Алелька Уладзіміравіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Алелька Уладзіміравіч
Olel'ko Vladimirovich.JPG
POL COA Pogoń Litewska.svg
 
Нараджэнне: не пазней за 1395
Смерць: 1455
Пахаванне:
Дынастыя: Род Алелькавічаў
Бацька: Уладзімір Альгердавіч
Маці: Ганна[d]
Жонка: Настасся Васільеўна[d]
Дзеці: Барбара Алелькавіч[d], Еўдакія Алелькавіч[d], Міхаіл Алелькавіч і Сямён Алелькавіч

Алелька (Аляксандр) Уладзіміравіч (? — 1454) — князь слуцкі і капыльскі (пасля 1398—1440), князь кіеўскі (1440—1454).

Падчас феадальнай вайны ў ВКЛ (1432—1437) спачатку быў прыхільнікам Жыгімонта Кейстутавіча, удзельнічаў на яго баку ў бітве пад Ашмянамі (9.12.1432), потым перайшоў на бок Свідрыгайлы Альгердавіча. Потым вярнуўся на бок Жыгімонта. Не пазней за кастрычнік 1439 года быў зняволены Жыгімонтам у Кернаве, а яго жонка і сыны Сямён і Міхаіл — ва Уцяне. Вызвалены па смерці Жыгімонта ў 1440 годзе. Магчыма ў Алелькі быў і трэці сын — Аляксандр. Перад смерцю Алелька прыняў схіму пад імем Аляксій.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сын кіеўскага князя Уладзіміра, унук Альгерда. Па смерці бацькі валодаў Слуцкім і Капыльскім княствамі.[1][2]

Алелька. Невядомы мастак, XVII ст.

У пачатку XV ст. атрымаў ад Вітаўта Кіеўскае княства за падтрымку ў барацьбе са Свідрыгайлам (аднак у 1422 страціў гэтую пасаду). У 1411 выдаў прывілей Кіеўскаму кляштару дамініканаў.

У 1417 пры падтрымцы Вітаўта ажаніўся з ягонай унучкай Настассяй, дачкой маскоўскага князя Васіля і Соф’і Вітаўтаўны.

Вёў несупынныя войны з татарамі, баронячы ад іх паўночныя межы дзяржавы[2]. Браў удзел у складанні Мельнскага міру (1422), а таксама ў выправе Вітаўта на Ноўгарад (1428). Па смерці Вітаўта прэтэндаваў на сталец.

У грамадзянскую вайну (14321437) спачатку быў прыхільнікам Свідрыгайлы Альгердавіча. У 14321433 пэўны час быў на баку Жыгімонта Кейстутавіча, потым зноў Свідрыгайлы[1]. У 1433 Жыгімонт зняволіў Алельку ў Кернаве, а ягоных жонку і сыноў Сямён і Міхаіл — ва Уцяне. Магчыма, у Алелькі быў і трэці сын — Аляксандр.

Па смерці Жыгімонта (1440) зноў прэтэндаваў на сталец. Новаабраны вялікі князь Казімір перадаў яму Кіеўскае княства, потым горад Асцёр.

Перад смерцю Алелька прыняў схіму пад імем Аляксей. Пахавалі князя ў Кіева-Пячэрскай лаўры.



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Уладзімір
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Алелька
?—1454
 
 
 
 
 
 
 
Іван
 
 
Андрэй
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Сямён
 
 
 
Міхаіл
 
ЕўдакіяФеадосіяБЕЛЬСКІЯГлеб
 
Еўдакія
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ВасільСоф'яАляксандраСямён
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Юрый I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Юрый II
 
Сямён
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Юрый III
1559—1586
Сямён-Ян
?—1592
Аляксандр
?—1591
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Соф’я
1585—1617
 


Зноскі

  1. 1,0 1,1 Валерый Пазднякоў. Алелькавічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 218.
  2. 2,0 2,1 П. Р. Казлоўскі. Алелькавічы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. С. 101.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Войтович Л. Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів, 2000.