Пакроў Прасвятой Багародзіцы

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
У гэтага тэрміна існуе і іншае значэнне, гл. Пакровы
Пакроў Прасвятой Багародзіцы
Пакроў Прасвятой Багародзіцы
Пакровы, 1649 г., беларуская школа, Маларыта.
Тып народна-праваслаўны
Устаноўлена у памяць з'яўлення ў 910 г. Багародзіцы ва Улахернскім храме
Адзначаецца Рускай праваслаўнай царквой, усходнімі славянамі
Дата (14) кастрычніка


Ікона «Пакроў Прасвятой Багародзіцы»
(Ноўгарад, 1401-1425 гг., ДТГ)

Пакроў Прасвятой Багародзіцы (Трэцяя Прачыстая, Пакровы) — свята, якое адзначаецца пераважна ва ўсходнеславянскім праваслаўі; у Беларускай Царкве лічыцца адным з Вялікіх свят. Мае нерухомы дзень святкавання — 1 кастрычніка па юліянскім календары (14 кастрычніка па новым стылі).

У аснову свята пакладзена паданне пра з'яўленне Божай Маці ва Ўлахернскім храме ў Канстанцінопалі ў 910 годзе[1][2]. На Русі гэта свята шырока адзначалася ў сялянскім побыце, увабраўшы ў сябе многія абрады старажытнаславянскіх восеньскіх святаў, што адзначалі заканчэнне працы ў полі.

З'яўленне Божай Маці[правіць | правіць зыходнік]

У 910 годзе, пры імператары Льве Мудрым і патрыярсе Макарыі, візантыйская імперыя вяла вайну з сарацынамі - мусульманамі (у шэрагу крыніц — з плямёнамі русаў), і Канстанцінопалю пагражала небяспека.

У нядзелю 1 кастрычніка ў час усяночнага чування, калі Ўлахернская царква была перапоўнена людзьмі, якія маліліся, святы Андрэй, Хрыста дзеля юродзівы (Андрэй, які сузіраў гэтае з'яўленне, быў славянінам, у маладосці трапіў у палон і быў прададзены ў Канстанцінопалі ў рабства мясцоваму жыхару Феагносту) а чацвёртай гадзіне ночы, падняўшы вочы да неба, убачыў Прасвятую Багародзіцу, што йшла па паветры і была асветленая нябесным святлом, акружаная ангеламі і святымі (Багародзіцу суправаджалі Іаан Хрысціцель і Іаан Багаслоў).

Асаблівасці багаслужэння[правіць | правіць зыходнік]

Багаслужэнне шмат у чым адпавядае Багародзічным двунадзесятым святам, хаця сам Пакроў з'яўляецца вялікім, а не двунадзесятым святам.

Народныя традыцыі[правіць | правіць зыходнік]

На Русі — першае па-сапраўднаму восеньскае свята. З гэтага дня пачыналіся дзявочыя вячоркі і час восеньскіх вяселляў. У народнай традыцыі ў гэты дзень адзначалася сустрэча Восені з Зімою, карані гэтага свята ідуць у глыбокую старажытнасць. Саму назву народныя вераванні звязвалі з першым інеем, які "пакрываў" зямлю, паказваючы на блізкасць зімовых халадоў. Прыкладна з гэтага часу пачыналі паліць печы ў хатах і ацяпляць жытло, пачыналі сваю працу ткачыхі і папрадухі. Таксама са святам Пакроваў звязвалі і заканчэнне працы ў полі.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Багародзіца Шаблон:Праваслаўныя святы