Перайсці да зместу

Віталь Вольскі

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Віталь Вольскі
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 23 жніўня (5 верасня) 1901 ці 23 жніўня 1901(1901-08-23)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 22 жніўня 1988(1988-08-22)[1] (86 гадоў)
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства
Дзеці Артур Вольскі
Альма-матар
Месца працы
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці драматург, літаратуразнавец, перакладчык, пісьменнік, дзіцячы пісьменнік, кінасцэнарыст, літаратар, краязнавец, навеліст
Гады творчасці з 1926
Мова твораў беларуская
Грамадская дзейнасць
Партыя
Член у
Узнагароды
ордэн Чырвонай Зоркі ордэн «Знак Пашаны» медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Віталь Вольскі, поўнае імя Віталь Фрыдрыхавіч Зэйдэль-Вольскі (23 жніўня (5 верасня) 1901, Санкт-Пецярбург — 22 жніўня 1988, Мінск) — беларускі савецкі пісьменнік, драматург, літаратуразнавец, даследчык старажытнай беларускай літаратуры і кітабаў беларускіх татар, краязнавец, сцэнарыст і перакладчык. Кандыдат філалагічных навук. Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР (1971).[2] Бацька пісьменніка Артура Вольскага і дзеяча кіно Гаральда Вольскага, дзед музыканта і пісьменніка Лявона Вольскага.[3]

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Раннія гады і служба

[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 5 верасня (23 жніўня паводле старога стылю) 1901 года ў Санкт-Пецярбургу ў сям'і служачага.[2] У біяграфічнай літаратуры сапраўднае прозвішча пісьменніка падаецца як Зэйдэль або Зэйдэль-Вольскі; Вольскі стаў яго літаратурным і грамадскім прозвішчам.[4]

З 1918 года працаваў на Трубачным заводзе, затым у Камісарыяце гарадской гаспадаркі Петраграда. З 1919 года служыў у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у Грамадзянскай вайне ў Расіі, пазней служыў у пагранічных войсках і органах ВЧК.[2]

Пасля пераезду ў Беларусь працаваў у дзяржаўным апараце. З 1926 года быў старшым інспектарам Галоўрэперткома БССР, які ажыццяўляў кантроль за рэпертуарам і публічным выкананнем твораў. У 1927 годзе скончыў Камуністычны ўніверсітэт Беларусі.[2]

Праца ў культурных і навуковых установах

[правіць | правіць зыходнік]

З 1928 года Віталь Вольскі працаваў старшым інструктарам кінафікацыі Белдзяржкіно. У 1929 годзе стаў дырэктарам Віцебскага мастацкага тэхнікума, а ў 1930 годзе — дырэктарам Другога Беларускага дзяржаўнага тэатра ў Віцебску, пазнейшага тэатра імя Якуба Коласа.[2][5]

У 1932—1936 гадах узначальваў Інстытут літаратуры і мастацтва Акадэміі навук БССР. У гэты перыяд займаўся гісторыяй беларускай літаратуры і тэатра, праблемамі сучаснай драматургіі, мовазнаўствам, а таксама працягваў пачатыя ў другой палове 1920-х гадоў даследаванні культуры і пісьменнасці беларускіх татар.[2][6]

У 1936 годзе Вольскага выключылі з партыі і вызвалілі з пасады дырэктара інстытута. У апублікаваным пазней партыйным дакуменце гэта тлумачылася палітычнымі абвінавачваннямі, у тым ліку яго ранейшым супрацоўніцтвам з часопісам «Узвышша»; паводле ўспамінаў сына Гаральда Вольскага, некаторы час пасля гэтага пісьменнік жыў па-за Мінскам, у Пухавічах. У 1939 годзе яго аднавілі ў партыі.[5]

Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1934 года.[2]

Ваенныя і пасляваенныя гады

[правіць | правіць зыходнік]

З красавіка 1942 года Віталь Вольскі загадваў аддзелам у рэдакцыі сатырычнай газеты-плаката «Раздавім фашысцкую гадзіну», з лістапада 1943 года працаваў у рэдакцыі часопіса «Беларусь».[2] У пасляваенны час вярнуўся да навуковай, літаратурнай і арганізацыйнай працы.

