястра вядомага кнігазнаўца Кірыла Разлогава, пасля смерці Цоя выйшла замуж за журналіста Яўгена Додолева і з'ехала ў ЗША. У іх з мужам двое дзяцей, яе можна ўбачыць у дакументальных фільмах пра Цоя — «Сонечныя дні» (1996), «Яловая субмарына: Віктар Цой. Дзеці хвілін» (2008), «Жыцце як кіно» (2005)[15].

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

У канцы 1970-х — пачатку 1980-х, Віктар Цой пазнаёміўся з Аляксеем Рыбіным з аматарскай групы «Пілігрымы». Віктар тады граў на бас-гітары ў гурце «Палата № 6», абодва яны заходзілі ў госці да Майка Навуменка («Заапарк») ці да Андрэю Панова («Свіны»), на кватэры якога рэпетыравала панк-група «Аўтаматычныя здавальняльнікі»

Там і адбываліся першыя кватэрнікі Віктара Цоя. Набыўшы некаторую вядомасць, Віктар Цой і Аляксей Рыбін у складзе «Аўтаматычных здавальняльнікаў» ездзілі ў Маскву і гралі панк-рок на кватэрніках Арцемія Троіцкага. Падчас адной з такіх паездак Віктара Цоя, які спяваў пад гітару з кампаніяй у электрычцы, заўважыў Барыс Грабеншчыкоў. Ен прапанаваў Віктару дапамогу і падтрымку не толькі са свайго боку, але і з боку Андрэя Тропилло, Сяргея Курохіна і іншых.

Першы альбом[правіць | правіць зыходнік]

Летам 1981 году Віктар Цой, Аляксей Рыбін і Алег Валінскі заснавалі групу «Гарын і Гіпербалоіды», якая ўжо восенню была прынятая ў члены Ленінградскага рок-клуба. Неўзабаве Валінскага забіраюць у войска, а гурт, змяніўшы назву на «Кіно», прыступіў да запісу першага альбома. «Кіно» пад кіраўніцтвам Барыса Грабеншчыкова запісвалі свой першы альбом на студыі Андрэя Тропилло ў Доме Юнага Тэхніка, у запісу прымалі ўдзел усе музыкі «Акварыума». Неўзабаве «Кіно» ўжо выступалі са сваім першым электрычным канцэртам на фестывалі рок-клуба, усе выступленне ішло пад драм-машыну, а пад песню «Калісьці ты быў бітнікам» з-за куліс на сцэну з гітарамі выскачылі Барыс Грабеншчыкоў, і Майк Панкер.

Да лета 1982 альбом быў цалкам завершаны, працягласць яго гучання складала 45 хвілін, адкуль і з'явілася назва. Але пазней з канчатковага варыянту была прыбрана песня «Я — асфальт», якую можна знайсці ў перавыданні альбому «45», дзе яна прыкладаецца ў якасці бонус-трэка.

Запіс атрымала некаторае распаўсюджванне па краіне, аб групе загаварылі, пачаліся кватэрныя канцэрты ў Маскве і Ленінградзе. Увосень, разам з барабаншчыкам «Заапарка», «Кіно» запісваюць у студыі Кускова некалькі песень, у тым ліку «Вясна» і «Апошні герой», якія ўвайшлі ў зборнік «Невядомыя песні Віктара Цоя» (усяго чатыры выданні).

Тады запіс была забракаваная і распаўсюджвання не атрымала, так як Цой забраў стужку сабе.

19 лютага 1983 года праходзіць сумесны электрычны канцэрт «Кіно» і «Акварыума», музыкі выступалі з цемным макіяжам і ў касцюмах са стразамі. Пры гэтым яны спявалі песні «Электрычка», «Тралейбус» і «Алюмініевыя агуркі». Увесну з-за рознагалоссяў з Цоем, Аляксей Рыбін пакідае групу «Кіно». Лета траціцца на сумесныя рэпетыцыі з новым гітарыстам. У выніку гэтага Віктар Цой і Юры Каспаран запісалі альбом «46», які спачатку задумваўся як дэмазапис «Начальніка Камчаткі». Аляксей Вішня «скінуў» запіс некалькім сябрам на пленку. «46» атрымаў шырокае распаўсюджванне і быў успрыняты як паўнавартасны альбом. Восенню 1983 года Віктар Цой лег на абследаванне ў псіхіятрычную бальніцу на Спражцы, дзе правеў паўтара месяца, пазбягаючы прызыву ў войска. Пасля выпіскі з псіхіятрычнай клінікі ен піша песню «Транквілізатар». Вясной выступіў на другім фестывалі рок-клуба, дзе «Кіно» атрымала лауреатское званне, а песня «"Я аб'яўляю свой дом бяз'ядзернай зонай»", якая адкрыла фестываль, прызнана лепшай антываеннай песняй фестывалю 1984 года.

Другі склад «Кіно»[правіць | правіць зыходнік]

Летам 1984 года ў студыі «Антроп» Андрэя Тропілло пачынаецца запіс альбома «Начальнік Камчаткі», да якога, акрамя Віктара, прыклалі сваю руку Барыс Грабеншчыкоў і Сяргей Курохін.

