Вюрцыт

Вюрцыт
Формула	ZnS
Прымесь	Fe, Cd, Ge
Статус IMA	grandfathered mineral (G)[d]
Фізічныя ўласцівасці
Колер	жоўты, карычневы, чорны
Колер рысы	карычневы
Бляск	шкляны, смаляністы, алмазны
Празрыстасць	празрысты
Цвёрдасць	3,5—4
Спайнасць	дасканалая па {1010}, дасканалая па {0001}
Злом	ракавісты, няроўны
Шчыльнасць	4,09 г/см³
Сінгонія	гексаганальная
Аптычныя ўласцівасці
Паказчык пераламлення	nω = 2,356 nε = 2,378
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Вюрцы́т — мінерал класа сульфідаў, крышталічная паліморфная мадыфікацыя сульфіду цынку, ZnS. Названы ў гонар французскага хіміка Ш. А. Вюрца.

Уласцівасці

Крышталізуецца ў гексаганальнай сінгоніі. Утварае каламорфныя, прамяністыя, крышталічныя скарынкі. Зрэдку сустракаецца ў выглядзе кароткіх крышталёў пірамідальнай і таблічастай формы. Колер ад амаль бясколернага да бура-чорнага. Цвёрдасць 3,5—4 па шкале Моаса. Шчыльнасць 4,09 г/см³. Крохкі. Раствараецца ў салянай і азотнай кіслотах.

Паходжанне і радовішчы

Вюрцыт мае гідратэрмальнае нізкатэмпературнае паходжанне. Сустракаецца ў асацыяцыі з пірытам, сфалерытам, халькапірытам, барытам, марказітам. Радовішчы ў Аўстраліі, Аргенціне, Балгарыі, ЗША, Італіі, Канадзе, Кітаі, Расіі, Украіне.

Выкарыстанне

Вюрцыт разам са сфалерытам з’яўляецца рудой на цынк, часам на кадмій.

Літаратура

• Вюрцыт // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4). — С. 337.
• Вюрцит // Большой энциклопедический словарь: В 2-х т. / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1991. — Т. 1. — С. 261. — 863 с. — 2 000 000 экз. — ISBN 5-85270-042-8 (т. 1.). (руск.)

Спасылкі

• Wurtzite Mineral Data // Mineralogy Database
• Вюрцит // Каталог Минералов. Ru (руск.)
• Вюрцит // Минералы и месторождения России и стран ближнего зарубежья Архівавана 31 кастрычніка 2017. (руск.)
• Вюрцит // Кристаллов. Net (руск.)