У 1948—1954 гадах быў навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры АН БССР. У 1953—1966 гадах узначальваў праўленне Літаратурнага фонду БССР.[2]

Памёр 22 жніўня 1988 года ў Мінску. Пахаваны на Паўночных могілках Мінска (Паўночныя-1, 76а/14/2).[7]

Сям'я

[правіць | правіць зыходнік]

Жонка — Фаіна Сямёнаўна Вольская.[8] Сыны — Артур Вольскі, беларускі пісьменнік, драматург і перакладчык, і Гаральд Вольскі, дзеяч кіно, які працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм» і ўзначальваў студыю мультыплікацыйных фільмаў.[3]

Унук Віталя Вольскага, сын Артура Вольскага, — Лявон Вольскі, беларускі музыка, паэт, мастак і пісьменнік. Такім чынам, некалькі пакаленняў сям'і былі звязаны з беларускай літаратурай, тэатрам, кіно і музыкай.[3][8]

Навуковая і літаратуразнаўчая дзейнасць

[правіць | правіць зыходнік]

Кітабістыка і этнаграфія беларускіх татар

[правіць | правіць зыходнік]

Віталь Вольскі належаў да даследчыкаў першай трэці XX стагоддзя, якія пасля адкрыцця і ўвядзення ў навуковы зварот кітаба Івана Луцкевіча звярнуліся да сістэматычнага вывучэння рукапіснай спадчыны беларускіх і літоўскіх татар. Яго працы з'явіліся пасля даследаванняў Яўхіма Карскага, Яна Станкевіча і Аляксандра Шлюбскага і ахоплівалі не толькі самі кітабы, але таксама жывую мову татарскага насельніцтва, арабскую графіку беларускіх тэкстаў, лексічныя запазычанні, фальклор і абраднасць.[9][6]

У 1927 годзе Вольскі надрукаваў адразу некалькі прац на гэту тэму: «Татары на Беларусі», «Наконт нацыянальнай літаратуры беларускіх татар», «Асноўныя прынцыпы арабскай транскрыпцыі беларускага тэксту ў „кітабах“» і «Аб асаблівасьцях жывой мовы беларускіх татар і арабскай транскрыпцыі „Аль-Кітабаў“».[10] У іх ён разглядаў рукапісную традыцыю татараў як вынік працяглага беларуска-татарскага моўнага і культурнага ўзаемадзеяння.

У артыкуле «Наконт нацыянальнай літаратуры беларускіх татар» Вольскі апісаў даступны яму кітаб аб'ёмам 108 аркушаў, у якім не захаваліся пачатак і канец.[11] Паводле яго апісання, зборнік змяшчаў апавядальныя тэксты, рэлігійныя павучанні, замовы, указанні, звязаныя з гараскопамі, а таксама матэрыялы для вывучэння турэцкай мовы і невялікі беларуска-турэцкі слоўнік.[11][10]

Вольскі адносіў гэты рукапіс прыблізна да сярэдзіны XVII стагоддзя, арыентуючыся на знешнія асаблівасці паперы і скураны пераплёт.[11] У 1968 годзе Антон Антановіч, які правёў значна шырэйшае палеаграфічнае і графіка-арфаграфічнае даследаванне татарскіх рукапісаў, адзначыў, што такіх прыкмет недастаткова для надзейнага датавання, і звярнуў увагу, што Вольскі не даследаваў вадзяныя знакі паперы.[9]

Асобнае месца займала праблема перадачы беларускай мовы арабскім пісьмом. У артыкуле «Асноўныя прынцыпы арабскай транскрыпцыі беларускага тэксту ў „кітабах“» Вольскі спрабаваў сістэматызаваць адпаведнасці паміж арабскімі графемамі і беларускімі гукамі, а ў артыкуле пра жывую мову беларускіх татар супастаўляў рукапісныя асаблівасці з тагачасным маўленнем татарскага насельніцтва.[6][9]

Для Вольскага кітабы былі не толькі помнікамі канфесійнай літаратуры, але і крыніцай па гісторыі беларускай мовы. Ён звяртаў увагу на тое, што выкарыстанне арабскай графікі дазваляе вывучаць беларускія тэксты па-за традыцыйнай кірылічнай царкоўна-кніжнай арфаграфіяй, а таксама даследаваць фанетычныя і лексічныя рысы жывога маўлення.[11][10]

