Вытворчасць алейных культур у Беларусі
Вытворчасць алейных культур у Беларусі — галіна сельскай гаспадаркі, якая займаецца вырошчваннем алейных культур у адмысловых гаспадарках.
Плошча пасеваў
[правіць | правіць зыходнік]Дыяграма паказвае змены ў плошчы насаджэнняў алейных раслін у Беларусі у тыс. га[1].
Дыяграма паказвае змену долі насаджэнняў алейных раслін ў агульнай плошчы, занятай сельскагаспадарчымі культурамі ў Беларусі у %[1].
Як можна бачыць, як агульная плошча алейных культур, так і доля алейных у структуры ўсіх насаджэнняў з гадамі памяншалася.
Галоўныя культуры
[правіць | правіць зыходнік]Рапс
[правіць | правіць зыходнік]
У Беларусі рапс з’яўляецца асноўнай алейнай культурай, якая пакрывае дэфіцыт алею для харчовых і прамысловых мэтаў, а таксама кармавога бялку для патрэбаў жывёлагадоўлі. У цяперашні час азімы рапс можа расці практычна ва ўсіх абласцях краіны, аднак перазімоўка яго зніжаецца з захаду на ўсход. Пасеў азімага рапсу ва ўсходніх рэгіёнах — Віцебская, Магілёўская і паўночна-ўсходнія раёны Гомельскай вобласці — адбываецца на 7-10 дзён раней, чым у заходніх абласцях[2].
Дыяграма паказвае змены ў плошчы насаджэнняў рапсу ў Беларусі у тыс. га[3].
У Беларусі цікавасць сельгаставаравытворцаў да вырошчвання гэтай культуры знізіўся па прычыне неспрыяльных умоў надвор’я. Максімальны паказчык пасеваў рапсу ў краіне быў зафіксаваны ў 2012 годзе — 439 тыс. га. Аднак на фоне значнай гібелі пасеваў і патрэбы у перасеве, патрабавальным дадатковых фінансавых выдаткаў, за 4 сезона дадзены паказчык паменшыўся ў 2 разы да 229 тыс. га. Акрамя таго, скарачэнне пасяўных плошчаў пад рапсам ў Беларусі шмат у чым звязана са зніжэннем коштаў на рапсавы алей на сусветных рынках[2].
Дыяграма паказвае змены ўраджайнасці рапсу ў Беларусі у ц/га[4][5].
Забеспячэнне насеннем
[правіць | правіць зыходнік]Табліца паказвае дынаміку імпарту насення рапсу ў Беларусь у ц/га[6].
| 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | |
|---|---|---|---|---|---|
| У тонах | 154,3 | 243,5 | 259,2 | 318,7 | 268,8 |
| У млн. долараў | 2,2 | 3,4 | 3,9 | 3,6 | 2,9 |
Табліца паказвае долю імпартнай залежнасці Беларусі па насенню рапсу ў %[7].
| 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
|---|---|---|---|---|
| 5,9 | 9,7 | 10,4 | 20,5 | 19,6 |
Соя
[правіць | правіць зыходнік]У Беларусі вырошчванне соі прыжываецца марудна. Першыя доследныя пасадкі адносяцца да сярэдзіны 90-х гадоў. Нязначныя плошчы заняты на паўднёвым захадзе краіны ў Пінскім і Лельчыцкім раёнах[8].
Імпарт соі
[правіць | правіць зыходнік]Табліца паказвае дынаміку імпарту соі ў Беларусь[9].
| 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | |
|---|---|---|---|---|---|
| У тыс. тон | 3,1 | 1,9 | 3,1 | 6,3 | 77,6 |
| У млн. долараў | 1,4 | 1,2 | 1,7 | 2,6 | 29,7 |
Такім чынам можна бачыць, што патрэбы рынка па соевых бабах не задавальняюцца, таму маецца патэнцыял развіцця дадзенай галіны.
Забеспячэнне насеннем
[правіць | правіць зыходнік]Табліца паказвае дынаміку імпарту насення соі ў Беларусь у ц/га[10].
| 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | |
|---|---|---|---|---|---|
| У тонах | 914,0 | 420,0 | - | - | 0,1 |
| У тыс. долараў | 953,7 | 396,0 | - | - | 0,2 |
Зноскі
- 1 2 Динамика посевных площадей сельскохозяйственных культур в ЕАЭС, тыс. га. С. 20 (руск.)
- 1 2 Рапс. С. 23 (руск.)
- ↑ Динамика площади посевов масличных в разрезе основных культур, тыс. га. С. 27-27 (руск.)
- ↑ Динамика площади посевов масличных в разрезе основных культур, тыс. га. С. 33 (руск.)
- ↑ Урожайность сельскохозяйственных культур по территории Республики Беларусь Архівавана 14 красавіка 2025. (руск.)
- ↑ Динамика импорта семян рапса для посева в государства ЕАЭС. С.40 (руск.)
- ↑ Доля импортной зависимости государств ЕАЭС по семенам различных масличных культур, %. С.48 (руск.)
- ↑ Соя. С. 22 (руск.)
- ↑ Динамика импорта соевых бобов в государства-члены ЕАЭС. С. 149 (руск.)
- ↑ Динамика импорта семян сои для посева в государства ЕАЭС. С. 44 (руск.)