Ігар Яраславіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ігар Яраславіч
Ігар Яраславіч
Ігар Яраславіч.[1]
сцяг
3-і Князь валынскі
1054 — 1057
Папярэднік: Святаслаў Яраславіч
Пераемнік: Расціслаў Уладзіміравіч
3-і Князь смаленскі
1057 — 1060
Папярэднік: Вячаслаў Яраславіч
Пераемнік: -
 
Веравызнанне: Праваслаўе
Нараджэнне: 1036
Смерць: 1060
Род: Рурыкавічы
Бацька: Яраслаў Уладзіміравіч
Маці: Інгігерда
Дзеці: Давыд Ігаравіч, невядомы на імя сын

Ігар Яраславіч (1030-я — 1060) — князь уладзімір-валынскі (1054—1057), смаленскі (1057—1060).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Наймаладзейшы — шосты, сын вял.кн.кіеўскага Яраслава Уладзіміравіча і вял.кн. Інгігерды Улафсдотэр. Паводле В. М. Тацішчава, нарадзіўся ў 1036 годзе.[2]

У наданні імя Ігару бацька адышоў ад схемы прынятай апошнімі пакаленнямі роду, паводле якой даў імёны пяці старэйшым сынам — Уладзіміру, Ізяславу, Святаславу, Усеваладу і Вячаславу. Імя Вячаслаў новае для роду і сэнс надання таксама не ясны, але яно ўкладваюцца ў схему. На думку Ф. Успенскага, імя Ігар тым часам яшчэ маглі ўсведамляць тоесным скандынаўскаму Інгвар (Ingvarr) і, такім чынам, першай асновай адсылаць да маці — Інгігерды і, адпаведна, прадзеда Інгі Стэнкільсана, т.б. да матчынага роду агулам. Адначасова, магчыма, гэта адсылка да аднаго пачынальнікаў бацькоўскага роду — прапрадзеда Ігара Рурыкавіча, т.б. тры пакаленні таму. Ф. Успенскі адзначае цікавым у гэтым плане, што імя родапачынальніка атрымаў не хтосьці са старэйшых сыноў, а малодшы і цягам XI ст. невядома болей ніводнага Рурыкавіча з такім імем. У кожным разе, сэнс надання такога імя пэўна не ясны.[3]

У 1054 годзе, паводле тастаменту бацькі, атрымаў Уладзімір-Валынскую воласць. У 1057 годзе, пасле смерці старэйшага брата — смаленскага князя Вячаслава, паводле лесвічнага права, быў пераведзены найстарэйшым братам — вял.кн. кіеўскім Ізяславам, на Смаленскую воласць. Уладзімір-Валынскі атрымаў наступны паводле старшынства — старэйшы пляменнік. Памёр у 1060 годзе, па яго смерці Смаленскую воласць падзялілі паміж сабою старэйшыя браты — вял.кн.кіеўскі Ізяслаў, кн.чарнігаўскі Святаслаў і кн.пераяслаўскі Усевалад Яраславічы.[2]

У познім Густынскім летапісе пад 1077 годам са спасылкай на польскія крыніцы паведамляецца пра луцкага князя Ігара Яраславіча ў сувязі з дзейнасцю на Валыні польскага караля Баляслава Смелага. На думку А. Рапава, цяжка вызначыць адкуль такія звесткі ў польскіх храністаў, ці не меўся на ўвазе іншы цяпер невядомы князь, ці не скажоныя папросту падзеі.[2]

Шлюб і нашчадкі[правіць | правіць зыходнік]

Пачынаючы з М. Карамзіна, жонкай Ігара лічылі дачку графа веймарскага і арламюндскага Атона I — Кунігунду, такую інфармацую дасюль можна сустрэць у генеалагічных даведніках. Потым пэўны час вяліся дыскусіі пра асобу мужа Кунігунды. Ужо з пачатку XX ст. лічыцца вызначаным, што Кунігунда была жонкай кн. Яраполка Ізяславіча. Такім чынам, асоба жонкі Ігара Яраславіча застаецца невядомай.

Князь Ігар Яраславіч меў прынамсі двух сыноў — кн. Давыда і яшчэ аднаго, імя якога не вядома. Старшынство сыноў нявызначана. Невядомы на імя Ігаравіч памёр рана, магчыма яшчэ 1080-мі ці нават 1070-мі гадамі, але пакінуў сына — кн. Мсціслава, пра маці якога нічога не вядома.

Князь Мсціслаў у летапісах часта выступае побач з дзядзькам кн. Давыдам Ігаравічам і называецца або яго пляменнікам, або «унукам Ігаравым». Пра дзяцей кн. Давыда Ігаравіча крыніцы нічога не паведамляюць.

Пэўныя даследчыкі рабілі спробы вызначыць імя для безыменнага сына кн. Ігара Яраславіча, так В.Янін называў яго Усеваладам, але выказаў гэтую думку ў падмацаванне сваёй версіі на іншы конт, ён жа прапаноўвае лічыць Мсціслава «Усеваладавіча» князем смаленскім. Думка В.Яніна крытыкуецца, у т.л. Л.Аляксеевым з розных прычым, у т.л. храналагічных.

Таксама, пачынаючы з В. Тацішчава, сынам кн. Давыда Ігаравіча называюць князя гарадзенскага Усеваладку, што грунтуецца толькі на думцы В. Тацішчава пра яго імя па бацьку і крытыкуецца.

Зноскі

  1. Уильям Тук. История России от основания монархии Рюриком до царствования Екатерины II. — 1800.
  2. 2,0 2,1 2,2 Рапов, 1977
  3. Литвина, Успенский, 2006, с. 24 прим., 38-39.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Литвина А. Ф., Успенский Ф. Б. Выбор имени у русских князей в X—XVI вв.: Династическая история сквозь призму антропонимики.. — М.: Индрик, 2006. — 904 с. — 1 000 экз. — ISBN 5-85759-339-5.
  • Рапов О. М. Княжеские владения на Руси в X — первой половине XIII в. / Под ред. акад. Б. А. Рыбакова; Рецензенты: д-р ист. наук А. Д. Горский, д-р ист. наук П. П. Епифанов.. — М.: Московский государственный университет, 1977. — 264 с. — 3 450 экз.