Бела Бартак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Бела Бартак
Bartók Béla 1927.jpg
Асноўная інфармацыя
Дата нараджэння

25 сакавіка 1881(1881-03-25)[1][2][…]

Месца нараджэння

Сынікалау-Марэ[d], Тыміш[d], Аўстра-Венгрыя[6]

Дата смерці

26 верасня 1945(1945-09-26)[4][1][…] (64 гады)

Месца смерці

Нью-Ёрк, ЗША[5]

Месца пахавання

могілкі Фэрнкліф[d]
Фаркашрэці[d]

Краіна

Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg Венгрыя

Бацька:

Béla Bartók[d]

Жонка:

Ditta Pásztory-Bartók[d]

Дзеці:

Péter Bartók[d] і Béla Bartók[d]

Альма-матар

Музычная акадэмія Ферэнца Ліста

Месца працы

Музычная акадэмія Ферэнца Ліста

Музычная дзейнасць
Прафесіі

кампазітар, піяніст, харэограф, настаўнік, педагог, музыказнавец, музычны педагог, музыкальны этнограф, выкладчык універсітэта, збіральнік народнай музыкі, энтамолаг

Інструменты

фартэпіяна

Узнагароды
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Бе́ла Ві́ктар Я́наш Ба́ртак (венг.: Bartók Béla Viktor János [ˈbɒrtoːk ˈbeːlɒ]; 25 сакавіка 1881, Надзьсентміклаш, Банат, Аўстра-Венгрыя, цяпер г. Сынікалау-Марэ, Румынія — 26 верасня 1945, Нью-Ёрк, ЗША) — венгерскі кампазітар, піяніст і музыказнаўца-фалькларыст. Прадстаўнік экспрэсіянізму ў музыцы. Прэмія імя Л. Кошута 1948.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў у 1903 годзе Будапешцкую музычную акадэмію па класах фартэпіяна і кампазіцыі, у 19071934 гг. яе прафесар. У 19201930-я гг. выступаў як піяніст у краінах Еўропы, у ЗША, СССР. З 1940 года ў ЗША.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Збіраў і вывучаў венгерскую сялянскую песню, румынскі, славацкі, сербскі, харвацкі, заходне-ўкраінскі фальклор (больш за 30 тыс. узораў); аўтар навуковых прац. На аснове фальклору склаўся самабытны дынамічны музычны стыль Бартака, які арганічна спалучыў старажытную квартава-пентатонную аснову венгерскай сялянскай песні з найноўшымі музычна-выразнымі сродкамі прафесійнай музыкі, узбагаціў яе метрарытмічную і тэмбравую палітру. У творах 19101920-х гг. выкарыстоўваў наватарскія элементы дадэкафоніі, атанальнасць, політанальнасць і інш.

Сярод твораў: опера «Замак герцага Сіняя Барада» (паст. 1918), балеты «Драўляны прынц» (1917) і «Цудоўны мандарын» (1926); сімфанічная паэма «Кошут» (1903); Танцавальная сюіта (1923); Музыка для струнных, ударных і чэлесты (1936); Дывертысмент для струннага аркестра (1939), Канцэрт для аркестра (1943), 3 фартэпіянныя і 2 скрыпічныя канцэрты; 6 струнных квартэтаў; Саната для 2 фартэпіяна і ударных інструментаў; фартэпіянны цыкл «Мікракосмас»; хары а капэла і з фартэпіяна; цыклы песень і інш.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Bela Bartok // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Béla Bartók // SNAC Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Барток Бела // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
  5. Барток Бела // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  6. 6,0 6,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118506900 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]