Бітва за Трыпалі (2019)

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Другая бітва за Трыпалі (2019))
Jump to navigation Jump to search
Наступ на Трыпалі
Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014)
Western Libya Operation (2019).png
Карта аперацыі.

     Пад кантролем ЛНА i Палаты прадстаўнікоў      Пад кантролем Урада нацыянальнага адзінства

     Пад кантролем плямён
Дата 4 красавіка 2019 — сённяшні дзень
Месца паўночны захад Лівіі, горад Трыпалі
Праціўнікі
Лівія Палата прадстаўнікоў: Лівія Урад нацыянальнага адзінства:
Камандуючыя
Халіф Хафтар Фаіз Сарадж
Сілы бакоў
ад 18 000 да 25 000 чалавек, 5 баявых самалётаў ад 17 000 да 35 000 чалавек, 15 баявых самалётаў
Страты
194 забітых[14], 218 параненых[15], ад 261 да 273 палонных, 1 самалёт збiты[16] 573 забітых[17], 95 параненых, ад 197 да 209 палонных[18][19][20], 4 самалёта збітыя[21][22][9][23]
Агульныя страты
40 забітых сярод грамадзянскіх асоб[24], 90 000 бежанцаў[25]
  1. 4 красавiка ў раёне населенага пункта Сідзi Білан была высажаная марская пяхота ЛНА, якая ўваходзiць у склад ВМС краiны.
  2. Удзельнiчае толькi брыгада Мiсураты.
 
Грамадзянская вайна ў Лівіі
Першы этап: Бенгазі (1) Эз-Завія (1) Місурата Нафус Брэга (1) Рас-Лануф Бін-Джавад (1) Брэга (2) Адждабія Бенгазі (2) Вазін Брэга (3) Гар’ян Эз-Завія (2) Бін-Джавад (2) Трыпалі (1) Бені-Валід (1) Сірт (1) Себха (1) Гадамес
Інтэрвенцыя: Харматан (англ.) • Эламі (англ.) • Світанак адысеі Мабайл Саюзны абаронца
Другі этап: Бені-Валід (2)
Трэці этап: Дэрна (1) Сірт (2) Сірт (3) Дэрна (2) Трыпалі (2) Себха (2) Трыпалі (3)

Рэзалюцыя 1973 Найміты

Наступленне на Трыпалі (па Хафтару: «Аперацыя па вызваленню Трыпалі»[26], у некаторых крынiцах: Штурм Трыпалі[27][28] i Бiтва за Трыпалі[29]) — наступальная аперацыя Лівійскай Нацыянальнай Арміі (ЛНА) на чале з фельдмаршалам Халіфам Хафтарам, які падпарадкоўваецца Палаце прадстаўнікоў Лівіі (ППЛ), супраць сiл Ураду нацыянальнага адзінства (УНА) у раёне горада Трыпалі. ППЛ i УНА вядуць памiж сабой барацьбу за поўны кантроль над Лiвiяй з 2016 года, што прывяло да двоеўладдзя ў краiне. Асаблівасцю баявых дзеянняў на паўночным захадзе Лівіі стала актыўнае ўжыванне авіяцыі, якая пасля 2011 не іграла значнай ролі ў лівійскім канфлікце[30].

Абстаноўка[правіць | правіць зыходнік]

У 2014 годзе ў Лівіі былі абвешчаныя два парламента — Усеагульны нацыянальны кангрэс у Трыпалі і Палата прадстаўнікоў у Табруку, паміж якімі развязалася барацьба за кантроль над краінай. У 2016 годзе, у адпаведнасці з умовамі Схірацскага пагаднення, для аб’яднання краіны утвораны Урад Нацыанальнага Адзінства, якому перадаў усе свае паўнамоцтвы трыпалiтанскi кангрэс. Аднак Палата прадстаўнікоў не спяшалася пераходзіць пад кантроль УНА. Больш за тое, падкантрольныя ППЛ армія фельдмаршала Хафтара пачала з ім канфрантацыю. Аднак значныя сутыкнення паміж прыхільнікамі двух урадаў не адбываліся, паколькі абодва бакі былі сканцэнтраваны на барацьбе з IДIЛ, маджахедамі, апалченнямi этнічных меншасцяў і іншымі сіламі.