У лютым 1985 Віктар і Мар'яна святкуюць вяселле. На вяселле былі запрошаныя Грабеншчыкоў, Майк, Цітоў, Каспаран, Гур'янаў і іншыя.

Вясной 1985 «Кіно» атрымалі яшчэ адно званне лаўрэата, і заселі ў студыю да А. Тропілло пісаць «Ноч», працэс запісу зацягнуўся з-за жадання стварыць новую музыку з новымі прыемамі ігры. Альбом ніяк не атрымліваўся, Віктар кінуў «Ноч» недаробленай і ў студыі Аляксея Вішні заняўся запісам альбома «Гэта не каханне», які атрымаўся ўсяго за тыдзень з невялікім. Да восені «Гэта не каханне» была зведзена і ўдала разышлася па краіне, а ў студзені 1986 г. выйшла «Ноч», сярод песень якой былі вядомыя «Маці-Анархія» і «Бачылі ноч». Паралельна з выхадам пласцінкі расце папулярнасць Віктара Цоя, а ў лютым на 4-м фестывалі рок-клуба «Кіно» атрымлівае дыплом за лепшыя тэксты. 5 жніўня 1985 года ў Цоя нарадзіўся сын Саша.

Летам усе ўдзельнікі групы едуць у Кіеў на здымкі фільма «Канец вакацый» (рэжысер Сяргей Лысенка), а крыху пазней даюць сумесны канцэрт з «Акварыумам» і «Алісай» у Маскве, з гэтымі ж групамі ў ЗША выходзіць «Чырвоная хваля». Восенню Сяргей Фірсаў запрашае Віктара працаваць качагарам. Цой пагадзіўся і яны абодва пачалі працаваць качагарамі ў кацельні «Камчатка».

У ей Рашыд Нугманаў арганізаваў здымкі кароткаметражнага фільма «Йя-Хха», там жа праходзяць здымкі фільма «Рок» Аляксея Учыцеля — абодва фільма пры ўдзеле Цоя. Восень і зіма праходзяць у Ялце на здымках «Ассы» Сяргея Салаўева.

Вясна 1987 багатая канцэртнымі падзеямі: прэм'ера «Ассы», апошні ўдзел на фестывалі рок-клуба, дзе «Кіно» атрымалі прыз «За творчае паўналецце».

На порта-студыі «Yamaha MT44» «Кіно» пачынаюць запісваць альбом «Група крыві». Восенню 1987 года Віктар ляціць да Рашыда Нугманава ў Алма-Ату на здымкі свайго апошняга фільма «Ігла», у сувязі з гэтым «Кіно» дапрацавалі «Групу крыві» і на час спынілі канцэртную дзейнасць. У 1988 г. выходзіць «Ігла» і «Група крыві», якія спарадзілі «киноманию».

Пачынаюцца трыумфальныя гастролі па Расіі, Украіне і Беларусі — «Кіно» збіраюць аншлагі на ўсіх канцэртах.

16 лістапада 1988 г. на мемарыяльным канцэрце памяці Аляксандра Башлачева публіка паводзіць сябе вельмі актыўна; па плане канцэрт павінна была заканчваць песня Башлачева «Час званочкаў» (у запісе), памяці якога быў прысвечаны канцэрт, але па нявысветленых прычынах падчас выступу Цоя (ен граў на гітары) раптам уключылі «Час званочкаў», Цой спыніў гуляць, не разумеючы адкуль ідзе гук, які ен не вырабляе і што наогул адбываецца. Адміністрацыя абвяшчала, што ўсім трэба разыходзіцца, канцэрт скончаны. Цой не сыходзіў, ен некалькі разоў падыходзіў да выключаных мікрафонаў і правяраў, ці працуюць яны. Потым разводзіў рукамі — «не працуе», і хадзіў па сцэне туды і сюды з кветкай, не сыходзячы са сцэны, але і не маючы магчымасці спяваць і штосьці сказаць публіцы. Публіка не разыходзілася, людзі шумелі, крычалі, было відаць, што штосьці ідзе не так. Стваралася ўражанне, што нейкая злая воля вырашыла спыніць канцэрт і ўключыла фінальную песню прама падчас выступу Цоя. Праз 10 хвілін гэтага супрацьстаяння адміністрацыя ўключыла мікрафон. Цой, у чарговы раз падышоўшы правяраць мікрафон, пачуў што ен уключаны, і абвясціў людзям, што па незразумелых прычынах несвоечасова была ўключана фінальная песня Сашы Башлачева, але пасля гэтага спяваць і граць было ужо не вельмі зручна. Пасля гэтага ен стаў збірацца і публіка пацягнулася да выхаду.

