Горад Алітус

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Алітус
літ.: Alytus
Сцяг Герб
Сцяг
Герб

Каардынаты: 54°24′05″ пн. ш. 24°02′57″ у. д. / 54.401389° пн. ш. 24.049167° у. д. (G) (O) (Я)54°24′05″ пн. ш. 24°02′57″ у. д. / 54.401389° пн. ш. 24.049167° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Статус
павятовай і раённы цэнтр, гарадское самакіраванне
Павет
Самакіраванне
Мэр
Юргіс Красніцкас
Першае згадванне
Ранейшыя назвы
Аліта
Горад з
Плошча
Тып клімату
Насельніцтва (2013)
57 281 чалавек
Часавы пояс
Тэлефонны код
(+370) 315
Паштовы індэкс
LT-62001
Афіцыйны сайт
http://www.alytus.lt/
(літ.)  (руск.)  (англ.) 

Алітус (Літва)
Алітус
Алітус

Алітус (па-літоўску: Alytus), традыцыйная беларуская назва — Аліта — горад у Літве, сталіца Алітускага павета, цэнтр этнакультурнага рэгіёна Дзукія. Горад знаходзіцца на рацэ Нёман, недалёка ад мяжы з Польшчай і Беларуссю. Насельніцтва налічвае каля 70 тыс. чалавек, з якіх 94,7 % — літоўцы.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першыя гістарычныя звесткі аб Аліце адносяцца да 1377 года, калі яна ўзгадваецца ў хроніках Віганда Марбургскага як абарончы замак пры ўпадзенні ракі Алітупы ў Нёман. У той час Аліта мела назву Алітэн і адносілася да Тэўтонскага ордэна.

Пасля Грунвальдскай бітвы замак адышоў да Вялікага Княства Літоўскага. 15 чэрвеня 1581 года кароль Стэфан Баторы падараваў Аліце Магдэбургскае права.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай заходняя частка горада належала Прусіі, а ўсходняя Расійскай імперыі.

Пасля Напалеонаўскіх войнаў Аліта поўнасцю перайшла пад кантроль Расіі, але адміністрацыйны падзел гораду быў скасаваны толькі пасля паўстання Кастуся Каліноўскага ў 1863 годзе.

У ХІХ стагоддзі Аліта ўваходзіла ў склад Царства Польскага. У канцы ХІХ стагоддзя Аліта атрымала статус абарончага горада, тут прайшла чыгунка, былі пабудаваны абарончыя пабудовы.

Пад час Першай Сусветнай вайны Аліта была занята нямецкімі войскамі. 12 лютага 1919 года ў Аліце адбыліся баі паміж літоўскім войскам і Чырвонай Арміяй.

Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж Польшчай і Літвой у 1919 годзе Аліта трапіла ў склад Літвы. У 1940 годзе Алітус апынуўся ў складзе СССР. З 1941 да 1944 года горад знаходзіўся ў нямецкай акупацыі, а потым зноў трапіў у склад СССР да 1991 года.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Адміністрацыйны падзел Алітускага павета