Наступ хафтараўцаў на Трыпалі пачаўся напярэдадні Лівійскай нацыянальнай канферэнцыі, прызначанай на 14-16 красавіка ў Гадамесе, размешчаным на стыку межаў Лівіі, Алжыра і Туніса, і накіраванай на пераадоленне крызісу ў краіне і стану двоеўладдзя. У ёй павінны былi ўзяць удзел дэлегаты усіх супрацьлеглых бакоў, каб скласці «дарожную карту» для аб’яднання разрозненых дзяржаўных інстытутаў і правядзення агульнанацыянальных прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў, неабходнасць у якіх была зацверджана яшчэ ў маi 2018 года[31]. У выніку канферэнцыя была перанесена на нявызначаны тэрмін[32].

Ход падзей[правіць | правіць зыходнік]

Першая фаза (4—22 красавіка)[правіць | правіць зыходнік]

4 красавіка камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй маршал Халіф Хафтар загадаў войскам пачаць наступленне на сталіцу краіны Трыпалі[33]. На наступны дзень надыходзячая на Трыпалі армія ўступіла ў бой з атрадамі, якія баранілі сталіцу[6]. Так званы ваенны савет «рэвалюцыянераў» Місураты ў сваім камюніке абвясціў пра гатоўнасць супрацьстаяць «злавеснаму наступу» — палявыя камандзіры, якія фармальна падпарадкоўваюцца Сараджу, заклікалі прэм’ера «неадкладна» аддаць загады камандзірам усіх падраздзяленняў захаду краіны, каб сарваць прасоўванне «мяцежнага тырана», як яны назвалі Хафтара, і яго спробы стаць «кіраўніком» Лівіі[34].

Тачанкi хафтараўцаў падчас наступу на Трыпалі, 4 красавіка 2019.

У той жа дзень падраздзялення ЛНА ўвайшлі на тэрыторыю міжнароднага аэрапорта Трыпалі, разбуранага з 2014 г.[35]. Паводле папярэдніх дадзеных, на тэрыторыі аэрапорта пачаліся ўзброеныя сутыкненні паміж падраздзяленнямі лівійскай арміі і прыхільнікамі Урада нацыянальнай згоды.

Да 5 красавіка ЛНА знаходзілася ў 17 км ад сталіцы. Войскам Хафтара атрымалася даволі хутка і без бою ўзяць гарады Зінтан, Гар’ян, Сіды Білан, якія знаходзяцца недалёка ад Трыпалі, а таксама некалькі раёнаў на паўднёвым захадзе сталіцы[36]. Сілы лівійскага ваеначальніка перш за ўсё ўзялі пад кантроль некалькі буйных дарог, якія вядуць да горада. Падобную тактыку Хафтар выкарыстаў пры бітве за Дэрну[1].

У гэты ж дзень адбыліся сутыкненні. Баі зафіксаваныя ў 27 км ад горада. У выніку ў палон патрапілі 128 салдат Хафтара. Таксама паведамлялася, што ў раёне населенага пункта Сідзi Білан ЛНА высадзіла марскі дэсант[37].

Тым часам прэм’ер-міністр Ф. Сарадж збег у Туніс[38].

6 красавіка ВПС УНА нанесла авіяўдары па надыходзячым сілам ЛНА фельдмаршала Хафтара; таксама на дапамогу УНА прыбылі фарміравання з Місураты[39]. Праз некалькі гадзін пасля гэтага, Хафтар абвясціў аб увядзенні беспалётнай зоны для ваеннай авіацыі над заходняй Лівіяй[40].

У выніку ўзброеных сутыкненняў 7 красавіка паміж войскамі УНА і ЛНА у раёне Трыпалі загінуў па меншай меры 21 чалавек. У гэты ж дзень ваенна-паветраныя сілы Лівіі намалявалі сэрца ў небе над Трыпалі, каб аказаць падтрымку жыхарам сталіцы[41].

8 красавіка сілы ЛНА Х. Хафтара адступілі з аэрапорта каля Трыпалі (пры гэтым прадстаўнік ЛНА заявіў, што яе сілы не здавалі аэрапорт і да гэтага часу яго кантралююць). Працягваліся ўдары па авіябазе Аль-Ватыя за 130 кіламетраў на паўднёвы захад ад Трыпалі, якую займаюць сілы Хафтара і выкарыстоўваюць для налётаў на пазіцыі УНА[42].

Колькасць загінуўшых сярод сіл УНА вырасла да 32 чалавек[43].

