Луіш I

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Луіш I
парт.: D. Luís I
Луіш I
сцяг
33-і Кароль Партугаліі
11 лістапада 1861 — 19 кастрычніка 1889
Папярэднік: Педру V
Пераемнік: Карлуш I
 
Нараджэнне: 31 кастрычніка 1838(1838-10-31)
Лісабон, Партугалія
Смерць: 19 кастрычніка 1889(1889-10-19) (50 гадоў)
Кашкайш, Партугалія
Пахаваны: Лісабон, Партугалія
Дынастыя: Браганса-Кобург
Імя пры нараджэнні: Луіш Філіпэ Марыя Фернанда Педра дэ Алкантара Антоніа Мігель Рафаэль Габрыэль Ганзага Ксаўер Франсіска дэ Асіс Жуан Аўгуста Хуліа Вальфанда Саксен-Кобург-Гота і Браганза
Бацька: Фернанду II
Маці: Марыя II
Жонка: Марыя-Пія Савойская
Дзеці: Карлуш I (18631908)
Афонсу (18651920)
Сын (нар. і пам. 27/28 лістапада 1866)
 
Узнагароды:
Шаблон:Ордэн Бязгрэшнага зачацця Дзевы Марыі Віла-Вікозскай
Кавалер ордэнаў Хрыста, святога Бенедыкта Авіскага, святога Сант'яга і кідаючы
Ордэн Падвязкі
Order of the Golden Fleece Rib.gif

Луіш I (парт.: D. Luís I; 31 кастрычніка 1838, Лісабон, Партугалія — 19 кастрычніка 1889, Кашкайш, Партугалія) — кароль Партугаліі з 11 лістапада 1861. Сын Марыі II і Фернанду II. Належаў да дому Саксен-Кобург-Гота, афіцыйна лічачыся прадстаўніком дынастыі Браганса.

Луіш I уступіў на трон пасля смерці свайго брата Педру V. Валадаранне Луіша было адзначана правядзеннем шэрагу ліберальных рэформ унутры краіны і адменай рабства ў калоніях. Партугалія пры ім зрабіла прыкметныя поспехі ў эканамічным развіцці. Таксама былі пашыраны каланіяльныя ўладанні ў Афрыцы.

Луіш быў адукаваным чалавекам і пісаў вершы на роднай мове, але не меў ніякіх іншых талентаў, якія дазвалялі б праславіцца на палітычнай ніве, дзе ён апынуўся пасля смерці яго двух старэйшых братоў, Педру V і Фернанду.

Палітыка[правіць | правіць зыходнік]

Ва ўнутранай палітыцы кіраванне Луіша I было адзначана неарыгінальнай і неэфектыўнай зменай пераходных урадаў, сфарміраваных у розны час ліберальна настроенымі прагрэсістамі і — кансерватыўна — рэгенератарамі, якім кароль спрыяў. На гады кіравання Луіша прыйшоўся адзін з перыядаў унутранай стагнацыі ў Партугаліі, калі каралеўства ў найбольшай ступені адставала ад іншых заходнееўрапейскіх дзяржаў Еўропы ў палітычнай, эканамічнай, тэхналагічнай сферах.

Каланіяльная палітыка ў перыяд кіравання Луіша была адзначана замацаваннем за Партугаліяй заліва Дэлагоа ў 1875 годзе, а таксама стратай Партугаліяй сухапутнай мяжы паміж Анголай і Мазамбікам у сувязі з пачаткам актыўнай дзейнасці бельгійцаў у Конга.

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

У 1862 годзе ажаніўся з Марыя-Піяй (1847—1911) — дачкой італьянскага караля Віктара Эмануіла II. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся:

  1. Карлуш I (1863—1908) — перадапошні кароль Партугаліі
  2. Афонса (1865—1920) — герцаг Порту
  3. Сын (нар. і пам. 27/28 лістапада 1866).

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

У гонар караля названы мост Понтэ-дэ-Дон-Луіш праз раку Дору ў Партугаліі. Злучае гарады Порту і Віла-Нова-ды-Гая.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Папярэднік:
Педру V
Кароль Партугаліі
1861-1889
Пераемнік:
Карлуш I