Воцатная кіслата
| Воцатная кіслата | |
 |
|
 |
|
| Агульныя звесткі | |
|---|---|
| Хімічная формула | CH3COOH |
| Малярная маса | 60,05 г/моль |
| Фізічныя ўласцівасці | |
| Стан (ст. ум.) | бясколерная вадкасць |
| Шчыльнасць | 1,0492 г/см³ |
| Тэрмічныя ўласцівасці | |
| Тэмпература плаўлення | 16,75 °C |
| Тэмпература кіпення | 118,1 °C |
| Крытычны пункт | 321,6 °C, 5,79 МПа |
| Малярная цеплаёмістасць (ст. ум.) | 123,4 Дж/(моль·К) |
| Энтальпія ўтварэння (ст. ум.) | -487 кдж/моль |
| Хімічныя ўласцівасці | |
| pKa | 4,75 |
| Аптычныя ўласцівасці | |
| Паказчык пераламлення | 1,372 |
| Структура | |
| Дыпольны момант | 1,74 Д |
| Класіфікацыя | |
| Рэг. нумар CAS | 64-19-7 |
Воцатная кіслата (этанавая кіслата) — арганічнае рэчыва з формулай CH3COOH. Слабая, лімітавая аднаасноўная карбонавая кіслата. Вытворныя воцатнай кіслаты носяць назву «ацэтаты».
Гісторыя [правіць]
Першыя згадкі аб практычным прымяненні воцатнай кіслаты адносяцца да трэцяга стагоддзя да н. э. Грэчаскі вучоны Тэафраст ўпершыню апісаў дзеянне воцату на металы, якое прыводзіць да ўтварэння некаторых выкарыстоўвамых ў мастацтве пігментаў. Воцат ўжываўся для атрымання «свінцовых бяліл», а таксама яр-мядзянкі (зялёнай сумесі соляў медзі, якая змяшчае акрамя ўсяго ацэтат медзі).
У Старажытным Рыме рыхтавалі спецыяльна пракіслае віно ў свінцовых чыгунах. У выніку атрымліваўся вельмі салодкі напой, які называлі «Сапа». «Сапа» ўтрымоўвала вялікую колькасць ацэтату свінцу - вельмі салодкага рэчыва, якое таксама называюць «свінцовым цукрам» або «цукрам Сатурна». Высокая папулярнасць «сапы» была прычынай хранічнага атручвання свінцом, распаўсюджанага сярод рымскай арыстакратыі.
У VIII стагоддзі арабскі алхімік Джабір ібн Хаян упершыню атрымаў канцэнтраваную воцатную кіслату шляхам перагонкі.
Гл. таксама [правіць]
Шаблон:Аднаасноўныя лімітавыя карбонавыя кіслоты