9 красавіка ВПС ЛНА нанеслі ўдар па міжнародным аэрапорце горада Трыпалі[44]. Таксама войскі Хафтара збілі ваенны самалёт УНА, які выляцеў з горада Місурата[16].

У ноч з 9 на 10 красавіка ЛНА адбіла магутны наступ груповак Шчыта Лівіі і УНА на горад Эль-Азіза. У раёне аэрапорта зафiксаваны жорсткія сутыкненні. Таксама ЛНА пачала прасоўваенне на поўдні Трыпалі ў раёнах Халет і Айн Зара[45].

10 красавіка авіяцыя УНА нанесла ўдары па аб’ектах арміі Хафтара ў раёне Сук аль-Ахад у 40 кіламетрах ад Трыпалі. Таксама сілы ЛНА узялі пад кантроль базу брыгады 42 у Айн-Зарэ, паўднёвая частка Трыпалі[46].

11 красавіка авіяцыя ЛНА маршала Х. Хафтара нанесла ўдары па ваеннай базе Урада Нацыянальнага Адзінства каля сталіцы[47].

12 красавіка сілы УНА выбітыя з пазіцый ў раёне населенага пункта Свані. У гэты жа дзень авіяцыйныя падраздзяленні арміі Хафтара ў чарговы раз выкарыстоўвала баявую авіяцыю (задзейнічаны Су-22М3)[48].

14 красавіка самалёт ЛНА быў збіты ў раёне населенага пункта Вадзі ар-Рабі. Пілот катапультаваўся[21]. Тым часам фельдмаршал Хафтар сустрэўся з прэзідэнтам Егіпта Абдулам Фатахам ас-Сісі, каб заручыцца яго падтрымкай[49].

15 красавіка паведамлялася пра цяжкія сутыкненнях паміж сіламі УНА і ЛНА ў прыгарадзе Айн-Зара[50]. Ваенна-інфармацыйны аддзел арміі Хафтара заявіў, што ў Гар’ан, якi знаходзiцца пад кантролем ЛНА, прыбылi «вялікія падмацавання», якія рыхтаваліся далучыцца да штурму сталіцы[51]. Прадстаўнік УНА заявіў, што ў выніку абстрэлу будынка лівійскага міністэрства адукацыі, было знішчана больш за 3 мільёны кніг[52].

У той жа час армiя Хафтара аб’явiла, што захапiла ўсе прыгарады сталiцы.

16 красавіка агенства Sky News апублікавала відэа, дзе сілы УНА адступаюць, пасля таго як іх пазіцыі былi абстраляны цяжкай артылерыяй[53]. Тым часам ЛНА абвінаваціла апалчэнцаў, якія падтрымліваюць Сараджа, з Трыпалі і Місураты ў наўмысным абстрэле грамадзянскага аб’екта з дапамогай БМ-21 «Град», каб наладзіць супольнасць супраць войскаў ППЛ. У гэты жа дзеь паведамлялася, што сілы сараджысты аднавілі кантроль над мостам Аль-Захра ў паўднёвай частцы Трыпалі. Паступалі паведамленні пра цяжкія сутыкненнях паміж сіламі УНА і ЛНА паблізу Азізii[54].

У ноч з 16 на 17 красавіка сталіца падвергнулася ракетнаму абстрэлу. Прадстаўнікі ЛН практычна адразу адкінулі дачыненне да гэтай падзеі. Як заявіў «РИА Новости» кіраўнік прэс-службы камандавання ЛНА, мінулай ноччу лівійская армiя не ўжывала цяжкае зброю падчас ваенных аперацый. Акрамя таго, ён абвінаваціў у наўмысным абстрэле жылых кварталаў сталіцы з установак «Град» дзейнічаюць у Трыпалі групоўвак. На яго думку, іх мэтай было пасля ўскласці ўсю віну за гэта на Хафтара[55]. Паводле выдання The Libya Observer, падчас абстрэлу загінулі чатыры чалавекі і дваццаць тры параненыя[56].

18 красавіка адбываліся цяжкія сутыкнення у раёне Саад i прыгарадзе Вадзі, дзе паветраныя сілы Хафтара здейснялі некалькі авіяўдараў па мэтам УНА[57].

З 19 па 20 красавіка на подступах да лівійскай сталіцы шлi разлютаваныя баі з прымяненнем авіяцыі: сілы, падкантрольныя Сараджу, спрабвалі атакаваць падраздзялення ЛНА на паўднёвым і ўсходнім напрамках; авіяцыя УНА пяць разоў бамбіла населены пункт Гар’ян і тры разы — ваенную базу «аль-Ватыйя»[58].

