Райнхард Зелтэн

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Райнгард Зельтэн
Reinhard Selten
Reinhard Selten2.jpg
Дата нараджэння 5 кастрычніка 1930(1930-10-05)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 23 жніўня 2016(2016-08-23)[5] (85 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Бацька: Adolf Selten[d]
Род дзейнасці эканаміст, матэматык, эсперантыст, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера эканоміка
Месца працы
Навуковая ступень доктарская ступень[d]
Альма-матар
Член у
Узнагароды і прэміі Nobel prize medal.svg Нобелеўская прэмія па эканоміцы
Commons-logo.svg Райнгард Зельтэн на Вікісховішчы

Райнгард Зельтэн (ням.: Reinhard Selten; 5 кастрычніка 1930, Брэслау, цяпер Уроцлаў23 жніўня 2016, Познань) — нямецкі эканаміст.

Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1994) «за Фундаментальны аналіз раўнавагі ў тэорыі некааператыўных гульняў». Ён стаў першым немцам, які атрымаў гэту ўзнагароду.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Райнгард Зэлтэн нарадзіўся ў Брэслау (тады правінцыя Ніжняя Сілезія), у змешанай сям'і: бацька (Адольф Зельтэн) быў яўрэем, маці - (Кётэ Лютэр) — пратэстанткай. Айцец меў невялікі магазін, які займаўся галоўным чынам пракатам перыядычных выданняў, але ў 1933 годзе, з прыняццем нюрэнбергскіх расавых законаў, ён быў вымушаны яго прадаць[10]. Бацька памер у 1942 годзе пасля працяглай хваробы і дзеці змаглі пазбегнуць дэпартацыі, якая пачалась неўзабаве. Як паўкроўка Райнгард Зельтэн не меў права на школььную адукацыю пасля 14 гадоў і пачаў працаваць рознарабочым. Пасля вызвалення Брэслау, ён разам з маці, братамі і сястрой перабраўся спачатку ў Саксонію, потым у Аўстрыю, дзе працаваў на ферме. Толькі ў 1946 годзе ён атрымаў магчымасць працягнуць сярэднюю адукацыю і ўжо ў наступнм годзе пасяліўся з сям'ёй у Мельзунгене, дзе ў 1951 годзе ва ўзросце 21 года скончыў мясцовую гімназію.

Вучыўся ў Франкфурцкім універсітэце. Прафесар Свабоднага ўніверсітэта ў Берліне, універсітэта ў Білефельдзе, Бонскай вышэйшай школы эканомікі (падраздзяленне Рэйнскага ўніверсітэта, Бон). Заснавальнік Бонскай лабараторыі эксперыментальнай эканомікі.

Зельтэн і эсперанта[правіць | правіць зыходнік]

Р. Зельтэн неаднаразова выказваўся на высокім узроўні ў падтрымку міжнароднай мовы эсперанта[11]. У прыватнасці, у 2007 годзе, выступаючы ў Еўрапарламенце, ён заявіў: «Лёгкая ў вывучэнні планавая мова эсперанта дае нейтральнае рашэнне моўнай праблемы». Ён таксама пагадзіўся балатавацца ў 2009-м на выбарах у Еўрапарламент ад невялікай партыі EDE (Еўропа - Дэмакратыя - Эсперанта)[12].

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • «Мадэль алігаполіі з інерцыяй попыту» (Ein Oligopolmodel mit Nachfrageträgheit, 1965)

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119479273 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  2. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/533738/Reinhard-Selten
  3. 3,0 3,1 http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/1994/selten-bio.html
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119479273 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. 5,0 5,1 http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsnobelpreistraeger-reinhard-selten-gestorben-14415860.html
  6. NNDB — 2002.
  7. https://www.ae-info.org/ae/User/Selten_Reinhard
  8. http://vds-ev.de/verein/bekannte-mitglieder/
  9. https://racef.es/es/academicoscorrespondiente-extranjero/rselten
  10. Selten Biografy
  11. Нобелеўскі лаўрэат выступіў за эсперанта на «польскім Давосе»
  12. Зельтэн будзе балатавацца ад партыі эсперантыстаў