Валеўка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аграгарадок
Валеўка
Валеўка 1.jpg
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Першае згадванне
Вышыня цэнтра
227 м
Насельніцтва
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1597
Аўтамабільны код
4
Валеўка на карце Беларусі ±
Валеўка (Беларусь)
Валеўка
Валеўка (Гродзенская вобласць)
Валеўка

Ва́леўка[1] (трансліт.: Valieŭka, руск.: Валевка) — аграгарадок у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Нёўда, каля возера Свіцязь. Адміністрацыйны цэнтр Валеўскага сельсавета. Насельніцтва 2065 чал. (1992). Знаходзіцца за 16 км на поўдзень ад Навагрудку, за 29 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня; на скрыжаванні аўтамабільных дарог Навагрудак — Баранавічы і Наваельня — Карэлічы.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першы пісьмовы ўспамін пра Валеўку змяшчаецца ў «Гістарычных запісках» Ф. Еўлашэўскага і датуецца 1602 годам. Мясцовасць уваходзіла ў склад Новагародскага павета Новагародскага ваяводства.

У XVII ст. Валеўка перайшла да роду Курчоў. У 1685 годзе падкаморы лідскі С. Курч заснаваў тут касцёл і кляштар дамініканцаў. Пазней Валеўка знаходзілася ва ўладанні Незабытоўскіх, якія збудавалі тут грэка-каталіцкую Петрапаўлаўскую царкву. У гэты час паселішча набыла статус мястэчка.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Валеўка апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Райчанскай воласці Наваградскага павета. Станам на 1798 год тут было 20 двароў. У 1830 годзе расійскія ўлады канфіскавалі мястэчка. На 1886 год — 10 двароў, царкоўнапрыходская школа.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Валеўка апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Навагрудскім павеце. У 1939 годзе мястэчка ўвайшло ў склад БССР, дзе 15 студзеня 1940 года зрабілася цэнтрам Валеўскага раёна, з 25 лістапада 1940 года — сельсавета Карэліцкага раёна. 3 1955 года пры сярэдняй школе дзейнічае краязнаўчы музей. Станам на 1970 год у вёсцы было 139 двароў, на 1992 год — 990 двароў.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

  • XIX стагоддзе: 1886 год — 126 чал.
  • XX стагоддзе: 1970 год — 434 чал.; 1992 год — 2065 чал.[2]

Інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

У Валеўцы працуюць 2 школы, бальніца, дом культуры, пошта.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

Колішні касцёл на старым здымку
  • Кляштар дамініканцаў (XVII ст.)
  • Царква Св. апосталаў Пятра і Паўла (XVIII ст.; грэка-каталіцкая)

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
  2. ЭГБ, 1994

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]