Канстытуцыя Малдовы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Канстытуцыя Рэспублікі Малдова (малд.: Constituţia Republicii Moldova) — асноўны закон Рэспублікі Малдова, які вызначае яе грамадскі і дзяржаўны лад, парадак і прынцыпы стварэння органаў улады, выбарчую сістэму, правы і абавязкі грамадзян.

Агульныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Канстытуцыя ў новай рэдакцыі была прынята парламентам 29 ліпеня 1994 года.

3 верасня 1990 года Вярхоўны Савет Малдаўскай ССР прыняў Закон пра ўвядзенне паста прэзідэнта Малдовы і ўнясенне змен і дадаткаў у канстытуцыю. У рэспубліцы аб'яўлялася прэзідэнцкая форма кіравання. 29 ліпеня 1994 года была прынята новая канстытуцыя Малдовы. Было заяўлена, што яна накіравана на пабудову сацыяльна-арыентаванай рынкавай дзяржавы. Канстытуцыя абвяшчала канцэпцыю падзелу ўлад, адсутнасць абавязковай дзяржаўнай ідэалогіі, сацыяльныя гарантыі і дэмакратычныя свабоды.

Дзяржава ў першым артыкуле характарызуецца як «суверэнная і незалежная, адзіная і непадзельная», а таксама як «дэмакратычная прававая дзяржава, у якой годнасць чалавека, яго права і свабоды, свабоднае развіццё чалавечай асобы, справядлівасць і палітычны плюралізм з'яўляюцца найвышэйшымі каштоўнасцямі і гарантуюцца». Форма дзяржаўнага кіравання — рэспубліка.

Артыкул 6 замацоўвае прынцып падзелу ўлад — «заканадаўчая, выканаўчая і судовая ўлады падзелены і ўзаемадзейнічаюць пры ажыццяўленні сваіх прэрагатыў у адпаведнасці з палажэннямі Канстытуцыі». Крытыкамі адзначалася, што падзел кампетэнцыі паміж галінамі ўлады недастаткова адпрацаваны, што стварыла ўмовы для канфліктаў паміж імі.

У артыкуле 12 зацверджана дзяржаўная сімволіка: сцяг, герб і гімн Малдовы. Артыкул 14 аб'яўляе сталіцай горад Кішынёў.

Суадносіны нормаў Канстытуцыі з нормамі Дэкларацыі аб незалежнасці[правіць | правіць зыходнік]

Дзяржаўнай мовай аб'яўлялася, паводле Канстытуцыі Рэспублікі Малдовы, «малдаўская мова, якая функцыянуе на лацінскай графіцы». Аднак Канстытуцыйны суд Рэспублікі Малдовы прыняў 5 снежня 2013 тлумачэнне пра слушнае трактаванне тэксту Канстытуцыі Рэспублікі Малдова:

« Канстытуцыйны суд Малдовы пастанавіў, што дзяржаўнай мовай у краіне з'яўляецца румынская мова, як запісана ў дэкларацыі пра незалежнасць, а не малдаўская, якая паказана ў канстытуцыі рэспублікі.

Дэкларацыя звязана з канстытуцыяй, але, у выпадку рознагалоссяў прыярытэт аддаецца тэксту дэкларацыі, заявіў старшыня суда Аляксандр Тэнасе, адзначыўшы, што вынесенае рашэнне канчатковае і абскарджанню не падлягае[1]

»

Зноскі

  1. Суд в Молдавии назвал государственным языком страны румынский. Официальный сайт радиостанции «Свобода» 06.12.2013 (руск.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]