З кітабістыкай былі звязаны і яго даследаванні моўных кантактаў. У 1929 годзе Вольскі апублікаваў артыкул «Цюрка-татарскія элемэнты ў беларускай мове», у якім разглядаў лексіку цюркскага паходжання, а раней і пазней даследаваў таксама іншыя пласты іншамоўнай лексікі беларускай мовы.[6]

Даследаванне пісьмовай спадчыны Вольскі спалучаў з этнаграфічнай працай. У артыкуле «Беларускія элемэнты ў бытавой абраднасьці літоўскіх татар» ён аналізаваў беларускае ўздзеянне на сямейную і каляндарную абраднасць татар, у тым ліку прыводзіў беларускія вясельныя песні, запісаныя на татарскім вяселлі ў 1927 годзе ў Капылі.[12] У працы «Вусныя паданьні літоўскіх татар» ён публікаваў і аналізаваў вусныя гістарычныя і фальклорныя матэрыялы.[10]

У 1933 годзе Вольскі яшчэ раз вярнуўся да тэмы ў артыкуле «Наконт беларускай мовы ў татарскіх кітабах» у газеце «Літаратура і мастацтва».[6] Пасля згортвання ў 1930-я гады даследаванняў нацыянальных меншасцей у БССР яго сістэматычная праца ў гэтым кірунку фактычна спынілася; пасляваенная беларуская кітабістыка атрымала новае развіццё ўжо ў працах іншых даследчыкаў, найперш Антона Антановіча.[12][9]

Антановіч выкарыстоўваў публікацыі Вольскага ў сваім аглядзе гісторыі вывучэння татарска-мусульманскай пісьменнасці, адначасова правяраючы яго транскрыпцыі, апісанні і датаванні на значна шырэйшым корпусе рукапісаў.[9] Таму працы Вольскага 1920—1930-х гадоў захавалі значэнне перадусім як адзін з ранніх этапаў беларускага даследавання кітабаў і як крыніца звестак пра рукапісы, мову, фальклор і абраднасць беларускіх татар таго часу.

Беларуская літаратура і мовазнаўства

[правіць | правіць зыходнік]

Літаратуразнаўчыя інтарэсы Вольскага ахоплівалі як сучасную яму савецкую драматургію, так і старажытную беларускую літаратуру. Яго першай асобнай кнігай сталі «Праблемы беларускай савецкай драматургіі» (1934).[2]

У 1951 годзе выйшла манаграфія «Эдуард Самуйлёнак: Жыццё і творчасць». Вольскі быў адным з аўтараў дапаможніка для студэнтаў «Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры» (1956) і падручніка «Беларуская савецкая літаратура» для 9—10 класаў, які выходзіў у 1948—1954 гадах.[2]

У кнізе «Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры эпохі феадалізму» (1958) ён разглядаў фарміраванне беларускай народнасці і мовы, помнікі рэлігійнага пісьменства, «Ліст да Абуховіча», «Дыярыуш» Афанасія Філіповіча і іншыя помнікі старой беларускай літаратуры.[6]

Да мовазнаўчых публікацый Вольскага належалі таксама артыкулы «Пра словы нямецкага паходжання ў беларускай мове» і «Да пытаньня пра спрошчанае азначэньне падвойных зычных на пісьме» (1929).[6]

Літаратурная творчасць

[правіць | правіць зыходнік]

Драматургія і кіно

[правіць | правіць зыходнік]

Літаратурную дзейнасць Віталь Вольскі пачаў у 1926 годзе.[2] Значную частку яго драматургіі складаюць творы, заснаваныя на беларускім фальклорным матэрыяле.

Напісаў п'есы «Цудоўная дудка» (1938; пастаўлена ў 1939), «Дзед і жораў» (1939; пастаўлена ў 1939), «Несцерка» (1940; пастаўлена ў 1941) і «Машэка» (1946; пастаўлена ў 1954). Яны былі сабраны ў кнізе «П'есы» (1962).[2]

Прэм'ера «Несцеркі» ў пастаноўцы БДТ-2 адбылася 18 мая 1941 года падчас гастроляў тэатра ў Петразаводску.[5] П'еса на доўгі час увайшла ў рэпертуар Віцебскага тэатра імя Якуба Коласа і стала адной з найбольш вядомых сцэнічных інтэрпрэтацый фальклорнага вобраза Несцеркі.