Другая фаза (з 23 красавіка)[правіць | правіць зыходнік]

23 красавіка камандаванне Лівійскай Нацыянальнай Арміі абвесцілі пра пачатак другога этапу наступальнай аперацыі на сталіцу[59]. Прадстаўнік ЛНА распавёў, што войска Хафтара вызначыла асноўныя і другарадныя пазіцыі УНА. Цяпер, паводле яго слоў, пачынаецца наступны этап наступу на Трыпалі з удзелам пяхоты і артылерыі. У гэты жа дзень сілы Хафтара ў раёне авіябазы Эль-Джуфра падвергліся паветранай атацы з боку трох баявых самалётаў УНА, адзін з якіх удалося збіць[22]. Пасля гэтага, 24 красавіка, ЛНА значна прасунуліся ў напрамку цэнтра Трыпалі, адкінуўшы апалчэнцаў-сараджыстаў[60].

27 красавіка БПЛА хафтараўцаў нанёс удар па горадзе. Сярод забiтых былi чатыры мясцовых жыхара i дзесяць салдат Сараджа[30][61]. Таксама ваенна-паветраныя сілы Нацыянальнай лівійскай арміі абстралялі склад боепрыпасаў узброеных груповак у Трыпалі.

28 красавіка прадстаўнікі УНА заявілі, што ў бамбаванні сталіцы прымаюць удзелу замежныя ВПС, у прыватнасці некаторыя арабскія краіны[62].

29 красавіка ў прыгарадзе Салах-эд-Дзін сілы ўрада нацыянальнага адзінства змаглі адцясніць войскі Хафтара[63] У гэты ж час хафтараўцы значна прасунуліся да цэнтральных раёнаў сталіцы. Паведамлялася аб разлютаваных баях на подступах да сталіцы. Супрацьстаялыя бакi ўжываюць артылерыю і гранатамёты[64]. Баявая авіяцыя ЛНА нанесла ўдары па ваеннага каледжа ў Салах-эд-Дзіне[65].

30 красавіка з’явiлiся паведамленнi, што ў Мiсурату прыбыла група амерыканскix ваеннаслужачых для невядомых мэт[66].

2 мая дэпутаты ППЛ на першым сходзе ў Трыпалі выступілі за любую ініцыятыву па спыненні баявых дзеянняў і наступу на сталіцу. Пасяджэнне праходзіла ў няпоўным складзе і пад старшынствам дэпутата Садэка Кхэйлі. Гэта стала першым пасяджэннем ППЛ ў сталіцы краіны[67].

3 мая склалася спрэчная сітуацыя, паколькі сілы УНА заявілі аб адступленні арміі Хафтара на некалькі кіламетраў ад горада[68], калі як ЛНА — аб поўным сваім кантролі над усемi паўднёвымі кварталамі Трыпалі[69].

4 мая кіраўнік урада нацыянальнага адзiнцтва Фаiз Сарадж на фоне поспехаў ЛНА заявіў аб жаданні супрацоўніцтва з Масквой «ва ўсіх абласцях»[70].

5 мая лівійская нацыянальная армія ў ходзе паветраных удараў знішчыла аператыўны штаб сараджыстаў. Прамым ударам падвергліся дыпламатычны клуб, дарога, якая вядзе да мячэці эль-Кахiлi. Раней лівійскае аддзяленне Сусветнай арганізацыі аховы здароўя паведаміла, што ў выніку баявых дзеянняў за месяц загінулі 345 чалавек[71].

7 мая войскам Лівійскай нацыянальнай арміі Халіфа Хафтара ўдалося збіць знішчальнік УНА Mirage F1 пад Трыпалі. Пілот быў узяты ў палон. Меркавана, лётчык з’яўляецца грамадзянiнам Партугалiі[9].

9 мая самалёты ЛНА нанеслі ўдары па батальёне Cenzur Atlılar ў раёне Джанзур на захад ад Трыпалі. Таксама Ф. Сарадж сустрэўся з Э. Макрон. Апошні выказаў сваю падтрымку УНА[2].

11 мая армія Хафтара захапіла значную частку раёна Аль-Азіз. ВПС ЛНА нанесла шэраг авіяўдараў па пазіцыях сараджыстаў у раёнах Вадзі-эль-Рабіх і Айн-Зара[72]. 13 мая сілы Хафтара авалодалi аэрапортам Трыпалі, і цалкам захапілі населеныя пункты Гар’ян, Касір-Бенгашыр, Сук-эль-Хаміс, Аль-Завія[73].

