Фрыц Габер

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Фрыц Габер
ням.: Fritz Haber
Fritz Haber.png
Дата нараджэння 9 снежня 1868(1868-12-09)
Месца нараджэння Брэслау
Дата смерці 29 студзеня 1934(1934-01-29) (65 гадоў)
Месца смерці Базель, Швейцарыя
Месца пахавання
Грамадзянства Германская імперыя
Жонка Clara Immerwahr[d]
Дзеці: Hermann Haber[d]
Род дзейнасці хімік, фізік, інжынер, навуковы работнік, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера Фізічная хімія
Месца працы Швейцарская вышэйшая тэхнічная школа Цюрыха, Універсітэт Карлсруэ
Альма-матар Берлінскі тэхнічны ўніверсітэт, Гайдэльбергскі ўніверсітэт, Берлінскі ўніверсітэт імя Гумбальта
Навуковы кіраўнік Роберт Бунзен
Вядомы як Угнаенні, Выбуховыя рэчывы, працэс Габера, рэакцыя Габера-Вейса, хімічная зброя
Узнагароды і прэміі Нобелеўская прэмія Нобелеўская прэмія па хіміі (1918)
Commons-logo.svg Фрыц Габер на Вікісховішчы

Фрыц Габер (ням.: Fritz Haber; 9 снежня 1868, Брэслау — 29 студзеня 1934, Базель) — нямецкі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1918), якую Габер атрымаў за яго ўклад у ажыццяўленне сінтэзу аміяку, неабходнага для вытворчасці ўгнаенняў і выбухоўкі. Габер сумесна з Максам Борнам прапанаваў цыкл Борна-Габера, як метад ацэнкі энергіі крышталічнай рашоткі цвёрдых рэчываў, утвораных іоннымі сувязямі. Габера называюць «бацькам хімічнай зброі» за яго працы ў галіне распрацоўкі і прымянення хлору і іншых атрутных газаў падчас Першай сусветнай вайны.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Габер нарадзіўся ў Брэслау, Германія, (цяпер Уроцлаў, Польшча) у сям'і хасідаў. Яго сям'я была адной з найстарэйшых у горадзе. Пазней Габер адмовіўся ад іўдаізму і прыняў хрысціянства. Маці Габера памерла падчас родаў. Яго бацька быў вядомым у горадзе гандляром. З 1886 па 1891 Габер навучаўся ў Гайдэльбергскім універсітэце пад кіраўніцтвам Роберта Бунзена, у Берлінскім універсітэце (цяпер Берлінскі ўніверсітэт імя Гумбальта) у групе Аўгуста Вільгельма Гофмана і ў Тэхнічным каледжы Шарлотэнбург (цяпер Берлінскі тэхнічны ўніверсітэт) па кіраўніцтвам Карла Лібермана. У 1901 годзе Габер ажаніўся на Клары Імервар. Клара таксама была хімікам і была катэгарычна супраць работ Габера ў галіне хімічнай зброі. У выніку адной з спрэчак з мужам на гэту тэму яна здзейсніла самагубства, стрэліўшы сабе ў сэрца. Іх сын Герман, народжаны ў 1902 годзе, пазней таксама ўчыніць самагубства, не вытрымаўшы сораму за распрацаваную яго бацькам хімічную зброю і наступствы яе прымянення. Перш, чым пачаць сваю ўласную навуковую працу, Герман працаваў у бацькі і ў Швейцарскай вышэйшай тэхнічнай школе Цюрыха разам з Георгам Лангам.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]