Алелька Уладзіміравіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Алелька Уладзіміравіч
Olel'ko Vladimirovich.JPG
POL COA Pogoń Litewska.svg
 
Нараджэнне не пазней за 1395
Смерць 1455
Пахаванне
Дынастыя Род Алелькавічаў
Бацька Уладзімір Альгердавіч
Маці Ганна[d]
Жонка Настасся Васільеўна[d]
Дзеці Барбара Алелькавіч[d], Еўдакія Алелькавіч[d], Міхаіл Алелькавіч і Сямён Алелькавіч

Алелька (Аляксандр) Уладзіміравіч (? — 1454) — князь слуцкі і капыльскі (пасля 1398—1440), князь кіеўскі (1440—1454).

Падчас феадальнай вайны ў ВКЛ (1432—1437) спачатку быў прыхільнікам Жыгімонта Кейстутавіча, удзельнічаў на яго баку ў бітве пад Ашмянамі (9.12.1432), потым перайшоў на бок Свідрыгайлы Альгердавіча. Потым вярнуўся на бок Жыгімонта. Не пазней за кастрычнік 1439 года быў зняволены Жыгімонтам у Кернаве, а яго жонка і сыны Сямён і Міхаіл — ва Уцяне. Вызвалены па смерці Жыгімонта ў 1440 годзе. Магчыма ў Алелькі быў і трэці сын — Аляксандр. Перад смерцю Алелька прыняў схіму пад імем Аляксій.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сын кіеўскага князя Уладзіміра, унук Альгерда. Па смерці бацькі валодаў Слуцкім і Капыльскім княствамі.[1][2]

Алелька. Невядомы мастак, XVII ст.

У пачатку XV ст. атрымаў ад Вітаўта Кіеўскае княства за падтрымку ў барацьбе са Свідрыгайлам (аднак у 1422 страціў гэтую пасаду). У 1411 выдаў прывілей Кіеўскаму кляштару дамініканаў.

У 1417 пры падтрымцы Вітаўта ажаніўся з ягонай унучкай Настассяй, дачкой маскоўскага князя Васіля і Соф’і Вітаўтаўны.

Вёў несупынныя войны з татарамі, баронячы ад іх паўночныя межы дзяржавы[2]. Браў удзел у складанні Мельнскага міру (1422), а таксама ў выправе Вітаўта на Ноўгарад (1428). Па смерці Вітаўта прэтэндаваў на сталец.

У грамадзянскую вайну (14321437) спачатку быў прыхільнікам Свідрыгайлы Альгердавіча. У 14321433 пэўны час быў на баку Жыгімонта Кейстутавіча, потым зноў Свідрыгайлы[1]. У 1433 Жыгімонт зняволіў Алельку ў Кернаве, а ягоных жонку і сыноў Сямён і Міхаіл — ва Уцяне. Магчыма, у Алелькі быў і трэці сын — Аляксандр.

Па смерці Жыгімонта (1440) зноў прэтэндаваў на сталец. Новаабраны вялікі князь Казімір перадаў яму Кіеўскае княства, потым горад Асцёр.

Перад смерцю Алелька прыняў схіму пад імем Аляксей. Пахавалі князя ў Кіева-Пячэрскай лаўры.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Уладзімір
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Алелька
?—1454
 
 
 
 
 
 
 
Іван
 
 
Андрэй
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Сямён
 
 
 
Міхаіл
 
ЕўдакіяФеадосіяБЕЛЬСКІЯГлеб
 
Еўдакія
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ВасільСоф'яАляксандраСямён
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Юрый I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Юрый II
 
Сямён
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Юрый III
1559—1586
Сямён-Ян
?—1592
Аляксандр
?—1591
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Соф’я
1585—1617
 


Зноскі

  1. 1,0 1,1 Пазднякоў В. Алелькавічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 218. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
  2. 2,0 2,1 П. Р. Казлоўскі. Алелькавічы //Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. С. 101.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Войтович Л. Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів, 2000.