Расійскі рубель

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Расійскі рубель
российский рубль

Банкнота 5 000 рублёў, 1997 Банкнота 5 000 рублёў, 1997

Код ISO 4217 RUB
Краіна Сцяг Расіі Расія
Складаецца з 100 капеек
Абменны курс (на 1 сакавіка 2008)
1 USD = 24.0023 RUB
1 EUR = 36.5099 RUB

Рубель, (руск.: рубль), грашовая адзінка ў Расійскай Федэрацыі. Складаецца са 100 капеек.

Па адной з версій, слова «рубель» як грашовая адзінка адбываецца ад слова секчы (руск.: рубить). Гістарычна паняцце «рубель» узнікла ў XIII стагоддзі ў Ноўгарадзе, дзе пад «рублём» разумелася адна з частак рассечанай напалову грыўні (злітак срэбра масай каля 200 грам). Па іншай версіі назва было атрымана з-за шва на рабры злітка, абумоўленага асаблівасцямі тэхналогіі, па якой срэбра залівалася ў форму ў два прыёму. Корань «руб» азначае бок, аблямоўка, шво. Такім чынам, тэрмін рубель разумеў «злітак са швом». На карысць апошняй версіі гавораць даследаванні, па якіх вага грыўні срэбра і рубля быў аднолькавы.

Упершыню назва рубель сустракаецца ў ноўгарадскай берасцяной грамаце, датаванай 12811299 годам. У XIII стагоддзі рубель уяўляў сабою срэбны злітак даўжынёй да 20 см і вагай прыкладна 200 г, які адсякаўся ад шыйнай грыўні. Арабскі падарожнік XIV стагоддзя Ібн Батута вызначаў каштоўнасць рубля ў 5 арабскіх унцый. З пачаткам чаканкі срэбнай дзеньгі ў XV стагоддзі рубель ператварыўся ў злічальную грашовую адзінку і стаў роўны ста дзеньгам. Рэальнымі грашовымі адзінкамі служылі наўгародкі і маскоўкі, а затым — капейкі і грошы. Рубель у XVI стагоддзі быў роўны 100 капейкам, або 200 дзеньгам.

З 1704 пачалася рэгулярная чаканка срэбнага рубля масай 28 г. Чаканіліся таксама медныя і залатыя рублі. У 17691849 існаваў разлік на рублі срэбрам і рублі асігнацыямі, якія адрозніваліся па кошце. У 1897 асноўнай грашовай адзінкай становіцца залаты рубель, эквівалентны 0,774235 г золата.

Знак рубля, XVII век.

Арыгінальны знак для знака рубля існаваў у Расіі яшчэ ў XVII стагоддзі, і яго можна сустрэць у кнігах XVI—XVIII стагоддзяў. Знак складаўся з надрадковых літар Р і Ў, прычым Р была звернутая на 90° супраць вартавы стрэлкі, а Ў пісалася па-над ёй; у цэлым, знак нагадваў крыж або лічбу 7. Знак размяшчаўся над сумай, да якой ставіўся. Зараз графічнае абазначэнне для рубля ў выглядзе знака пакуль адсутнічае, але законам "Аб цэнтральным банке Расійскай Федэрацыі" замацавана неабходнасць яго распрацоўкі.

У савецкі перыяд валютай былі савецкія рублі. Першы савецкі рубель выпушчаны ў 1919 у выглядзе крэдытнага білета. Савецкі рубель пасля рэформы 1961 года быў фармальна роўны 0,987412 г золата, але магчымасці абмяняць рублі на золата не існавала.

Пасля 1991 года валютай Расійкай Федэрацыя застаўся рубель. У 1998 годзе была праведзена дэнамінацыя (рублі абменіваліся ў суадносінаў 1000:1), зменены дызайн купюр і манет. У цяперашні час рубель не мае залатога эквівалента.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]