Язэп Паўлавіч Урбановіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Язэп Паўлавіч Урбановіч
Мянушка Максім
Дата нараджэння 21 сакавіка (3 красавіка) 1907
Месца нараджэння
Дата смерці 20 ліпеня 1944(1944-07-20) (37 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
  • Міхалін[d]
Альма-матар
Прыналежнасць Сцяг СССР СССР

Язэп Паўлавіч Урбановіч (21 сакавіка (3 красавіка) 1907, Шэйпічы, зараз Пружанскі раён, — 20 ліпеня 1944, Варанілавічы, Пружанскі раён) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў савецкага падполля і партызанскага руху ў Брэсцкай вобласці ў Вялікую Айчыную вайну. Стрыечны брат Міхася Забэйды-Суміцкага.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

У 19241929 гг. вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі, потым у партшколе ЦК КПЗБ. Член КПЗБ з 1928 г. 3 1930 г. сакратар Баранавіцкага, Брэсцкага акруговых камітэтаў КПЗБ. У 19311934 гг. за рэвалюцыйную дзейнасць зняволены ў турму. 3 1939 г. старшыня Ружанскага пассавета.

У Вялікую Айчыную вайну са жніўня 1941 г. у тыле ворага: адзін з арганізатараў раённых антыфашысцкіх арганізацый, сакратар Ружанскага раённага антыфашысцкага камітэта, ініцыятар стварэння, з 1942 г. сакратар Брэсцкага міжраённага «Камітэта барацьбы з нямецкімі акупантамі»; у чэрвені—ліпені 1943 г. камандзір партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі (дзейнічала на тэрыторыі Бярозаўскага, Косаўскага, Пружанскага, Ружанскага і Слонімскага раёнаў). Удзельнік Беларускай Народнай Партызанкі.

Смерць[правіць | правіць зыходнік]

Афіцыйная версія смерці гучыць як «загінуў пры выкананні службовых абавязкаў».

Існуе таксама версія брата Васіля Сёмухі Яўгена, які быў сведкам гібелі Урбановіча. Пасля адыходу немцаў у в. Варанілавічы 10 ліпеня прыйшлі бандыты (паводле некаторых звестак, гэта былі партызаны[1]), якія заняліся рабаўніцтвам: забіралі хатнюю скаціну, дамашні скарб, рабавалі царкву. Праз некалькі гадзінаў у вёсцы з'явіўся Урбановіч з невялікай групай суправаджэння, які запатрабаваў спыніць гвалт. За гэта ён і быў застрэлены памочнікам камандзіра аддзелу рабаўнікоў. Пазней абодва былі пакараныя: Л. (мясцовыя жыхары дагэтуль называюць кіраўніка бандытаў толькі так) павешаны, а ягоны памочнік расстраляны[2].

Пахаваны ва ўрочышчы Гута-Міхалін, за 13 км ад в. Верашкі Івацэвіцкага раёна на брацкіх могілках партызан і савецкіх воінаў.

Ушанаванне памяці[правіць | правіць зыходнік]

Імя Урбановіча носяць вуліцы ў Косаве, Пружанах, Ружанах і Варанілавічах.

У 1967 г. на будынку Ружанскага выканкама пасялковага Савета ўстаноўлена мемарыяльная дошка[3]. 15 снежня 1968 г. ў скверы па вул. Савецкай г. п. Ружаны яму ўрачыста адкрыты помнік (скульптар Аркадзь Сурскі)[3].

Глядзіце таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Яшчэ адна партызанская загадка: як загінуў Язэп Урбановіч?. Наша Ніва (3 красавіка 2012). Праверана 6 жніўня 2018.
  2. Пейган, М., Сінкевіч, М. Гаркавы подых вайны / Мікалай Пейган, Мікалай Сінкевіч // Раённыя будні. — 2012. — № 52 (9498). — 11 ліпеня. — С. 5.
  3. 3,0 3,1 Свод памятников истории и культуры Белоруссии: Брестская область / АН БССР, Ин-т искусствоведения, этнографии и фольклора, БелСЭ. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 417, [4] с. — С. 368, 370—371. — ( Свод памятников истории и культуры народов СССР). — ISBN 5-85700-017-3.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Урбановіч Іосіф Паўлавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 588. — ISBN 985-11-0214-8.