Картачная гульня

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Гульня ў карты на карціне Поля Сезана

Картачная гульнягульня з ужываннем ігральных карт, характарызуецца выпадковым пачатковым станам, для вызначэння якога выкарыстоўваецца набор (калода) карт. Існуе таксама мноства набораў карт, створаных пад канкрэтныя гульні.

Працэс вызначэння пачатковага стану кожнага тура гульні называецца раздачай карт і складаецца ў раскладванні вызначанай правіламі гульні колькасці карт па пэўных месцах.

Прыклад: раздаць кожнаму з гульцоў па 6 карт на рукі (то бок, каб карты кожнага гульца былі адкрыты толькі яму), пакласці адну карту ў адкрытую (адкрытую для ўсіх) на стол, тыя карты, што засталіся, скласці кіпай у закрытую (зачыненымі для ўсіх).

Важным прынцыпам практычна ўсіх картачных гульняў з'яўляецца выпадковасць парадку карт у калодзе. Перад выкарыстанні той жа калоды ў наступнай гульні карты ў ёй змешваюцца (ператасоўвалі).

  • сямейныя або народныя — маюць нескладаныя правілы і даступныя для ўсіх узростаў:
  • камерцыйныя — выйгрыш у іх залежыць ад умення гульца:

Многія камерцыйныя гульні вельмі складаныя, па іх выходзяць асобныя даведнікі.

Такую класіфікацыю даюць Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона і іншыя крыніцы.

Акрамя гэтага, гульні дзеляцца на сучасныя і архаічныя (ломбер, ён жа ўзначальвае групу ломберных гульняў; Campis). Адны з іх азартныя, іншыя камерцыйныя. Забароны на азартныя гульні з'явіліся ўпершыню яшчэ ў XVII стагоддзі. У 1873 годзе былі забароненыя ўсе ігральныя дамы ў Еўропе, акрамя Манака. У 1761 Лізавета Пятроўна ўстанавіла розніцу паміж камерцыйнымі і азартнымі гульнямі і забараніла другія.

Яшчэ адна класіфікацыя дзеліць гульні на:

  • гульні на скидывание карт (маўр, даміно, лесвічка, кун-кін);
  • гульні на скидывание карт і на адбой ці толькі на адбой (розныя віды дурня)
  • гульні на набор хабараў (камерцыйны варыянт экарте, брыск);
  • гульні на набор ачкоў у хабарах (канчынка, свідра, казёл);
  • гульні на старшынство камбінацый (покер, макао); і г. д.

У XIX стагоддзі ў Расіі самай складанай гульнёй лічылася шруба, у Еўропе — ломбер. Пры Кацярыне II азартнымі лічыліся банк, фаро, квінтыч, камерцыйнымі — ломбер, кадрылля, пікет, контра, памфил (разнавіднасць мушкі). У канцы 19 ст. папулярнымі з азартных сталі штосс, баккара, вікторыя, макао.

Акрамя таго, ёсць гульні, дзе важна не толькі атрымаць моцныя карты, але яшчэ і вытрымаць гандаль. Гэта, напрыклад, покер і сека. У іх, набраўшы якую-небудзь камбінацыю, гульцы пачынаюць гандлявацца. Перад тым пастаўлена першапачатковая стаўка. Затым стаўкі нарошчваюць. Той, чыя чаргу, павялічвае стаўку, наступны павялічвае яшчэ, і г. д. Напрыклад, пачатковая стаўка — 10. Першы кажа: «+ 15». Наступны: «+ 20». У ходзе гандлю любы можа спасаваць, скінуць карты, не паказваючы іх. У любы момант любы гулец можа прапанаваць ускрыцца, паставіўшы апошнюю названую суму («Вскрываюсь за 20»). Тады ўсе, хто не спасаваў, выкрываюцца і звяраюць карты. І, нарэшце, пры адсутнасці моцных карт, гулец можа рызыкнуць, пайсці на блеф, гэта значыць паставіць, напрыклад, адразу 100: калі пры гэтым усе спасуют, ён выйграе, не паказваючы сваіх карт. Аднак, пры гэтым хто-небудзь можа адказаць: «Вскрываюсь за сто», — і тады прыйдзецца параўноўваць карты, па меншай меры гэтым дваім гульцам. Вынік будзе залежаць ад карт.

У некаторых кампутарных гульнях выкарыстоўваецца сімуляцыя кідання шматграннага «кубіка» (традыцыя, якая ідзе ад настольных гульняў Dungeons & Dragons з кіданне кубіка). Але ёсць гульні, у якіх замест кідання «кубіка» выкарыстоўваецца сімуляцыя тасования адмысловай калоды карт. Напрыклад, у серыі гульняў Дэміург (Дэміург і Дэміург II) гулец перад магічным паядынкам складае ўласную калоду з даступных яму загавораў.

Творы аб картах, гульнях, гульцах і шулерстве[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Дастаеўскі Ф. М., «Гулец». Раман, падрабязна апісана гульня ў рулетку ў казіно на адным з нямецкіх курортаў і лёсу гульцоў.
  • Гогаль Н. Ст., «Гульцы». П'еса.
  • Пушкін А. С., «Пікавая дама».
  • Хасэ Хаакін Фернандэс дэ Лисарди. «Перрикильо Сарньенто». Круцельскай раман.
  • Матео Алеман. «Гусман дэ Альфараче». Круцельскай раман.
  • Сервантес Сааведра, Мігель дэ. «Ринконете і Кортадильо». Навэла. Згадваецца гульня ў «дваццаць адно».
  • Ларыёнава, Вольга Мікалаеўна. «Чакра Кентаўра». Гульня-варажба шматкроць праз усе твор.
  • Бас, Хуан. «Таверна трох малпаў». Раман.
  • Тубакс, Рыгор. «Campis». Раман — картачная гульня.
  • Самуіл Маршак, Здарэнне у картачным хатцы, Мастацкая літаратура, 1968
  • Аліса ў краіне цудаў
  • Андрэеў Л. Н., «Вялікі шлем». Аповяд.
Калчакаўцы за картачнай гульнёй. 1919
  • Куксон, Кэтрын «Перапыненае гульня», жаночы раман, 1975

Фільмы[правіць | правіць зыходнік]

  • 1896 — Гульня ў карты / Partie de cartes, рэж. браты Люмьер
  • 1896 — Партыя ў карты / Une partie de cartes, рэж. Ж. Мелье
  • 1897 — Партыя ў карты / Partie de cartes, рэж. Л. Фреголи
  • 1981 — Туз (фільм) / Asso
  • 1989 — Каталі
  • 1991 — Нумар «люкс» для генерала з дзяўчынкай
  • 1994 — Мэверик / Maverick
  • 1998 — Шулеры / Rounders
  • 1998 — Китайскій сервизъ
  • 2007 — Руская гульня
  • 2008 — Дваццаць адно / 21

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі


Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]