Крымскія татары
Кры́мскія тата́ры — цюркамоўная нацыя, якая жыве ў Крыме. Размаўляюць на мове, якая называецца крымскататарскай. Этнагенэз крымскіх татар праходзіў незалежна ад волжскіх татар.
Рассяленне [правіць]
Пражываюць у асноўным у Крыме (каля 260 тыс.) і прылеглых раёнах кантынентальнай Украіны, а таксама ў Турцыі, Румыніі (24 тыс.), Узбекістане (90 тыс., ацэнкі ад 10 тыс. да 150 тыс.), Расіі (4 тыс., у асноўным у Краснадарскім краі), Балгарыі (3 тыс.).
Гісторыя [правіць]
Этнагенэз [правіць]
Крымскія татары сфарміраваліся як народ у Крыме і з’яўляюцца нашчадкамі розных народаў, мігравалі на тэрыторыю паўвострава. Асноўныя этнічныя групы, якія засялялі ў розныя часы Крым і якія прынялі ўдзел у фарміраванні крымскага народа — гэта таўры, скіфы, сарматы, аланы, булгары (протабалгары), грэкі, готы, хазары, печанегі, полаўцы, італьянцы, чаркесы, малаазійскія туркі.
Пасля прыняцця ханам Узбекам ісламу ў якасці дзяржаўнай рэлігіі, мусульманства стала актыўна распаўсюджвацца ў Крыме.
У выніку перавагі на тэрыторыі паўвострава атрымаў імя «татары» палавецкамоўнага насельніцтва і ісламскай рэлігіі пачаліся працэсы асіміляцыі і кансалідацыі стракатага этнічнага кангламерату ў адзіную крымскую нацыю. На працягу некалькіх стагоддзяў склалася сучаснае нацыянальнае аблічча крымскіх татараў і крымскататарская мова на аснове палавецкай мовы.
