Фёдар Данілавіч Клімчук

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Фёдар Данілавіч Клімчук
Fiodar Klimčuk.jpg
Дата нараджэння 27 лютага 1935(1935-02-27)
Месца нараджэння
Дата смерці 22 кастрычніка 2018(2018-10-22) (83 гады)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці дыялектолаг, гісторык, мовазнавец
Месца працы
Навуковая ступень кандыдат філалагічных навук
Альма-матар
Узнагароды і прэміі

Фё́дар Дані́лавіч Клімчу́к (27 лютага 1935, в. Сіманавічы, цяпер Драгічынскі раён, Брэсцкая вобласць — 22 кастрычніка 2018, Мінск[1]) — беларускі мовазнаўца-дыялектолаг, гісторык.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 27 лютага 1935 года ў вёсцы Сіманавічы Драгічынскага павета Палескага ваяводства Польскай Рэспублікі (цяпер Драгічынскі раён Брэсцкай вобласці Беларусі) у сялянскай сям’і. З першага па трэці клас навучаўся ў Сіманавіцкай школе, чацвёрты клас наведваў у сяле Вулька Сіманавіцкая, з пятага па дзясяты клас навучаўся ў школах Драгічына. У 1952 годзе скончыў Драгічынскую сярэднюю школу № 2[2].

У тым жа годзе паступіў на гістарычны факультэт Пінскага дзяржаўнага настаўніцкага інстытута, які закончыў у 1954 годзе. Па заканчэнні інстытута працаваў настаўнікам у вёсцы Відзібор Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. У 1955—1968 гадах працаваў настаўнікам у школах Драгічынскага раёна[2].

З 1964 па 1967 год завочна навучаўся на гістарычным факультэце Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. У 1957 годзе пачаў навуковую працу: збіраў дыялектны, фальклорны і этнаграфічны матэрыял. У 1962 годзе пазнаёміўся і пачаў супрацоўнічаць з мовазнаўцам Мікітам Талстым (праўнукам Льва Талстога)[2].

У 1968 годзе паступіў у аспірантуру пры Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа АН БССР, якую скончыў у 1971 годзе, як малодшы навуковы супрацоўнік пачаў працаваць у сектары дыялекталогіі гэтага ж інстытута. З 1981 года старшы навуковы супрацоўнік. У 1973 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Да лінгвагеаграфіі Заходняга Палесся»[2].

Памёр на 84-м годзе жыцця пасля хваробы[1].

Дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Працуючы ў школе, пачаў запісваць дыялекты і песні родных мясцін.

Аўтар больш як 200 навуковых прац. Асноўныя кірункі навуковае дзейнасці: дыялекталогія, лінгвагеаграфія, лексікаграфія, тапаніміка, глотагенез, этнагенез, міжмоўныя і міжэтнічныя кантакты, сацыялінгвістыка, фальклор, этнаграфія, этналінгвістыка.

Быў старшынёй грамадскага аб’яднання «Заходнепалескае навукова-краязнаўчае таварыства „Загароддзе“». Выдаў пераклад «Новага Запавету» на заходнепалескі дыялект[3].

Прэміі і ўзнагароды[правіць | правіць зыходнік]

У 2001 годзе Фёдару Клімчуку прысуджаная Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне гуманітарных і сацыяльных навук як аднаму з суаўтараў «Лексічнага атласа беларускіх народных гаворак».

Бібліяграфія[заўв 1][правіць | правіць зыходнік]

  • Клімчук Ф. Д. Да лінгвагенграфіі Заходняга Палесся: Фанетыка 4-х палесскіх гаворак: Дыс.на атрыманне вучонай ступені канд. філ. навук. — Мінск: Б.в., 1973. — 193 с.: табл.
  • Клімчук Ф. Д. Гаворкі Заходняга Палесся: Фанетычны нарыс / АН Беларус. ССР.Ін-т мовазнаўства імя Я.Коласа. — Мінск : Навука і тэхніка, 1983. — 128 с.

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Памёр Фёдар Клімчук. Наша Ніва (23 кастрычніка 2018). Праверана 23 кастрычніка 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Климчук Фёдор Данилович. Председатель общества «Загородье» (руск.) . zagorodde.na.by (web.archive.org) (архіўная копія ад 23 студзеня 2013). Праверана 1 лістапада 2018.
  3. «Арыентаваўся на мову дзеда». Навошта навуковец пераклаў Новы Запавет на заходнепалескі дыялект. Радыё Свабода (7 снежня 2017). Праверана 23 кастрычніка 2018.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Антропов Н.П. К юбилею Ф.Д. Климчука. Фёдор Данилович Климчук - патриот и исследователь Полесья // Живая старина. — Государственный республиканский центр русского фольклора, 2005. — В. 3. — С. 47-48. — ISSN 0204-3432.
  • Кунцэвіч Л. П. Фёдар Данілавіч Клімчук (Да 60-годдзя з дня нараджэння) // Беларуская лінгвістыка. — Навука і тэхніка, 1996. — В. 45. — С. 74.
  • Трухан Т. М. Фёдар Данілавіч Клімчук (Да 70-годдзя з дня нараджэння) // Беларуская лінгвістыка. — Беларуская навука, 2005. — В. 55. — С. 111-113.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]