Малагасійская мова

Малагасійская
Малагасійская
Саманазва	Fiteny malagasy
Краіны	Мадагаскар
Рэгіёны	Мадагаскар
Афіцыйны статус	Мадагаскар
Арганізацыя, якая рэгулюе	—
Агульная колькасць носьбітаў	15 млн. (2006)
Класіфікацыя
	Аўстранезійская; Малайска-палінезійская;
Пісьменнасць	лацінскае пісьмо і Sorabe alphabet[d]
Моўныя коды
ДАСТ 7.75–97	млг 418
ISO 639-1	mg
ISO 639-2	mlg
ISO 639-3	mlg
Ethnologue	mlg
IETF	mg
Glottolog	mala1537
	Вікіпедыя на гэтай мове

Малагасійская мова (Fiteny malagasy) — родная мова малагасійцаў, дзяржаўная мова Мадагаскара.

Гісторыя

Асаблівасці фарміравання сучаснай малагасійскай мовы шчыльна звязаны з гісторыяй саміх малагасійцаў.

Малагасійская мова не падобна на суседнія афрыканскія мовы. Паходзіць з Паўднёва-Усходняй Азіі і адносіцца да малайска-палінезійскай групы аўстранезійскіх моў. Найбольшае падабенства мае з мовамі, распаўсюджанымі на поўдні вострава Калімантан.

З эпохі сярэднявечча малагасійская мова зведала ўплывы арабскай і моў банту. У Новы час — еўрапейскіх моў, у першую чаргу партугальскай, англійскай і асабліва французскай. У 1658 г. быў складзены першы французска-малагасійскі слоўнік.

Сучасная адзіная літаратурная мова пачала фарміравацца ў XIX ст. з узнікненнем малагасійскай дзяржавы. У 1960 г. яна стала дзяржаўнай.

Дыялекты

Размоўная мова мае каля 20 дыялектаў, з якіх вылучаюць толькі 2 буйныя — усходні, характэрны для мерына, і заходні, распаўсюджаны ў тым ліку сярод сакалава. Яны адрозніваюцца галоўным чынам вымаўленнем некаторых гукаў і канчаткамі слоў.

Пісьмовасць

Малагасійская пісьмовая мова была складзена прыкладна ў XV ст. на аснове арабскай графікі. У асноўным на ёй пісаліся астралагічныя і рэлігійныя тэксты.

У 1823 г. быў зацверджаны малагасійскі алфавіт на аснове лацінкі. Ён налічвае 21 літару: a, b, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, v, y, z. У 1835 г. на ім была выдадзена першая кніга — Біблія. Зараз шырока выкарыстоўваецца ў дзяржаўных установах, сродках масавай інфармацыі, літаратуры і г. д.

Кароткі размоўнік

Малагасійская мова	Беларуская мова
Eny	Так
Tsia	Не
Manahoana	Прывітанне
Veloma	Да пабачэння
Asafady	Калі ласка
Misaotra	Дзякуй
Iza moa kay no anaranao?	Як тваё імя?
Ny anarako dia Mikalaj	Мяне завуць Мікалай
Any Etazonia Belarosia	Я з Беларусі
Tiako ianao	Я цябе кахаю
Miarà amiko	Пайшлі са мной
Inona ity?	Што гэта?
Miombon-kevitra aminao aho	Згода!
Aza manahy!	Не хвалюйся
Hoatrinona kay ito?	Колькі гэта каштуе?
Lafo	Дорага
Mora	Танна
Mbola vao mijerijery!	Мне трэба толькі паглядзець
Mila manao fampiharana fotsiny aho	Толькі хацеў паспрабаваць

Спасылкі