Халіф Хафтар

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Халіф Хафтар
араб. خليفة بلقاسم حفتر‎‎
General Haftar.jpg
Дата нараджэння каля 7 лістапада 1943(1943-11-07) (75 гадоў)
Месца нараджэння
Альма-матар
Прыналежнасць Лівія Лівійская Джамахірыя (1977—1987)
Flag of the United States.svg ЗША (1987—2011)
Flag of Libya.svg Лівія (з 2011)
Род войскаў Libyan Army[d], Узброеныя сілы Лівіі і Нацыянальна-вызваленчая армія Лівіі
Званне Фельдмаршал
Камандаваў Узброеныя сілы Лівіі
Бітвы/войны Чадска-лівійскі канфлікт
Грамадзянская вайна ў Лівіі (2011)
Узброеныя сутыкненні ў Лівіі (2011—2014)
Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014)
Commons-logo.svg Халіф Хафтар на Вікісховішчы

Халіф Белкасім Хафтар (араб. خليفة بالقاسم حفتر‎‎; нар. 1943, Адждабія, Лівія) — лівійскі ваенны дзеяч.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў 1943 годзе ў горадзе Адждабія ў берберскай сям’і з племя фарджані. Скончыў Акадэмію Ваеннага універсітэта ў Бенгазі. У 1969 годзе, будучы 26-гадовым кадэтам, Халіф Хафтар удзельнічаў у арганізаваным Муамарам Кадафі перавароце, які зрынуў манархію, і ў рэшце рэшт стаў адным з вышэйшых афіцэраў і галоўных набліжаных лідара Лівіі. У 19771978 гадах ён скончыў вышэйшыя афіцэрскія курсы «Стрэл» у СССР, а ў 1983 годзе быў слухачом курсаў у Акадэміі імя М. В. Фрунзе і, як і многія арабскія вышэйшыя афіцэры таго часу, вывучаў рускую мову[1].

У 80-я Хафтар прыняў удзел у Лівійска-чадскай вайне, падчас якой Кадафі прызначыў яго галоўнакамандуючым. У 1987 годзе ён дапусціў шэраг памылак, што прывяло да разгрому лівійскай арміі і палону Хафтара. Лівійскі лідар публічна адмовіўся ад вызвалення свайго генерала. Пасля гэтага ўзлаваны Хафтар пачаў будаваць змову супраць Кадафі, плануючы разам з іншымі праціўнікамі ўлады ўварвацца ў Лівію з Чада. Аднак з-за дзяржперавароту ў апошнім ён вымушаны быў бегчы ў Кенію, а пасля ў ЗША.

У 1996 годзе Хафтар пры падтрымцы ЦРУ паспрабаваў узначаліць паўстанне ў гарах паўднёвай Лівіі, але яно пацярпела няўдачу[2]. Частка людзей былі схоплены і пакараны. Пасля ўварвання ЗША ў Ірак у 2003 годзе Кадафі, да таго адзін з самых лютых ворагаў Амерыкі, пагадзіўся адмовіцца ад праграмы па распрацоўцы ядзернай зброі і зрабіў крокі да збліжэння з Вашынгтонам. У ЦРУ страцілі цікавасць да Хафтару[3].

У сакавіку 2011 года, пасля пачатку грамадзянскай вайны ў Лівіі, Хафтар адправіўся ў Бенгазі. Ваенны прадстаўнік мяцежнікаў паведаміў, што Хафтар далучыўся да апазіцыі і прызначаны камандуючым, але ў Пераходным нацыянальным савеце гэта абверглі[4]. У красавіку 2011 года камандуючым ўзброеных сіл рэвалюцыянераў быў Абдул Фатах Юніс, яго памочнікам быў Амар Эль-Харэры, які з’яўляецца камандуючым штаба, а Хафтар стаў трэцім сярод старэйшага каманднага складу, камандуючым сухапутнымі сіламі ў званні генерал-лейтэнанта[5][6]. А не знайшоўшы падтрымкі, Хафтар вярнуўся назад у ЗША.

У ліпені 2012 года ў Лівіі прайшлі першыя дэмакратычныя выбары ва Усеагульны нацыянальны кангрэс, дзе перамогу атрымала шырокая кааліцыя лібералаў і цэнтрыстаў.

Хоць ісламісты прайгралі выбары, яны знайшлі іншы шлях ва ўладу. У маі 2013 года яны заклікалі парламент прыняць закон, які забараняе былым членам урада Кадафі займаць дзяржаўныя пасады, у выніку чаго ім удалося нейтралізаваць некалькі ключавых супернікаў.

