Макс Борн

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Макс Борн
Max Born
Max Born.jpg
Дата нараджэння

11 снежня 1882(1882-12-11)[1][2][…]

Месца нараджэння

Брэслау, Брэслаўскі ўрадавы рэгіён[d], Правінцыя Сілезія, Каралеўства Прусія, Германская імперыя[4][5][…]

Дата смерці

5 студзеня 1970(1970-01-05)[1][2][…] (87 гадоў)

Месца смерці

Гётынген, Ніжняя Саксонія, ФРГ[7][8][…]

Месца пахавання

Гётынгенскія гарадскія могілкі[d]

Грамадзянства

Германскі рэйх
Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія

Род дзейнасці

фізік, матэматык, навуковы работнік, прафесар універсітэта, пісьменнік-дакументаліст, фізік-тэарэтык, вучоны

Навуковая сфера

тэарэтычная фізіка

Месца працы

Франкфурцкі ўніверсітэт імя Ёгана Вольфганга Гётэ
Гётынгенскі ўніверсітэт
Берлінскі ўніверсітэт імя Гумбальта

Альма-матар

Гётынгенскі ўніверсітэт
Гайдэльбергскі ўніверсітэт
Уроцлаўскі ўніверсітэт
Цюрыхскі ўніверсітэт
Гонвіл і Гай-каледж[d]

Навуковы кіраўнік

Карл Рунгэ
Давід Гільберт
Герман Мінкоўскі

Вядомыя вучні

Марыя Гёперт-Маер
Фрыдрых Хунд
Паскуаль Іордан
Роберт Опенгеймер
Віктар Вайскапф

Вядомы як

адзін са стваральнікаў квантавай механікі

Узнагароды і прэміі
Подпіс

Подпіс

Commons-logo.svg Макс Борн на Вікісховішчы

Макс Борн (ням.: Max Born; 11 снежня 1882, Брэслау5 студзеня 1970, Гётынген) — нямецкі і брытанскі фізік-тэарэтык і матэматык, адзін са стваральнікаў квантавай механікі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1954). Член шэрагу навуковых таварыстваў свету.

Макс Борн з'яўляецца аўтарам фундаментальных вынікаў у квантавай тэорыі: ён стаў адным з заснавальнікаў матрычнай механікі[10], прапанаваў імавернасную інтэрпрэтацыю хвалевай функцыі Шродзінгера, зрабіў значны ўклад у квантавую тэорыю рассейвання (борнаўскае набліжэнне[11]) і іншае. Займаўся праблемамі дынамікі крышталічных рашотак[12], тэрмадынамікай і кінетычнай тэорыяй цвёрдых целаў, вадкасцяў і газаў, тэорыяй адноснасці, тэорыяй пругкасці.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118513621 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118513621 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00150193.2014.890878
  6. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3190562/
  7. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118513621 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  8. http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00033790801919629
  9. http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00033790801919629
  10. Макс Борн Философские аспекты современной физики // Физика в жизни моего поколения — М., ИЛ, 1963. — стр. 78
  11. Давыдов А. С. Квантовая механика. — М.: Наука, 1973. — 704 с.
  12. Ф. Ф. Греков, Г. Б. Рябенко, Ю. П. Смирнов Структурная кристаллография — Л.:издательство ЛГПИ, 1988.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Кнігі[правіць | правіць зыходнік]

  • H. Vogel. Physik und Philosophie bei M. Born — Berlin, 1968.
  • M. Jammer. The Phylosophy of Quantum Mechanics — John Wiley and Sons, 1974.
  • J. Mehra, H. Rechenberg. The Historical Development of Quantum Theory — Springer, 1982.
  • N. T. Greenspan. The End of the Certain World: The Life and Science of Max Born — Basic Books, 2005.
  • М. Джеммер. Эволюция понятий квантовой механики. — М.: Наука, 1985.

Артыкулы[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  • Лагатып Вікісховішча На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Макс Борн
  • The Nobel Prize in Physics 1954 (англ.) . Nobelprize.org. — Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2012. Праверана 20 мая 2011.
  • Max Born (англ.) . Mathematics Genealogy Project. North Dakota State University. — Спіс вучняў Макса Борна. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2012. Праверана 20 мая 2011.
  • J. J. O'Connor, E. F. Robertson. Max Born (англ.) . MacTutor History of Mathematics archive. University of St Andrews. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2012. Праверана 20 мая 2011.
  • S. Schweber. Max Born (англ.) . Encyclopædia Britannica. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2012. Праверана 20 мая 2011.
  • P. P. Ewald. Interview with Max Born (англ.) . Oral History Transcript. Niels Bohr Library and Archives, American Institute of Physics (19 чэрвеня 1960). Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2012. Праверана 20 мая 2011.
  • Papers of Professor Max Born (1882-1970) (англ.) . Edinburgh University Library. Archives Hub. — Паперы Макса Борна ў бібліятэцы Эдынбургскага ўніверсітэта. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2012. Праверана 20 мая 2011.
  • Профіль Макса Борна на афіцыйным сайце РАН