22 мая на малдаўскай iнфaсайце «Блокнот» з’явіўся артыкул, у якiм паведамлялася, што, як мяркуецца, на баку Сараджа ў раёне Трыпалі змагаюцца найміты з Малдовы. Сайт спасылаўся на лівійскага журналіста Фараха Альярыха, якi на сваёй старонцы ў твітары размясціў фота карабля Amazon Giurgiulesti пад малдаўскім сцягам. На борце былі БА амерыканскай вытворчасці, а таксама узброеныя людзі, якія магчыма з‚яўляюцца грамадзянамі Рэспублікі Малдова[8].

28 мая брыгада Місураты распачала спробу захапіць паўднёвы раён Азізiя. У выніку шматгадзіннага бою, брыгада страціла 19 чалавек забітымі, больш за 30 параненымі, 1 танк Т-55 поўнасцю знішчаны, а таксама бранявік турэцкай вытворчасці BMC Kirpi II (MRAP)[74].

У пачатку чэрвеня УНА разгарнуў наступ на міжнародны аэрапорт Мітыга, але пацярпеў няўдачу. 6 чэрвеня узлётна-пасадачная паласа міжнароднага аэрапорта ў Трыпалі была абстраляная вайсковым самалётам сараджыстаў[75].

3 чэрвеня войскі ЛНА падчас сутычкi захапiлi 21 баявых аўтамабіляў суперніка ў паўднёвай частцы горада[76].

13 чэрвеня хафтараўцы абвясцілі аб знішчэнні самалёта УНА, які быў збіты імі ў 20 км ад Місураты. Прыхільнікі Сараджа пацвердзілі страту лятальнага апарата, але паведамілі, што крушэнне адбылося з-за непалодак у машыне[23].

Вулічныя пратэсты[правіць | правіць зыходнік]

Пачынаючы з 12 красавіка кожную пятніцу тысячы жыхароў Трыпалі і Місураты выходзяць на арганізаваныя акцыі ў знак пратэсту супраць агрэсіi фельдмаршала Хафтара[77][78][79][80]. Некаторыя з пратэстуючых носяць «жоўтыя камізэлькі», тым самым падкрэсліваючы сваю незадаволенасць афіцыйнай палітыкай, якую праводзіць адміністрацыя Э.Макрона[81][82].

Рэакцыя[правіць | правіць зыходнік]

Адразу пасля пачатку наступлення генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш заклікаў спыніць узброеную эскалацыю. Многія краіны свету, уключаючы Расію і ЗША, выступілі за мірнае ўрэгуляванне лівійскага канфлікту.

5 красавіка Вялікабрытанія склікае экстранае пасяджэнне Савета Бяспекі ААН у сувязі з наступам на Трыпалі. Брытанскія ўлады заявілі, што армія Хафтара павінна неадкладна спыніць наступальныя дзеі[83].

7 красавіка Місія Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Лівіі запатрабавала двухгадзіннага перамір’я паміж бакамі канфлікту ў краіне, каб забяспечыць эвакуацыю пацярпелых[84].

8 красавіка Дзярждэпартамент ЗША заклікаў Хафтара спыніць наступ на сталіцу[85]. У сваю чаргу Расія і Егіпет падтрымалі ЛНА. Масква нават заблакавала заяву Савета бяспекі ААН па Лівіі[86].

25 красавіка Расiя выказала гатоўнасць садзейнічаць ўрэгуляванні грамадзянскай вайны ў краіне[87].

28 красавіка каардынатар ААН па гуманітарных пытаннях у Лівіі Марыя ду Вале Рыбейру заявіла[63]:

«Калі мы бачым выкарыстанне авіяцыі, невыбіральныя абстрэлы густанаселеных раёнаў, вельмі цяжка быць аптымістам. Мы па-ранейшаму заклікаем [УНА i ППЛ] да ўсталявання гуманітарных паўзаў, і больш за ўсё мы працягваем спадзявацца, што сітуацыя можа вярнуцца да палітычнага ўрэгулявання крызісу.»

30 красавіка Рэджэп Таіп Эрдаган афіцыйна падтрымаў дзеянні Урада Нацыянальнага Адзінства, якi, на яго думку, «сутыкнуўся з змовай супраць адзінства лівійскага народа»[88].

