Нівальны пояс
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Aletschgletscher.jpg/350px-Aletschgletscher.jpg)
Нівальны пояс, нівальна-гляцыяльная зона — самы верхні прыродны вышынны пояс гор і палярных абласцей, размешчаны вышэй снегавой лініі. Тэрмін нівальны клімат прапанаваны нямецкім географам А. Пенкам.
Найбольшыя вышыні ніжняй мяжы пояса ў пустынных гарах Цэнтральнай Азіі і ў Андах (больш за 6500 м); у Антарктыдзе і Грэнландыі нярэдка апускаецца да ўзроўню мора. Для яго характэрны ледавікі і снежнікі, ледавіковыя формы рэльефу (кары, трогі, свежыя марэны і інш.), скалы і восыпы, нівальны клімат. Вялікія намнажэнні снегу пры шматгадовым захаванні паступова пераходзяць у фірн і глетчарны лёд. Інтэнсіўнасць раставання і выпарэння залежаць ад сонечнай радыяцыі і экспазіцыі схілу. На стромкіх схілах снег і лёд перыядычна сыходзяць уніз у выглядзе снежных лавін і ледавікоў. На паўднёвых схілах, дзе хутка ідзе раставанне снегу, агаляюцца горныя пароды і інтэнсіўна развіваюцца працэсы фізічнага (у асноўным марознага) выветрывання. Ідзе разбурэнне парод з утварэннем грубых абломкаў, якія намнажаюцца ў больш нізкіх месцах.
Раслінны і жывёльны свет бедны. Сярод раслін пераважаюць лішайнікі, што пакрываюць паверхню скал і валуноў, разбураюць іх і утвараюць прымітыўныя глебы. У ніжнія гарызонты пояса могуць пранікаць нізкарослыя экземпляры раслін з іншых паясоў. З вышэйшых жывёл трапляюцца залётныя птушкі. У высакагор’і нівальна-гляцыяльнага поясу можна сустрэць снежных барсаў (ірбісаў), мядзведзяў, горных бараноў — тэкё і г. д.[1]
Зноскі
[правіць | правіць зыходнік]Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- В. С. Аношка. Нівальны пояс // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).