У 1955 годзе па сцэнарыі Вольскага быў зняты мастацкі фільм «Несцерка». Ён таксама быў аўтарам сцэнарыяў дакументальна-краязнаўчых фільмаў «Белавежская пушча» (1946) і «Бярэзінскі запаведнік» (1965).[2]

Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа. «Несцерка»

Проза і краязнаўства

[правіць | правіць зыходнік]

У пасляваенны перыяд Вольскі шмат працаваў у жанры мастацкага і навукова-папулярнага нарыса. Асноўнымі тэмамі яго прозы былі беларуская прырода, жывёльны свет, гісторыя і краязнаўства, а таксама ўражанні ад замежных падарожжаў.[2]

Выдаў кнігі «Па лясных сцежках» (1948), «У лясах над Бярозай» (1955), «Месяц за месяцам» (1956; новае выданне — 1969), «На бабровых азёрах» (1957), «Чайкі над Нараччу» (1959), «Родны край» (1961), «Афрыканскае падарожжа» (1963) і «Эль Махрыб» (1965).[2]

Да пазнейшых кніг належаць «Старонкі нашай гісторыі» (1966), «Падарожжа па краіне беларусаў» (1968), «Палессе» (1971), «Кніга падарожжаў» (1971), «Лёс Дункана» (1978) і «Дзень добры, Бяроза» (1984). У 1977 годзе выйшлі «Выбраныя творы» ў двух тамах.[2]

Пераклады

[правіць | правіць зыходнік]

Перакладаў на беларускую мову творы нямецкай, яўрэйскай і іншых літаратур. У яго перакладзе выйшлі раман Вілі Брэдэля  (руск.) (бел. «Выпрабаванне» (1937), сатырычная паэма Іагана Гётэ «Рэйнеке-Ліс» (1940) і раман Майсея Кульбака «Зельманцы» (1960).[2] Перакладаў таксама асобныя вершы Баліса Сруогі.[13]

Спрэчныя эпізоды і ацэнкі

[правіць | правіць зыходнік]

Артыкул пра Яфіма Мініна

[правіць | правіць зыходнік]

У 1933 годзе Віталь Вольскі апублікаваў артыкул «Аб рэцыдывах нацыянал-дэмакратызму ў творчасці мастака Мініна», у якім у рэчышчы тагачаснай афіцыйнай барацьбы з так званым нацыянал-дэмакратызмам падвяргаў палітычнай крытыцы творчасць Яфіма Мініна. У прыватнасці, разглядаючы экслібрысы мастака, Вольскі сцвярджаў, што ў кніжным знаку Віцебскага дзяржаўнага музея Мінін «выканаў дырэктывы нацдэмаўскіх тэарэтыкаў».[14]

У тым жа артыкуле крытыкаваўся экслібрыс, створаны Мініным для этнографа Аляксандра Шлюбскага, дзе Вольскі бачыў праявы «нацыянальнага адраджэння» ў непрымальным для тагачаснай ідэалогіі сэнсе.[14] Такія публікацыі належалі да кампаніі палітызаванай крытыкі дзеячаў беларускай культуры пачатку 1930-х гадоў.

Яфім Мінін быў арыштаваны ў 1937 годзе, асуджаны да расстрэлу і расстраляны 29 снежня таго ж года; у 1959 годзе яго рэабілітавалі.[14] Аляксандр Шлюбскі таксама падвяргаўся рэпрэсіям: пасля першага арышту ў 1930 годзе яго паўторна арыштавалі ў 1935 годзе і асудзілі на тры гады пазбаўлення волі.[15] Пры гэтым наяўныя крыніцы не даюць падстаў усталёўваць непасрэдную прычынную сувязь паміж артыкулам Вольскага і пазнейшымі прысудамі.