17 мая СБ ААН правёў чарговае пасяджэнне па Лівіі.. Паведамляецца, што Вялікабрытанія прапаноўвала ўзгадніць праект рэзалюцыі, аднак дамовіцца не ўдалося. У сваю чаргу, у расійская дэлегацыя тлумачае гэта тым, што ў дакуменце, які павінен быць бесстароннім, гаворыцца пра адказнасць Хафтара за эскалацыю канфлікту. Па выніку, замест рэзалюцыі Савет бяспекі апублікаваў зварот да ўдзельнікаў канфлікту з чарговымі заклікам спыніць агонь і вярнуцца да палітычнага працэсу пад эгідай ААН[89].

Чуткі пра ПВК «Вагнер»[правіць | правіць зыходнік]

З пачаткам наступлення ў шэрагу інфармацыйных выданняў, якія спасылаліся на The Daily Telegraph, якое ў сваю чаргу спасылаецца на The Sun, з’явіліся паведамленні, што значную падтрымку ў трыпалітанскай аперацыі сілам Хафтара аказваюць 300 супрацоўнікаў расійскай ПВК «Вагнер»[90][91][92]. Падобныя паведамленне мелі месца ў 2018 і 2019, калі была апублікаваная інфармацыя аб прысутнасці наймітаў ПВК Расіі ў Венесуэле і ЦАР. У абодвух выпадках дадзенныя апынулася непацверджанымі[93]. Як мяркуе выданне Versia.ru гэтая навінавае паведамленне з’яўляецца інфармацыйным ўкідам, заснаваным толькі на чутках і домыслах[94].

