Капелан

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Капелан (лац.: capellanus) - у Каталіцкай Царквы і Праваслаўнай Царквы, ў пратэстанцкіх дэнамінацыях і шэрагу іншых канфесій розных дзяржаў свету.

Знак Дэпартамента капеланаў Украіны 2011 г.
Знак Архіепархіі капеланаў ўзброеных сіл ЗША

Пасада капелана у арміі і флоце Расійскай імперыі была да 1917 г.. Замест яго ў армію СССР была прызначаная пасада "зампаліт" (намеснік па палітычнай часткі) з абавязковым членствам у КПСС (і атэізмам ў светапоглядзе). Капеланы былі ў арміях РВА "уласаўцаў" (1942-1945 г.), "Украінскія сечевые стральцы" (1914-1918 г.), "Украінская Галіцкая армія (УГА)" (1918-1921 г.), у "Сечевых Стральцоў" УНР (1917-1921 г.), ў УПА (1943-1954 г.) і інш..

У войску Вермахта часоў Другой сусветнай вайны ў кожнай дывізіі існавала два капеланы: каталіцкі і лютэранскі. У сучаснай арміі ЗША прытрымліваюцца таго ж прынцыпу шматканфесійнага капеланства. Да таго ж, капеланы ЗША маюць тры разрады, і калі старэйшы капелан вызнае каталіцтва або пратэстантызм, а малодшы будзе належаць да іншай канфесіі - то адпаведна рэгламентаванай дысцыпліны ён падпарадкоўваецца. У краінах (напрыклад Італія і Польшча), дзе больш за 90% вызнае каталіцтва - пры падборы на службу капеланаў імкнуцца браць толькі каталіцкіх святароў.

Пасаду капелана прадугледжана ў абмежаваным кантынгенце войскаў Арганізацыя Аб'яднаных Нацый, ад ўсіх дзяржаў удзельнікаў. У Расійскай Федэрацыі і Украіне (і ў краінах былога "Варшаўскага Дагавора") адраджаюць інстытут капеланаў. Сучасны вопыт Украіны ў гэтым у Косава, Іраку і іншых "гарачых точках" свету.

Змест

Вядомыя капеланы [правіць]

  • Малітва капелана над салдатам.

  • Каталіцкі капелан навучае амерыканскіх марскіх пяхотнікаў і маракоў у Іраку.

  • Капелан ВМС ЗША на борце USS Ronald Reagan вядзе Імшу(каталіцкую святую Літургію).

  • Каталіцкі капелан служыць імшу для вайскоўцаў Грамадзянскай вайны ЗША (1861—1865 г.).

  • Уніформа з епітрахілям капелана УГА УНР (1918-1921 г.).

  • Ваенная форма капелана 9-га рангу УСС УНР (1914-1918 г.).

  • Каталіцкі капелан служыць Імшу для вайскоўцаў Вермахта (1939-1940 г.).

  • Каталіцкі капелан служыць Імшу для марскіх пяхотнікаў ЗША пад час Другай сусветнай вайны.

  • Капелан служыць Пахаванне салдатаў Вермахта (1935-1945 г.).

  • Рыштунак ваеннага капелана ЗША Другай сусветнай вайны.

  • Ваенная форма капелана Вермахта з крыжам на кукарде фуражкі.

  • Крыж на фуражке капелана "Крыгсмарынэ" Вермахта.

  • Пятліцы капелана "Люфтваффэ" Вермахта.

  • Плеценая кукарда капелана Вермахта.

  • Знак капелана турмы у Місуры ЗША.

  • Крыж на пятліцах уніформы капелана паліцыі ЗША.

  • Берет капелана ЗША.

  • Знак капелана паветранага дэсанта ЗША (за скачкі з парашутам) жартоўна названы "крылы падрэ".

Крыніцы [правіць]

  • за ред. академіка АН УРСР О. С. Мельничука, "Словник іншомовних слів", м. Київ, 1985 р., с. 382;
  • ред. Митрохин Л.Н. и др., "Христианство" (словарь), изд. "Республика", г. Москва, 1994 г., с. 189-190 ISBN 5-250-02302-9.

Літаратура [правіць]

  • сост. Григорьев А. Б., "История флотского духовенства", серия "Крест и якорь" (Вахтенный журнал), изд. "Андреевский флаг", г. Москва, 1993 г.;
  • ред. кол. Гаєцький Роман, Закаляк Ярослав, Тимкевич Антін, Шипайло Євген; "Ювілейний збірник 50 ліття (Братство колишніх Вояків 1-ої Української Дивізії Української Національної Армії 1943-1993 SS-Freiwilligen Division Galizien)", Крайова Управа ЗСА, Printed in USA.
  • о. д-р І. Нагаєвський (Rev. I. Nahayewsky Ph.D.), "Спогади польового духовника (A Soldier Priest Remembers)", вид. "Українська книжка" (Published by Ukrainian Book Co.), Торонто (Toronto-Ontario), 1985 р.
  • ред. Мчедлова М. П., Аверькова Ю. И., Басилова В. Н. и др., "Религии народов современной России. Словарь. (А—Я)", изд. "Республика", г. Москва, 1999 р.;
  • ред. Колодний А., Лобовик Б. (Українська асоціація релігієзнавців Відділення релігієзнавства Інституту філософії НАН України), "Релігієзнавчий словник", вид. "Четверта хвиля", м. Київ, 1996 р. - 389 с.
  • Шевченко В. М., «Словник-довідник з релігієзнавства», вид. "Наукова думка", 2004 р. - 557 с.
  • Яблоков И. Н., "Религиоведение: Учебное пособие и Учебный словарь-минимум по религиоведению", изд. "Гардарики", 2000 г. - 536 с. ISBN 5-8297-0060-3.

У Сеціве [правіць]

Узята з "http://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Капелан&oldid=1536680"