Спрэчка пра аўтарства «Несцеркі»

[правіць | правіць зыходнік]

Аўтарства п'есы «Несцерка» аспрэчваў мастак Яўген Ціхановіч, зяць Уладзіслава Галубка. У мемуарным тэксце «Трэба вярнуць справядлівасць» ён сцвярджаў, што падчас вобыску ў кватэры Галубка ў 1937 годзе бачыў сярод канфіскаваных папер рукапіс амаль закончанай п'есы пад назвай «Несцерка».[16]

На падставе гэтага ўспаміну Ціхановіч і некаторыя сваякі Галубка выказвалі меркаванне, што сапраўдным аўтарам твора мог быць Галубок, а Вольскі пазней прысвоіў рукапіс.[16][17] Гэта версія грунтуецца на мемуарных сведчаннях.

У энцыклапедычнай і бібліяграфічнай літаратуры «Несцерка» атрыбутуецца Віталю Вольскаму і датуецца 1940 годам; першая тэатральная пастаноўка адбылася ў 1941 годзе.[2][4] Таму меркаванне пра аўтарства Галубка ў артыкуле падаецца як асобная спрэчная атрыбуцыя, а не як усталяваны факт.

Выбраная бібліяграфія

[правіць | правіць зыходнік]

Працы пра беларускіх татар, кітабы і моўныя кантакты

[правіць | правіць зыходнік]
  • Вольскі В. Татары на Беларусі // Наш край. — 1927. — № 4 (19). — С. 25—29.[10]
  • Вольскі В. Наконт нацыянальнай літаратуры беларускіх татар // Узвышша. — 1927. — № 4. — С. 135—146.[11]
  • Вольскі В. Асноўныя прынцыпы арабскай транскрыпцыі беларускага тэксту ў «кітабах» // Узвышша. — 1927. — № 6. — С. 189—193.[6]
  • Вольскі В. Аб асаблівасьцях жывой мовы беларускіх татар і арабскай транскрыпцыі «Аль-Кітабаў» // Наш край. — 1927. — № 8—9. — С. 16—19.[6]
  • Вольскі В. Цюрка-татарскія элемэнты ў беларускай мове // Узвышша. — 1929. — № 6. — С. 112—115.[6]
  • Вольскі В. Беларускія элемэнты ў бытавой абраднасьці літоўскіх татар // Наш край. — 1929. — № 8—9 (47—48). — С. 23—29.[10]
  • Вольскі В. Вусныя паданьні літоўскіх татар // Наш край. — 1929. — № 11 (50). — С. 16—18.[10]
  • Вольскі В. Наконт беларускай мовы ў татарскіх кітабах // Літаратура і мастацтва. — 1933. — № 28.[6]

Мовазнаўства і літаратуразнаўства

[правіць | правіць зыходнік]
  • Вольскі В. Пра словы нямецкага паходжання ў беларускай мове // Узвышша. — 1929. — № 10. — С. 97—100.[6]
  • Вольскі В. Да пытаньня пра спрошчанае азначэньне падвойных зычных на пісьме // Узвышша. — 1929. — № 4. — С. 98.[6]
  • Праблемы беларускай савецкай драматургіі. — Мінск, 1934.[2]
  • Эдуард Самуйлёнак: Жыццё і творчасць. — Мінск, 1951.[2]
  • Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры. — Мінск, 1956. — Адзін з аўтараў.[2]
  • Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры эпохі феадалізму. — Мінск, 1958. — 166 с.[6]

Драматургія

[правіць | правіць зыходнік]
  • Цудоўная дудка (1938).
  • Дзед і жораў (1939).
  • Несцерка (1940).
  • Машэка (1946).
  • П'есы. — Мінск, 1962.[2]

Проза, нарысы і падарожная літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • Па лясных сцежках. — 1948.
  • У лясах над Бярозай. — 1955.
  • Месяц за месяцам. — 1956; 1969.
  • На бабровых азёрах. — 1957.
  • Чайкі над Нараччу. — 1959.
  • Родны край. — 1961.
  • Афрыканскае падарожжа. — 1963.
  • Эль Махрыб. — 1965.
  • Старонкі нашай гісторыі. — 1966.
  • Падарожжа па краіне беларусаў. — 1968.
  • Палессе. — 1971.
  • Кніга падарожжаў. — 1971.
  • Выбраныя творы: у 2 т. — 1977.
  • Лёс Дункана. — 1978.
  • Дзень добры, Бяроза. — 1984.[2]