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 Наступление на Триполи. 04.04.2019
  2. 2,0 2,1 2,2 Шестая неделя боёв за Триполи: ЛНА бомбит ПНС, Сарадж встретился с Макроном
  3. The Moscow Times. In Libya, One of Putin’s Many Bets Is in Play (8 April 2019).
  4. Patrick Wintour Libya: international community warns Haftar against Tripoli attack. The Guardian (6 красавіка 2019).
  5. Haftar attacking Tripoli with Egyptian, UAE and Saudi arms, Libya General claims (6 красавіка 2019). Праверана 15 красавіка 2019.
  6. 6,0 6,1 Армия фельдмаршала Хафтара вступила в первые бои при атаке на Триполи // РБК
  7. Haftar forces capture old Tripoli airport after clashes near Libyan capital. Middle East Eye and agencies (5 красавіка 2019).
  8. 8,0 8,1 Молдавские наёмники воюют в Ливии?
  9. 9,0 9,1 9,2 Пилот сбитого ЛНА под Триполи истребителя захвачен в плен
  10. en:2019 Western Libya Offensive
  11. Desk, News Libyan National Army releases video from inside Tripoli International Airport (7 красавіка 2019).
  12. UN appeals for urgent release of migrants trapped in Libya
  13. MILITARY SITUATION IN LIBYA ON APRIL 27, 2019 (MAP UPDATE)
  14. مصدر طبي: أكثر من 100 قتيل من قوات حفتر في معارك طرابلس
    Medical sources from Benghazi confirm fatalities in Haftar's forces exceed 100 Libya Liveumap 1
    Libya Liveumap 2Libya Liveumap 4 Libya: GNA forces repel Haftar's offensive, retake Tripoli suburb, Libya: GNA forces repel Haftar's offensive, retake Tripoli suburb[1] total of 193+ reported killed
  15. en:2019 Western Libya offensive
  16. 16,0 16,1 Армия Хафтара сбила военный самолет // — РИА Новости, 10 апреля 2019
  17. With a total of 278 people reported killed,[2] of which 21 were confirmed as civilians,[3] and 150 as LNA,[4][5][6][7] a total of 101 GNA dead can be estimated. Война в воздухе в Ливии — Anna-News, [8] a total of 164 GNA dead can be estimated. [9][10][11] [12][13][14][15] a total of 373 GNA dead can be estimated.
  18. UPDATE 10-East Libyan troops close on Tripoli, clashes near former airport. Reuters (5 красавіка 2019).
  19. Tripoli forces take prisoners as EU demands Libya's Haftar to stop offensive. Reuters (11 красавіка 2019).
  20. LIBYAN NATIONAL ARMY MOVES CLOSER TO TRIPOLI AMID PROTESTS IN CITY
  21. 21,0 21,1 Самолет армии фельдмаршала Хафтара сбили в Ливии
  22. 22,0 22,1 Армия Хафтара заявила, что сбила самолет, пытавшийся атаковать авиабазу
  23. 23,0 23,1 {{cite news|url=https://www.libyaobserver.ly/news/libya-air-force-aircraft-crashes-pilot-killed-haftars-forces-claim-shoot-down%7Ctitle=Libya Air Force aircraft crashes, pilot killed as Haftar's forces claim the shoot-down|title=Libya Air Force aircraft crashes, pilot killed as Haftar's forces claim the shoot-down|author=AbdulkaderAssad|publisher=Libya Observer|date=13 June 2019|accessdate=14 June 2019
  24. Migrants evacuated as confident Tripoli fighters tell Haftar: 'We are coming'
    LIBYA: Tripoli Clashes Situation Report No. 15 As of 22 April 2019 (covering 20-22 April)
    LIBYA: Tripoli Clashes Situation Report No. 24 As of 17 May 2019 (covering 10 – 17 May)Death Toll In Tripoli Offensive Climbs To 562, Over 2,800 Injured - WHO
  25. Более 90 тысяч человек покинули Триполи из-за боевых действий. Праверана 31 мая 2019.
  26. Ливийский маршал начал наступление на Триполи
  27. Гражданская война в Ливии: число жертв штурма Триполи уже выросло до 174 человек.
  28. Штурм Триполи забуксовал]
  29. итва за Триполи: основные цели военной операции Хафтара (Al-Jazeera, Катар)
  30. 30,0 30,1 Война в воздухе в Ливии — Anna-News
  31. Столица в огне: ливийская армия ведет наступление на Триполи // Известия
  32. [16]
  33. Приезжавший к Шойгу ливийский маршал приказал наступать на Триполи // Лента. Ру, 4 апреля 2019
  34. Эксперт рассказал о новой войне в Ливии // Взгляд, 4 апреля 2019
  35. Армия Хафтара взяла под контроль аэропорт Триполи // Взгляд, 4 апр 2019
  36. Відэа
  37. Ситуация вокруг Триполи
  38. Новая война в Ливии: Хафтар наступает на Триполи (последние новости)
  39. Новая Сирия? Удары по штабу фельдмаршала // Газета.Ru, 6 апр 2019
  40. Армия Хафтара ввела бесполетную зону для боевой авиации в западном регионе Ливии
  41. ВВС Ливии нарисовали огромное сердце в небе над Триполи: видео
  42. Ливийский маршал Хафтар потерял аэропорт Триполи // Лента.ру, 8 апреля 2019
  43. Ливия: число погибших выросло до 32, призывы ООН проигнорировали // русская служба Би-би-си, 8 апреля 2019
  44. Силы Хафтара нанесли удар по аэропорту в Триполи, сообщают СМИ
  45. Источник сообщил об ударах армии Хафтара по войскам ПНС к югу от Триполи (руск.) . РИА Новости (10 красавіка 2019). Праверана 10 красавіка 2019.
