Любчанскі замак

Вежы Любчанскага замка

53.752031, 26.068817

Любчанскі замак — замак у г.п. Любча Гродзенскай вобласці, на беразе р. Нёман, за 150 км ад Мінска.

Гісторыя

Любчанскі замак,
здымак 1920-ых г.

Пабудаваны ў 1581 годзе, пра што сведчыць знойдзены ў замку флюгер з выбітай датай. Ініцыятарам будаўніцтва быў магнат Ян Кішка. У канцы XVI ст. замак значна перабудаваны новым уладальнікам князем Мікалаем Радзівілам.

З XVIII ст. замак страціў сваё абарончае прызначэнне.

Архітэктура

Адзін з карпусоў замка

Любчанскі замкавы комплекс размешчаны на левым беразе Нёмана на насыпаным узвышшы плошчай каля 0,7 га. Па свайму стылю знаходзіцца на мяжы готыкі і рэнесансу. Тэрыторыя з трох бакоў абкружана ровам (шырыня да 30 м і глыбіня 7—10 м), а з чацвёртага — ракой. З чатырох веж замка захаваліся дзве. Вежы складзены з цэглы і валуноў. Галоўная вежа ў плане кубічная (прыкладна 10х10 м), прыблізна з паловы вышыні пераходзіць у васьмярык, крыты шатром. Толькі верхні з чатырох паверхаў вежы быў прыстасаваны да абароны: аб гэтым сведчаць круглыя байніцы. Астатнія паверхі з шырокімі вокнамі выкарыстоўваліся як жылыя і падсобныя памяшканні. У вежы знаходзіцца брама. У мінулым толькі праз яе можна было трапіць ва ўнутраны двор замка. Такая замкнутая прасторавая кампазіцыя была тыповай для большасці палацава-замкавых ансамбляў 16—17 ст.

Апроч вежаў за землянымі ўмацаваннямі знаходзяцца два двухпавярховых корпусы, пабудаваныя на месцы старажытных збудаванняў у канцы 18 — 1-ай пал. 19 ст.

Сучасны стан

Адноўленая вежа

Стан галоўнай, уязной, вежы здавальняючы. Другая вежа за савецкім часам была закінутая і разбуралася, засталіся ад яе толькі падмуркі. На працягу апошніх гадоў намаганнямі энтузіястаў у замку ідуць рэстаўрацыйныя работы, утвораны фонд Любчанскага замка.

Падчас археалагічных раскопак 2010 на Любчанскім замку знойдзена мураваная сцяна, што ішла ад брамнай да ўсходняй вежаў, у бок мястэчка. Таксама адшукаліся рэшткі старога ганка, які знаходзіўся паміж замкавым флігелем і брамнай вежай.

Літаратура

• Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.
• Чарняўскі, І., Саітгарэева, С. Замак у Любчы // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі — 4/1984

Спасылкі

• На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Любчанскі замак
• Афіцыйны сайт фонду «Любчанскі замак»(бел.) 
• Любчанскі замак на Radzima.org
• Любчанскі замак на WikiMapia.org
• Афіцыйны сайт фонда "Любчанскі замак"
• Любчанскі замак на сайце "Легенды Беларуси"
• Славутасці на партале globus.tut.by (на рускай мове)
• Артыкул "Фотоохота за достопримечательностями: Любча" на Interfax.by (на рускай мове)