Бела Бартак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Бела Бартак
Bartók Béla 1927.jpg
Дата нараджэння

25 сакавіка 1881(1881-03-25)[1][2]

Месца нараджэння

Сынікалау-Марэ[d], Тыміш[d], Румынія[1]

Дата смерці

26 верасня 1945(1945-09-26)[3][2] (64 гады)

Месца смерці

Нью-Ёрк, Штат Нью-Ёрк, ЗША[3]

Краіна

Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946; 3-2 aspect ratio).svg Венгрыя

Прафесіі

кампазітар, піяніст, харэограф[d], настаўнік, педагог[d], музыказнавец[d], музычны педагог[d], музыкальны этнограф[d], прафесар універсітэта[d], збіральнік народнай музыкі[d] і энтамолаг[d]

Інструменты

фартэпіяна

Узнагароды
Прэмія імя Кошута
Commons-logo.svg Медыяфайлы па тэме на Вікісховішчы

Бе́ла Ві́ктар Я́наш Ба́ртак (венг.: Bartók Béla Viktor János [ˈbɒrtoːk ˈbeːlɒ]; 25 сакавіка 1881, Надзьсентміклаш, Банат, Аўстра-Венгрыя, цяпер г. Сынікалау-Марэ, Румынія — 26 верасня 1945, Нью-Ёрк, ЗША) — венгерскі кампазітар, піяніст і музыказнаўца-фалькларыст. Прадстаўнік экспрэсіянізму ў музыцы. Прэмія імя Л. Кошута 1948.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў у 1903 годзе Будапешцкую музычную акадэмію па класах фартэпіяна і кампазіцыі, у 19071934 гг. яе прафесар. У 19201930-я гг. выступаў як піяніст у краінах Еўропы, у ЗША, СССР. З 1940 года ў ЗША.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Збіраў і вывучаў венгерскую сялянскую песню, румынскі, славацкі, сербскі, харвацкі, заходне-ўкраінскі фальклор (больш за 30 тыс. узораў); аўтар навуковых прац. На аснове фальклору склаўся самабытны дынамічны музычны стыль Бартака, які арганічна спалучыў старажытную квартава-пентатонную аснову венгерскай сялянскай песні з найноўшымі музычна-выразнымі сродкамі прафесійнай музыкі, узбагаціў яе метрарытмічную і тэмбравую палітру. У творах 19101920-х гг. выкарыстоўваў наватарскія элементы дадэкафоніі, атанальнасць, політанальнасць і інш.

Сярод твораў: опера «Замак герцага Сіняя Барада» (паст. 1918), балеты «Драўляны прынц» (1917) і «Цудоўны мандарын» (1926); сімфанічная паэма «Кошут» (1903); Танцавальная сюіта (1923); Музыка для струнных, ударных і чэлесты (1936); Дывертысмент для струннага аркестра (1939), Канцэрт для аркестра (1943), 3 фартэпіянныя і 2 скрыпічныя канцэрты; 6 струнных квартэтаў; Саната для 2 фартэпіяна і ударных інструментаў; фартэпіянны цыкл «Мікракосмас»; хары а капэла і з фартэпіяна; цыклы песень і інш.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Record #118506900 // Общий нормативный контроль — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  3. 3,0 3,1 Барток Бела — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.