Барыс Адамавіч Булат

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Барыс Адамавіч Булат
Дата нараджэння 24 ліпеня 1912(1912-07-24)
Месца нараджэння
Дата смерці 27 сакавіка 1984(1984-03-27) (71 год)
Месца смерці
Месца пахавання
Альма-матар
Прыналежнасць
Гады службы 1933-1944
Званне маёр
Камандаваў камандзір партызанскай брыгады «Наперад»
Бітвы/войны
Медаль «Залатая Зорка»
Ордэн Леніна Ордэн Чырвонай Зоркі
Узнагароды і прэміі
Герой Савецкага Саюза
ордэн Леніна ордэн Чырвонай Зоркі медаль «За баявыя заслугі» медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» медаль «Ветэран працы»

Барыс Адамавіч Булат (24 ліпеня 1912, Тула — 27 сакавіка 1984, Мінск) — камандзір партызанскай брыгады «Наперад» Баранавіцкай і Мінскай абласцей Беларусі. Герой Савецкага Саюза (1944)[1][2].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Раннія гады[правіць | правіць зыходнік]

Барыс Адамавіч Булат нарадзіўся 12 ліпеня 1912-га года ў г. Тула ў сям'і рускага рабочага. Скончыў 8 класаў школы № 1 Зарэчанскага раёна[3], Булат працаваў манцёрам-тэлеграфістам. У 1933-м годзе ўступіў у шэрагі Чырвонай Арміі. У 1936-м годзе Булат скончыў Аб'яднаную ваенную школу імя УЦВК РСФСР[2] і часта стаяў у ганаровай варце на Краснай плошчы каля Маўзалея. У 1940-м годзе Булат скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ і быў накіраваны для праходжання службы ў Беларускую ваенную акругу[1].

Удзел у Вялікай Айчыннай вайне[правіць | правіць зыходнік]

На момант пачатку Вялікай Айчыннай вайны Барыс Адамавіч Булат знаходзіўся пад горадам Беластокам. На пяты дзень баявых дзеянняў Булат быў цяжка паранены[2], страціўшы кісць правай рукі і трапіў у палон. Неўзабаве Булату з двума іншымі ваеннапалоннымі ўдалося збегчы з лагера, і ўцекачы вырашылі ўтрох пачаць партызанскія дзеянні[1][2].

Для першай дыверсіі група выкарыстала знойдзеныя снарады ад 45-мм арудзія. Вырабіўшы самаробныя міны, Булат з таварышамі заклалі іх пад масток каля вёскі Азярніца, пусціўшы пад адхон паравоз. Да канца 1941-га года група здзяйсняла невялікія дыверсіі і налёты на асобныя дробныя групы фашыстаў, а ў пачатку 1942-га да партызанаў далучыліся мясцовыя жыхары, гатовыя змагацца з немцамі. Камандзірам створанага ў Ліпічанскай пушчы партызанскага атрада абралі Булата[1].

Атрад Булата рэгулярна праводзіў дыверсіі, здзяйсняў налёты і ўступаў у баі з карнымі атрадамі. У канцы лістапада 1942-га года карнікі вялікімі сіламі сталі прачэсваць Ліпічанскую пушчу, дзе хаваліся партызаны. Атрад Булата быў адціснуты да зліцця рэк Нёмана і Шчары, і камандзір вырашыў ісці на прарыў у бок Дубароўскага лесу. Было абрана найменш чаканае месца прарыву: праз занятую штабам суперніка вёску Руда Яварская. Партызаны здолелі разграміць штаб і напалі на калону праціўніка, якая накіроўвалася на начлег у вёску Дзераўная[1].

У снежні 1942-га года асабісты склад атрада Булата вырас у брыгаду[2], насчитывавщую больш за 500 чалавек. У распараджэнні брыгады знаходзіліся некалькі 45-міліметровых гармат і 122-міліметровая гаўбіца[1].

Увесну 1943-года, дзякуючы скаардынаваным з іншымі партызанскімі злучэннямі дзеянням, атрад Булата прыняў удзел у «рэйкавай вайне» — партызаны ўзрывалі чыгуначныя шляхі на розных участках, пазбаўляючы нямецкія войскі транспартных артэрый. 20 жніўня 1943-га года партызанамі была прадпрынятая масавая дыверсійная акцыя, у выніку якой было знішчана вялікая колькасць шляхоў[1].

У канцы 1943-га года Булата адклікалі ў Баранавіцкі абкам партыі і прызначылі начальнікам аператыўнага аддзела абласнога цэнтра. Неўзабаве Булат быў адпраўлены ў Налібоцкую пушчу для арганізацыі разрозненых атрадаў у брыгаду. У выніку была сфарміравана партызанская брыгада пад назвай «Наперад», якая паспяхова ажыццяўляла напады на нямецкія гарнізоны і праводзіла дыверсіі[1][2].

У 1944 годзе Барыс Адамавіч Булат атрымаў раненне ў баі і быў эвакуіраваны ў Маскву. У тым жа годзе Барыс Адамовіч звольніўся ў запас[1].

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 жніўня 1944-га года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у тыле праціўніка і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм Барысу Адамавічу Булату было прысвоена званне героя Савецкага Саюза з уручэннем Ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка»[1].

Пасля вайны[правіць | правіць зыходнік]

У перыяд з канца 1944-га па 1946 гады Барыс Адамавіч Булат працаваў намеснікам старшыні Мінскага гарсавета, а ў 1947-м годзе стаў дырэктарам велазавода. У 1956-м — Булат скончыў Вышэйшую школу харчовай прамысловасці і з 1951-га па 1973 годы працаваў дырэктарам кандытарскай фабрыкі «Камунарка»[1][2].

27 сакавіка 1984-га года Барыс Адамавіч Булат сканаў. Пахаваны ў Мінску[1].

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

Імем Барыса Адамавіча Булата названы вуліцы ў Лідзе і Дзятлаве[4][5]. Ганаровы грамадзянін Ліды[2].

Зноскі

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Булат Борис Адамович (12-27-2011). Архівавана з першакрыніцы 15 чэрвеня 2012.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Булат Борис Адамович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 88. — 737 с.
  3. История школы № 1. Архівавана з першакрыніцы 7 верасня 2012. Праверана 12-27-2011.
  4. Борис Адамович Булат: годы и память. Архівавана з першакрыніцы 7 верасня 2012. Праверана 12-27-2011.
  5. Улица Булата (12-27-2011). Архівавана з першакрыніцы 7 верасня 2012.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Савецкія партызаны ў ВАВ