  46. Ruptly Libya: LNA takes control of GNA military base in Ain Zara (11 красавіка 2019). Праверана 13 красавіка 2019.
  47. Авиация ЛНА Хафтара нанесла удары по военной базе в Триполи
  48. Воздушная война: Су-22М3 и МиГ-23 брошены в бой в Ливии // РГ, 14 апр 19
  49. ЛНА наступает на Триполи, маршал Хафтар встретился с президентом Египта
  50. Observer, The Libya Heavy clashes in Ain Zara district, south of #Tripoli, between #Libya Army units and armed groups of warlord Khalifa Haftarpic.twitter.com/OFJJKRmxj7 (англ.)  (15 красавіка 2019).
  51. LNA new reinforcements arrive in Gharian to participate in Tripoli liberation (en-US) (15 красавіка 2019).
  52. U.N. Libya envoy says Haftar made coup attempt with advance on Tripoli (англ.) , Reuters (15 April 2019).
  53. الخوارج, غصة [https://twitter.com/LiBya_73/status/1117890109045641217 فيديو تم بثه الآن من طرف التلفزيون الإيطالي يوضح أحد محاور القتال في هذا المساء ، والصحفية تقول ان القوات المهاجمة تملك سلاح ثقيل ولها قوة نارية عالية أجبرت قوات السراج على التراجع .. ونحن يتم نقلنا في سيارة مصفحة لترك خط القتال..
    1. طوفان_الكرامةpic.twitter.com/dzXbwyEkoE] (ар.)  (15 красавіка 2019).
  54. عاجل, العربية مصادر العربية: اشتباكات عنيفة بالأسلحة الثقيلة في محيط العزيزية جنوب طرابلس #العربية_عاجل (ар.)  (16 красавіка 2019).
  55. Ракетный удар: кто обстрелял Триполи // Газета.ру, 17 апреля 2019
  56. По Триполи нанесен ракетный удар, есть погибшие среди мирных жителей (ФОТО)
  57. الأحرار, Libya Alahrar TV-قناة ليبيا [https://twitter.com/libyaalahrartv/status/1118646078117695489 #عاجل | مراسل الأحرار: غارة جوية على تمركزات قوات الوفاق في #وادي_الربيع وتحليق مستمر للطيران في سماء العاصمة
    1. العدوان_على_طرابلس] (ар.)  (17 красавіка 2019).
  58. В Ливии заявили о тяжелых боях под Триполи // Лента.ру, 20 апреля 2019
  59. Армия Хафтара начала вторую фазу наступления на Триполи
  60. {{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/LiBya_73/status/1121178518476529664}}
  61. Столица Ливии подверглась авиаудару
  62. В ПНС заявили об участии иностранной авиации в боях над Триполи
  63. 63,0 63,1 «Аль-Арабия»: Войска маршала Хафтара отступили под Триполи
  64. Армия Хафтара заявила, что прорвалась к центру Триполи
  65. СМИ: армия Хафтара находится в 7 км от центра Триполи
  66. Американские военные прибыли в ливийский город Мисрата
  67. Ливийские парламентарии выступили против наступления на Триполи
  68. [17]
  69. [18]
  70. В осажденном Хафтаром Триполи захотели сотрудничать с Москвой во всех областях // Взгляд, 4 мая 2019
  71. [19]
  72. https://aawsat.com/english/home/article/1718551/lna-advances-tripoli-opens-new-front-sirte
  73. https://www.libyanexpress.com/libyan-air-force-targets-haftars-forces-in-tripoli-airport-and-gharyan-positions/
  74. Бой за Триполи.
  75. В Триполи заявили об обстреле аэропорта военным самолетом
  76. https://southfront.org/clashes-between-gna-and-lna-forces-continue-near-tripoli-airport-map-update/
  77. Thousands demonstrate in Tripoli and Misrata against war, Hafter and Hafter’s foreign allies , Libya Herald (13 April 2019). Праверана 14 красавіка 2019.
  78. Heavy clashes near Libya's Tripoli amid 'new phase of attack' , Al Jazeera English (20 April 2019). Праверана 20 красавіка 2019.
  79. UN: Rockets hit civilian areas in Libya’s capital Tripoli , WTOP-FM/Associated Press (2019-04-26). Праверана 26 красавіка 2019.
  80. Tripoli and Misrata protest, may 3, 2019 , The Libya Observer (2019-05-04). Праверана 7 мая 2019.
  81. En Libye, des gilets jaunes pour dénoncer l'offensive d'Haftar et la France (фр.) , Orange Actu/Agence France Presse (19 April 2019). Праверана 20 красавіка 2019.
  82. Des Libyens en gilets jaunes dénoncent une ingérence française (фр.) , Valeurs actuelles (2019-05-05). Праверана 5 мая 2019.
  83. Лондон созывает заседание СБ ООН в связи с наступлением Хафтара на Триполи
  84. Источник: Ливийская армия начала воздушную операцию в Триполи
  85. США призвали Хафтара остановить наступление на столицу Ливии
  86. Москва заблокировала заявление Совбеза ООН по Ливии: РФ и Египет поддерживают наступление на Триполи
  87. Россия готова способствовать мирному урегулированию в Ливии
  88. Libyan National Army Continues Steady March on Tripoli (англ.) .
  89. Совбез ООН призывает к перемирию в Ливии
  90. Фельдмаршал Хафтар, получив поддержку от ЧВК Вагнера, начал наступление на Триполи
  91. ЧВК Вагнера нашли в Ливии
  92. МАРШАЛУ ХАФТАРУ МОЖЕТ ПОМОЧЬ ЧВК ВАГНЕРА
  93. Пентагон: США ищут подтверждение данным о присутствии подразделений России в Венесуэле. // ТАСС, 07.02.2019.
  94. Ретрансляция вбросов