14 лютага 2014 года Хафтар выступіў па тэлебачанні, абвясціўшы аб роспуску парламента і стварэнні «прэзідэнцкага камітэта» і кабінета, якія будуць кіраваць краінай да новых выбараў, хоць было незразумела, як яму ўдасца рэалізаваць свае намеры. Хафтар ездзіў па краіне, сустракаючыся з людзьмі і арганізуючы сваю армію з дапамогай ранейшых таварышаў па службе.

16 мая 2014 года Хафтар абвясціў аб пачатак наступу на групоўкі радыкальных ісламістаў[7][8] ў Бенгазі, пад кодавай назвай «Годнасць Лівіі»[9]. Наступ Хафтара віталі шматлікія лівійцы, незадаволеныя хаосам, пануючым у краіне. Парламент пагадзіўся склікаць новы заканадаўчы орган, Палату прадстаўнікоў. На чэрвеньскіх выбарах ісламісты зноў пацярпелі паразу, але, перш чым новы парламент здолеў сабрацца, баевікі пры падтрымцы атрада з горада Місурата атакавалі міжнародны аэрапорт Трыпалі, спрабуючы адбіць яго ў сіл Хафтара. Будынак аэрапорта было разбурана, самалёты знішчаныя, загінулі каля 100 чалавек.

3 сакавіка 2015 года прызначаны вярхоўным галоўнакамандуючым УС Лівіі.

15 верасня 2016 году атрымаў чын фельдмаршала ад Палаты прадстаўнікоў Лівіі[10].

У студзені 2017 года, прасоўваючыся на поўдзень Лівіі, сілы Хафтара сутыкнуліся з сіламі, лаяльнымі Ураду нацыянальнага адзінства, які Хафтар не прызнае. Гэта выклікала непакой ў ААН і на Захадзе.

14—15 жніўня 2017 года ў Маскве прайшлі чарговыя перамовы з С. В. Лаўровым і С. К. Шойгу, дзе абмяркоўвалася пытанне ваеннай дапамогі РФ Лівіі[11].

У перыяд з 2014 па 2018 пад кіраўніцтвам Хафтара ад ісламістаў былі вызваленыя такія гарады, як Дэрна, Бенгазі, Рас-Лануф, Эс-Сідр і іншыя.

4 красавіка 2019 года камандуючы Лівійскай нацыянальным войскам маршал Халіф Хафтар загадаў войскам пачаць наступ на сталіцу краіны Трыпалі.

Здароўе[правіць | правіць зыходнік]

11 красавіка 2018 гады французская газета «Le Monde» паведаміла, што ў Бенгазі Хафтар перанёс інсульт і знаходзіцца ў коме. Фельдмаршал быў дастаўлены ў бальніцу Амана, а пазней у клініку Парыжа[12]. Выданне «Middle east eye» са спасылкай на еўрапейскага дыпламата паведаміла, што ў Хафтара рак лёгкіх. Ананімныя лекары пацвердзілі інфармацыю аб інсульце[13]. Ужо 13 красавіка ў СМІ з’явілася інфармацыя пра смерць камандуючага арміяй Лівіі[14]. Аднак інфармацыя пра смерць не пацвердзілася і 26 красавіка Халіфа Хафтар вярнуўся ў Бенгазі[15].

Зноскі

  1. Знание маршала — Газета Коммерсантъ № 31 (6025) от 20.02.2017
  2. Фельдмаршал Каддафи готовится объединить Ливию российским оружием
  3. Мятежный сын Каддафи. Станет ли Халифа Хафтар диктатором Ливии
  4. Libyan rebel efforts frustrated by internal disputes over leadership | World news | The Guardian
  5. The colonel feels the squeeze (19 May 2011). Праверана 20 мая 2011.
  6. The task of forming a more effective anti-Gaddafi army (15 April 2011). Праверана 28 чэрвеня 2011.
  7. ИТАР-ТАСС: Международная панорама — Ливийская армия объявила о приостановке работы временного парламента
  8. Мятежный ливийский генерал обещает очистить Бенгази от террористов | РИА Новости
  9. В Ливии смертник подорвался у штаб-квартиры главы антитеррора — ПОЛИТ.РУ
  10. Tobruk’s HoR promotes Khalifa Haftar to a Marshal following capture of oil ports , Libyan Express (15 сентября 2016). Праверана 22 ноября 2016.
  11. Командующий ливийской армией попросил у России военной помощи // РИА Новости, 14.08.2017
  12. СМИ сообщили об инсульте у ливийского маршала Хафтара
  13. EXCLUSIVE: Libya’s Haftar 'suffering irreversible brain damage'
  14. Источник сообщил о смерти лидера Ливийской национальной армии Хафтара
  15. Маршал Халифа Хафтар, о «кончине» которого сообщали СМИ, вернулся в Ливию

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]