Воцатная кіслата

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Воцатная кіслата
Acetic-acid-2D-skeletal.svg
[[Выява:{{{карцінка 3D}}}|200px|Воцатная кіслата]]
Агульныя
Хім. формула CH3COOH
Фізічныя ўласцівасці
Стан (ст. ум.) бясколерная вадкасць
Малярная маса 60,05 г/моль
Шчыльнасць 1,0492 г/см³
Тэрмічныя ўласцівасці
Тэмпература плаўлення 16,75 °C
Тэмпература кіпення 118,1 °C
Крытычны пункт 321,6 °C, 5,79 МПа
Малярная цеплаёмістасць (ст. ум.) 123,4 Дж/(моль·К)
Энтальпія ўтварэння (ст. ум.) -487 кДж/моль
Хімічныя ўласцівасці
pKa 4,75
Аптычныя ўласцівасці
Паказчык пераламлення 1,372
Структура
Дыпольны момант 1,74 Д
Класіфікацыя
Рэг. нумар CAS 64-19-7
PubChem 176
Рэг. нумар EINECS 200-580-7
SMILES
RTECS AF1225000
ChemSpider 171

Воцатная кіслата (этанавая кіслата) — арганічнае рэчыва з формулай CH3COOH.  Слабая, лімітавая аднаасноўная карбонавая кіслата. Вытворныя воцатнай кіслаты носяць назву «ацэтаты».

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першыя згадкі аб практычным прымяненні воцатнай кіслаты адносяцца да трэцяга стагоддзя да н. э. Грэчаскі вучоны Тэафраст ўпершыню апісаў дзеянне воцату на металы, якое прыводзіць да ўтварэння некаторых выкарыстоўвамых ў мастацтве пігментаў. Воцат ўжываўся для атрымання «свінцовых бяліл», а таксама яр-мядзянкі (зялёнай сумесі соляў медзі, якая змяшчае акрамя ўсяго ацэтат медзі).

У Старажытным Рыме рыхтавалі спецыяльна пракіслае віно ў свінцовых чыгунах. У выніку атрымліваўся вельмі салодкі напой, які называлі «Сапа». «Сапа» ўтрымоўвала вялікую колькасць ацэтату свінцу - вельмі салодкага рэчыва, якое таксама называюць «свінцовым цукрам» або «цукрам Сатурна». Высокая папулярнасць «сапы» была прычынай хранічнага атручвання свінцом, распаўсюджанага сярод рымскай арыстакратыі.

У VIII стагоддзі арабскі алхімік Джабір ібн Хаян упершыню атрымаў канцэнтраваную воцатную кіслату шляхам перагонкі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Аднаасноўныя лімітавыя карбонавыя кіслоты