Леніна (Слуцкі раён)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аграгарадок
Леніна
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Ранейшыя назвы
Раманаў, Раманава
Насельніцтва
435 чалавек (2010)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1795
Аўтамабільны код
5
Леніна на карце Беларусі ±
Леніна (Слуцкі раён) (Беларусь)
Леніна (Слуцкі раён)
Леніна (Слуцкі раён) (Мінская вобласць)
Леніна (Слуцкі раён)

Ле́ніна[1] (трансліт.: Lienina, руск.: Ленино; да 1921 г. — Рама́нава[2]) — аграгарадок у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета. Месціцца за 24 км на паўночны захад ад Слуцка, 14 км ад чыгуначнай станцыі Цімкавічы на лініі Слуцк—Баранавічы, 126 км ад Мінска.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Рэльеф раўнінны, на захадзе цячэ рака Морач (прыток ракі Прыпяць). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы СлуцкБрэст.

Аснову гістарычнай планіровачнай структуры складаюць 2 вуліцы амаль мерыдыянальнай арыентацыі. Іх перакрыжоўваюць другарадныя вуліцы, утвараючы блізкую да прамавугольнай планіроўку. Забудова двухбаковая, пераважна драўляная, сядзібнага тыпу. Паралельна да асноўная праходзіць новая вуліца, забудаваная мураванымі 1-павярховымі дамамі тыпу катэджаў. Адміністрацыйна-грамадскі цэнтр — у паўночнай частцы вёскі. Гаспадарчы цэнтр — у паўднёвай частцы[2].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Вялікае Княства Літоўскае[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню Раманаў згадваецца ў 1-й пал. ХVІ ст. як вёска Слуцкага княства, уладанне Алелькавічаў. У 16121618 гг. паселішчам валодалі Радзівілы.

У 1638 Раманаў атрымаў статус мястэчка. У гэты час тут было 247 двароў, дзейнічала царква, працавалі 2 шпіталі і карчма. За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (16541667) у сярэдзіне 1650-х Раманаў зруйнавалі маскоўскія захопнікі. На 1665 г. засталося толькі 98 двароў. У 1718 г. мястэчка атрымала прывілей караля і вялікага князя Аўгуста Моцнага на штогадовы кірмаш.

Расійская імперыя[правіць | правіць зыходнік]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Раманаў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, дзе стаў цэнтрам воласці Слуцкага павета Мінскай губерні. У 1800 годзе 142 двары, 2 праваслаўныя царквы, касцёл, 4 карчмы. У Вайну 1812 года 2 ліпеня каля мястэчка адбыўся бой казацкага корпуса Платава з войскамі Жэрома Банапарта і князя Ю. Панятоўскага. 8 лістапада 1812 г. тут месцілася штаб-кватэра расійскіх войскаў.

У 1822 г. пабудавана драўляная царква. 3 1830-х Раманаў знаходзіўся ў валоданні Вітгенштэйнаў, з кан. XIX ст.Гагенлоэ. На 1859 тут было 111 двароў[3], на 1888 — 130[4]. У 1866—1867 гг. на сродкі сялян пабудавана памяшканне для народнага вучылішча, якое ў 1876 пераўтворана ў 2-класнае (у 1901 г. у ім навучаліся 111 хлопчыкаў)[2].

Паводле вынікаў перапісу (1897) у Раманаве было 239 двароў, 2-класная вучэльня, жаночая школа, 2 царквы, 2 капліцы, 2 іўдзейскія малітоўныя дамы, 9 крам, карчма. На мяжы XIXXX стст. дзейнічалі 2 царквы, іўдзейскі малітоўны дом[5], 2-класнае вучылішча, царкоўна-прыходская жаночая школа, 9 крам, магазін, піцейны дом.

Найноўшы час[правіць | правіць зыходнік]

25 сакавіка 1918 згодна з Трэцяй Устаўной граматай Раманава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З лютага да снежня акупавана польскім корпусам Доўбар-Мусніцкага, нямецкімі войскамі. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з'езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР. У жніўні 1919 г. — ліпені 1920 г. і ў кастрычніку — лістападзе 1920 г. акупавана войскамі Польшчы.

У 1921 г. бальшавікі перайменавалі мястэчка ў Леніна. У 1921 г. адкрыты клуб, хата-чытальня, школа, рэарганізаваная ў 1922 г. у 7-гадовую, а ў 1938 г. — у 10-гадовую.

З 17 ліпеня 1924 г. у Слуцкіх раёне і акрузе. З 20 жніўня 1924 г. цэнтр сельсавета. У 1926 г. 257 двароў. З 9 чэрвеня 1927 г. да 26 ліпеня 1930 г. у Бабруйскай, з 21 ліпеня 1936 г. зноў у Слуцкай акрузе. З 20 лютага 1938 г. у Менскай вобласці.

У 1929 г. былі створаны малочная арцель, крэдытнае таварыства і калгас імя Леніна, які ў 1932 г. аб'ядноўваў 166 сямей, меў 740 дзесяцін ворыва, 210 дзесяцін сенажаці. Абслугоўвала калгас Слуцкая МТС. Працаваў маслазавод.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 г. да 30 чэрвеня 1944 г. акупаваная нямецкімі войскамі.

З 20 верасня 1944 г. да 8 студзеня 1954 г. у Бабруйскай вобласці. У 1968 г. савецкія ўлады зруйнавалі царкву Святога Юрыя. На 1972 у вёсцы было 230 двароў. У 1986 г. цэнтр калгаса імя Карла Маркса, 227 гаспадарак, 2 жывёлагадоўчыя фермы, піларама, кармацэх, млын, майстэрні па рамонце сельскагаспадарчай тэхнікі, дзіцячы сад, сярэдняя школа (14 настаўнікаў), клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аптэка, комплексны прыёмны пункт, АТС, аддзяленне сувязі і ашчаднага банка, 2 магазіны[2].

16 ліпеня 2003 г. калгас імя Карла Маркса быў рэарганізаваны ў ААТ «Раманава». У 2000-я паселішча атрымала афіцыйны статус аграгарадка.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

Інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

На 2013 г. — жывёлагадоўчыя комплекс і ферма, майстэрні па рамонце сельскагаспадарчай тэхнікі, дзіцячы сад, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі, магазін[2].

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Леніна // Гарады і вёскі Беларусі. Т. 8 : Мінская вобласць, кн. 4 / Т.У. Бялова (галоўны рэдактар) і інш. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2013. — С. 361—362. — 528 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0735-9.
  3. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 379.
  4. Jelski A. Romanów (2) // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom IX: Poźajście — Ruksze. — Warszawa, 1888. S. 721.
  5. Леніна (Слуцкі раён) // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.) . — СПб., 1890—1907.
  6. Дзяржкартгеацнэтр

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]