Узнагароды і званні

[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. 1 2 Library of Congress Authorities — Library of Congress. Праверана 28 красавіка 2025.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 Вольскі Віталь // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X. — С. 108.
  3. 1 2 3 Памёр Гаральд Вольскі . Будзьма беларусамі! (4 студзеня 2025). Праверана 31 жніўня 2026.
  4. 1 2 Александрович С. Вольский // Краткая литературная энциклопедия / гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 1. — Стб. 1029.
  5. 1 2 3 Вольский, Виталий Фридрихович (руск.). Витебская энциклопедия. Праверана 31 жніўня 2026.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Беларускае мовазнаўства: бібліяграфічны ўказальнік (1825—1965 гг.) / склад. А. Д. Васілеўская, М. А. Жыдовіч, Я. М. Рамановіч, А. К. Юрэвіч; рэд. Л. М. Шакун. — Мінск: Навука і тэхніка, 1967. — С. 98, 230—231.
  7. ↑ Брэская — Гарэцкі . Белліт (14 ліпеня 2023). Праверана 31 жніўня 2026.
  8. 1 2 Писарев В. Династия Вольских: Упражнения в прекрасном // Минский курьер. — 2021. — 25 июня.
  9. 1 2 3 4 5 Антонович А. К. Белорусские тексты, писанные арабским письмом, и их графико-орфографическая система. — Вильнюс: Вильнюсский государственный университет, 1968. — С. 30—49.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 Белорусские работы первой половины XX в. по китабистике и этнографии литовских татар (руск.). Славяно-исламская академия (2 ліпеня 2021). Праверана 31 жніўня 2026.
  11. 1 2 3 4 5 Вольскі В. Наконт нацыянальнай літаратуры беларускіх татар // Узвышша. — 1927. — № 4. — С. 135—146.
  12. 1 2 Канапацкая З. Минские татары в 20—30-е годы ХХ столетия (национально-культурное и хозяйственное строительство) // Litteraria Copernicana. — 2020. — № 1 (33). — С. 117—137.
  13. ↑ Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 269. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
  14. 1 2 3 Налівайка Л., Шунейка Я. Ля вытокаў беларускага кніжнага знака: Да 120-годдзя Яўхіма Мініна // Роднае слова. — 2014. — № 10. — С. 79—81.
  15. ↑ Возвращенные имена: Сотрудники АН Беларуси, пострадавшие в период сталинских репрессий. — Минск: Навука і тэхніка, 1992. — С. 114—115.
  16. 1 2 Ціхановіч Я. Трэба вярнуць справядлівасць // Тэрмапілы. — 2016. — № 20.
  17. ↑ 20 фактаў пра Ўладыслава Галубка . Радыё Свабода. Праверана 31 жніўня 2026.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 269. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 4).
  • Вольскі Віталь Фрыдрыхавіч // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2. — 544 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-985-11-0570-6. — С. 389.
  • Вольскі Віталь // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995. — Т. 2. — С. 44.
  • Вольскі Віталь // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X. — С. 108.
  • Александрович С. Вольский // Краткая литературная энциклопедия / гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 1. — Стб. 1029.
  • Антонович А. К. Белорусские тексты, писанные арабским письмом, и их графико-орфографическая система. — Вильнюс: Вильнюсский государственный университет, 1968. — 418 с.
  • Беларускае мовазнаўства: бібліяграфічны ўказальнік (1825—1965 гг.) / склад. А. Д. Васілеўская, М. А. Жыдовіч, Я. М. Рамановіч, А. К. Юрэвіч; рэд. Л. М. Шакун. — Мінск: Навука і тэхніка, 1967.
  • Канапацкая З. Минские татары в 20—30-е годы ХХ столетия (национально-культурное и хозяйственное строительство) // Litteraria Copernicana. — 2020. — № 1 (33). — С. 117—137.
  • Налівайка Л., Шунейка Я. Ля вытокаў беларускага кніжнага знака: Да 120-годдзя Яўхіма Мініна // Роднае слова. — 2014. — № 10. — С. 79—81.

Гл. таксама

[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Віталь_Вольскі&oldid=5189921"