Міца Асень

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Міца Асень
Мицо Асен (Михаил)[1]
цар Балгарыі
1256 — 1257
Папярэднік: Каламан II Асень
Пераемнік: Канстанцін I Ціх
 
Дзейнасць: суверэн
Нараджэнне: XIII стагоддзе
Смерць: XIII стагоддзе
Троя
Род: Асень
Жонка: Марыя
Дзеці: Іван Асень III, Кіра Марыя

Міца Асень — буйны феадал, балгарскі цар у 12561257 гадах. Зяць балгарскага цара Івана Асеня II — муж яго дачкі Марыі[2].

Перадгісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Міца быў зяцем цара Івана Асеня II. Ён быў жанаты на яго дачцы Марыі, што дало яму права браць удзел у створаным у 1241 годзе рэгенцкім савеце пры непаўналетнім цары Каламане I. Апошні быў у выніку атручаны, і яго спадчыннікам стаў таксама малалетні Міхаіл I Асень, сын Івана Асеня II ад шлюбу з Ірынай Камнінай.

Кіраванне[правіць | правіць зыходнік]

У 1256 годзе падчас палявання Міхаіл I Асень быў забіты. Трон на некаторы час заняў яго стрыечны брат Каламан II Асень. Новы кароль сутыкнуўся з моцным ворагам — бацькам царыцы князем Расціславам Міхайлавічам. Ён уварваўся ў Балгарыю, выгнаў Каламана са сталіцы, але не атрымаў падтрымкі знаці і быў вымушаны пакінуць яе[3]. Каламан II Асень быў неўзабаве забіты, і прэтэндэнтамі на трон сталі Расціслаў Міхайлавіч і буйныя феадалы Канстанцін Ціх і Міца. Паводле Нікіфара Грыгара, баяры падтрымалі Міцу як найбольш блізкага па сваяцтве да Івана Асеня II.

Неўзабаве, аднак, Міца страціў падтрымку знаці. Прычына была ў тым, што баяры бачылі няздольнасць новага цара эфектыўна кіраваць. Усё больш баяраў сталі адасабляцца ад цэнтральнай улады. Прэтэндэнт на ўладу Канстанцін Ціх убачыў у гэтым магчымасць умацаваць свае пазіцыі. Ён таксама скарыстаўся тым, што цар павялічыў падатковую нагрузку на радавых грамадзян, што яшчэ больш падарвала пазіцыі вярхоўнага кіраўніка.

Міца даведаўся пра тое, што супраць яго рыхтуецца змова, і ён закрыўся ў Праславе, дзе працягваў насіць тытул цара і чаканіў манеты з надпісам «цар Міца».

Грамадзянская вайна[правіць | правіць зыходнік]

Пад кіраваннем Міцы заставалася большая частка ўсходняй Балгарыі. Да 1263 года ён вёў вайну супраць Канстанціна Ціха. Першапачаткова баявыя дзеянні былі паспяховыя для яго. Канстанцін Ціх нават быў вымушаны звярнуцца па дапамогу да візантыйскага гарнізона крэпасці Станімака. Аднак паступова Міца страчваў свае пазіцыі і быў вымушаны заключыць дагавор з нікейцамі. Тым не менш у 1264 годзе Міца быў вымушаны бегчы ў Месембрыю, дзе нейкі час спрабаваў утрымаць уладу, але беспаспяхова. У выніку з дазволу Міхаіла VIII Палеалога ён атрымаў прытулак у асабняку пад Трояй.

Царскія манеты[правіць | правіць зыходнік]

Манеты, адчаканеныя Міцы Асенем, малявалі яго са скіпетрам у правай руцэ і вялікім крыжам у левай, а таксама каронай на галаве. На адваротным боку манет маляваўся Святы Мікалай — заступнік маракоў (радавыя землі Міцы, у прыватнасці, Месемврыя, размяшчаліся на ўзбярэжжы).

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

Вядома двое дзяцей Міцы ад Марыі:

  1. сын Іван Асень III, цар Балгарыі
  2. дачка Марыя (Кіра Марыя), другая жонка цара Георгія I Тэртэра.

Зноскі

  1. Полная энциклопедия БЪЛГАРИЯ: "Имя Мицо происходит от имени Михаил".
  2. Полная энциклопедия БЪЛГАРИЯ. Том 7
  3. Поўная энцыклапедыя БЪЛГАРИЯ

Спасылка[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • John V.A. Fine, Jr., The Late Medieval Balkans, Ann Arbor, 1987.
  • Лазаров, Ив. Междуособици в България през 1256—1257 г. — Военноисторически сборник, 1984, № 1, 145—155.
  • Сотиров, Ив. Монетосеченето на цар Мичо (Миче) — «Симеона цара» и събитията в България през 1256—1263 г. — Нумизматика, сфрагистика и епиграфика, 1, 2004.
  • Димова, С. Сякъл ли е монети цар Мицо Асен в Месемврия? — Проблеми на изкуството, 2004, № 1, 56-58.


Папярэднік:
Каламан II Асень
Цар Балгарыі
12561257
Пераемнік:
Канстанцін I Ціх