Вясной 1988 запісваецца чарнавік, а зімой канчатковы варыянт альбома «Зорка па імені Сонца», які вырашылі выпусціць восенню. Цой знаёміцца з Юрыем Айзеншпісам, які з 1989 стаў прадзюсарам «Кіно», арганізоўваючы канцэртныя туры і частыя выступленні на тэлебачанні[16], пасля чаго група набывае ўсесаюзную папулярнасць. У дзень 50-годдзя Цоя Аляксандр Градскі ў эфіры канала «Масква-24» распавеў, што ў той перыяд Арцемій Троіцкі інспіраваў ліст у Маскоўскі Гаркам, які павінен быў наладзіць маскоўскіх рок-музыкаў супраць Віктара Цоя[17].

На тэлебачанні Віктар Цой дэбютаваў у праграме «Погляд», пра гэта расказана ў кнізе «Погляд» — бітлы перабудовы[18].

У пачатку 1989 гурт «Кіно» едзе за мяжу, у Францыю, дзе запісваюць і выпускаюць альбом «Апошні герой». Летам Віктар з Юрыем Каспаранам едуць у ЗША. Тым часам «Іголка» выходзіць на другое месца ў пракаце савецкіх фільмаў, а на кінафестывалі «Залаты Дзюк» у Адэсе Віктара Цоя прызнаюць лепшым акцерам СССР.

24 чэрвеня 1990 года прайшоў апошні канцэрт «Кіно» ў Маскве на Вялікай спартыўнай арэне Лужнікаў. На гэтым канцэрце, упершыню пасля маскоўскай Алімпіяды-80 быў запалены агонь у Алімпійскай чашы. Пасля гэтага Цой з Каспаранам адасобіліся на дачы пад Юрмалай, дзе пад акустычную гітару пачалі запісваць матэрыял для новага альбома. Гэты альбом, дапісаны і зведзены музыкамі групы «Кіно» ўжо пасля смерці Цоя, выйшаў у снежні 1990 года і атрымаў сімвалічную назву «Чорны альбом», з адпаведным афармленнем вокладкі.


Фільмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

У 1988 годзе паводле вынікаў апытання кінакрытыкаў часопіса «Советский экран» за выкананне ролі Моро Цой быў названы лепшым акцёрам года.

  1. 1986«Йа-Хха» (дакументальнае відэа). Рэжысёр Рашыд Нугманаў
  2. 1986Канец канікул. Рэжысёр Сяргей Лысенка
  3. 1987Рок (дакументальныя кадры). Рэжысёр Аляксей Учыцель
  4. 1988 — «Аса». Рэжысёр Сяргей Салаўёў
  5. 1988 — «Ігла». Рэжысёр Рашыд Нугманаў
  6. 1992 — «Апошні герой». Рэжысёр Аляксей Учыцель

Глядзіце таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Схема аварии на сайте РИА Новости // ФГУП РАМИ «РИА Новости» 2007, 15.08.2007; Шаблон:Проверено: «В 12 час. 28 мин на 35 км трассы из-за поворота со скоростью 60-70 километров в час выехал автобус Икарус, который Цой не заметил.»
  2. Комментарий отца Виктора — Роберта Максимовича, в передаче «Битва экстрасенсов».Шаблон:Уточнить
  3. Андрей Беляев, «В этот момент из-за поворота выскочил „Икарус-250“» // латвийская газета «Советская молодежь», 23 августа 1995 года
  4. Место гибели Виктора Цоя Kinoman.net Шаблон:Проверено: "Столкновение автомобиля «Москвич-2141» темно-синего цвета с рейсовым автобусом «Икарус-280» "
  5. Иван Щербаков, 20 лет назад разбился Виктор Цой. Сотрудник ГИБДД анализирует ту аварию// KMnews, 16.08.2010:"Как гласит милицейский протокол, столкновение автомобиля «Москвич-2141» тёмно-синего цвета (Я 6832 МН) с рейсовым автобусом «Икарус-280» (0518 ВРН) (водитель — Фибикс Янис) произошло 15 августа 1990 года в 11:28 на 35-м километре трассы Слока — Талей."
  6. Н. Солдатенков, КИНО без Цоя? // Сайт kinoman.net, Библиотека
  7. Цой: последний путь (руск.) . Фотаархівы. Photoescape. Архівавана з першакрыніцы 15 лютага 2013. Праверана 12 лютага 2013.
  8. Следствие вели…С Леонидом Каневским. Выпуск 41: Виктор Цой: Смертельный поворот — 23.03.2007 (видеофильм)
  9. Интервью с Юрием Каспаряном — Журнал «Тинейджер» № 54, 21 июня — 27 июня 2002 г.
  10. Прозвішча Цой
  11. Апошняя любоў Цоя
  12. Аляксандр Цой
  13. Бацька і сын Віктара Цоя жэняцца
  14. Масква 24 ― Сын Віктара Цоя даў першае тэлевізійнае інтэрв'ю
  15. Рашыд Нугманаў: «Уваскрашэння Цоя не будзе!»
  16. Юрый Шмелевіч Айзеншпіс
  17. Москва 24 ― Ток-шоў Яўгена Додолева: юбілей Віктара Цоя
  18. Выдавецкі Дом «Новы Погляд» // «Погляд» — бітлы перабудовы