Рэджэп Таіп Эрдаган

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Рэджэп Таіп Эрдаган
турэцк.: Recep Tayyip Erdoğan
Рэджэп Таіп Эрдаган
сцяг
36-ы прэм'ер-міністр Турцыі
з 14 сакавіка 2003 года
Прэзідэнт: Ахмет Недждэт Сезер
Абдула Гюль
Папярэднік: Абдула Гюль
сцяг
Мэр Стамбула
27 сакавіка 1994 года — 6 лістапада 1998 года
Папярэднік: Нурэцін Сёзен
Пераемнік: Алі Мюфіт Гуртуна
 
Партыя: Партыя справядлівасці і развіцця
Веравызнанне: Іслам, суніцкага толку
Нараджэнне: 26 лютага 1954(1954-02-26) (60 гадоў)
Flag of Turkey.svg
Бацька: Ахмет Эрдаган
Жонка: Эмінэ Эрдаган
Дзеці: сыны: Ахмет Бурак і Неджмедзін Білал
дочкі: Эсра і Сюмейе
 
Сайт: Recep Tayyip Erdoğan
 
Аўтограф: Аўтограф
 
Узнагароды:
Грузінскі ордэн Залатога руна
Шаблон:Ордэн Нішан-е-Пакістан

Рэджэ́п Таі́п Эрдага́н, вымаўленне: Э́рдаан (турэцк.: Recep Tayyip Erdoğan [reˈdʒep taːˈjip ˈerdoː.an]; нар. 26 лютага 1954) — турэцкі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм'ер-міністр Турцыі2003), лідар умерана-ісламісцкай Партыі справядлівасці і развіцця.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Маладыя гады[правіць | правіць зыходнік]

Рэджэп Таіп Эрдаган нарадзіўся 26 лютага 1954 года ў квартале Касымпаша стамбульскага раёна Беёглу ў сям'і працаўніка берагавой аховы на чарнаморскім узбярэжжы. Па інфармацыі турэцкай газеты «Міліет», у адным са сваіх інтэрв'ю Эрдаган выказаўся пра тое, што яго сям'я — гэта выхадцы з Аджарыі(Грузія), якія перасяліліся ў Рызэ. Па паходжанні грузін.[1]. Падлеткам ён гандляваў ліманадам і булачкамі на небяспечных вуліцах горада[2]. У 1965 годзе Эрдаган скончыў пачатковую школу Піяле Паша, а ў 1973 годзе рэлігійны ліцэй імамаў-хатыбаў у Стамбуле[3]. Дыплом атрымаў, здаўшы выпускныя экзамены ў ліцэі Эюп.

У 1976 годзе ён стаў старшынёй моладзевай ячэйкі Партыі нацыянальнага выратавання ў стамбульскім раёне Беёглу, а затым у тым жа годзе і моладзевага аддзялення партыі ў Стамбуле[3]. Да 1980 года Эрдаган працаваў у стамбульскіх транспартных арганізацыях. 12 верасня 1980 года ў краіне адбыўся ваенны пераварот і ўсе палітычныя партыі былі забаронены. У тым жа годзе начальнік Эрдагана ў гарадскім савеце транспарта, палкоўнік у адстаўцы, загадаў яму згаліць вусы, але Рэджэп адмовіўся гэта зрабіць і быў у выніку гэтага звольнены з працы[2]. Пасля ваеннага перавароту Эрдаган працаваў менеджарам у прыватным сектары. У 1981 годзе ён скончыў факультэт эканомікі і камерцыйных навук Універсітэта Мармара.

У 1984 годзе Рэджэп Таіп Эрдаган стаў старшынёй аддзялення Партыі дастатку ў Беёглу, а ў 1985 годзе — Старшынёй стамбульскага аддзялення партыі, а таксама членам вышэйшага кіруючага савета партыі[3]. На яго палітычныя погляды аказаў вялікі ўплыў заснавальнік «палітычнага ісламу» Неджмецін Эрбакан[4][5].

Палітычная кар'ера[правіць | правіць зыходнік]

У 1994 годзе быў выбраны мэрам Стамбула. У 1996 годзе Партыя дастатку ўдзельнічала ў кіруючай ісламскай кааліцыі, але пасля ваеннага перавароту 1997 года была забаронена, а сам Эрдаган за прапаганду поглядаў, якія распальваюць нацыянальную розніцу, быў асуджаны на 4 месяца турэмнага зняволення.

У ліпені 2001 года Эрдаган заснаваў Партыю справядлівасці і развіцця, якая перамагла на парламенцкіх выбарах у лістападзе 2002 года. Наяўнасць асуджанасці перашкодзіла Эрдагану стаць прэм'ер-міністрам, але пасля пачатку аперацыі супраць Ірака турэцкая эліта, якая арыентуецца на ЗША, дала згоду на змену законаў і Эрдаган узначаліў урад (у 2002—2003 урад узначальваў стаўленік Эрдагана Абдула Гюль). Турцыя прыняла рашэнне ўвесці войскі на поўнач Ірака, дзе пражываюць курды. Эрдаган з'яўляецца прыхільнікам уваходжання Турцыі ў Еўрасаюз.

У 2005 годзе падтрымаў Альянс цывілізацый, ініцыятыву прэм'ер-міністра Іспаніі Хасэ Луіса Радрыгеса Сапатэра, накіраваную на памяншэнне трэнняў паміж заходнім і ісламскім светамі.

У 2009 годзе ўдзельнічаў на Сусветным эканамічным форуме ў Давосе, дзе падверг рэзкай крытыцы прэзідэнта Шымона Перэса, які бараніў пазіцыю Ізраіля пры правядзенні ў Сектары Газа аперацыі «Адліваны свінец»[6].

У ліпені 2009 года падчас удзелу ў саміце вялікай васьмёркі ў Аквіле, рэзка асудзіў Кітай, за прыгнечанне ўйгурскай дэманстрацыі ў г. Урумчы, выкарыстоўваючы моцныя выразы:

«Супраць уйгураў быў практычна здзейснены генацыд»[7]

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Бюлент Сарыоглу. «Kimlik degisimi». Газета «Міліет». Стамбул, 13 сакавіка 2008 года.
  2. 2,0 2,1 Рэджэп Таіп Эрдаган: палітычны партрэт (руск.) , Руская служба Бі-бі-сі (4 лістапада 2002 г.).
  3. 3,0 3,1 3,2 Life story. AK Parti Official Web Site. Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2012. Праверана 29 жніўня 2008.
  4. Сканаў былы прэм'ер-міністр Турцыі Неджмецін Эрбакан , islamnews.ru (28.02.2011).
  5. Неджмецін Эрбакан мае намер ізноў вярнуцца ў вялікую палітыку , turkishnews.ru (06.08.2010).
  6. Сварка паміж Перэсам і Эрдаганам у Давосе
  7. Прэм'ер-міністр Турцыі: над уйгурамі-мусульманамі здзейснены генацыд, News.Bakililar.az, 11 ліпеня 2009 г.
  8. Прэм'ер-міністр Турцыі стаў "ганаровым грамадзянінам" Тэгерана. ІА REGNUM (02.02.2009). Архівавана з першакрыніцы 2 чэрвеня 2012.
  9. Саакашвілі ўзнагародзіў Эрдагана Ордэнам Залатога руна
  10. Афіцыйны сайт прэміі "Квадрыга". Архівавана з першакрыніцы 23 жніўня 2011. Праверана 13 ліпеня 2011.
  11. СМІ.ru | Прэм'ер-міністр Турцыі — ганаровы доктар МДІМА

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Прэм'ер-міністры Турцыі