Піліп Сямёнавіч Пестрак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Піліп Сямёнавіч Пестрак
Асабістыя звесткі
Псеўданімы:

П. Гайдук; Звястун; П. Звястун

Дата нараджэння:

14 (27) лістапада 1903

Месца нараджэння:

Сакоўцы, Слонімскі павет[d], Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя

Дата смерці:

22 жніўня 1978(1978-08-22) (74 гады)

Месца смерці:

Мінск, БССР, СССР

Пахаванне:

Усходнія могілкі

Грамадзянства:

Flag of Byelorussian SSR.svg Беларусь

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:
Гады творчасці:

1927—1973

Кірунак:

сацыялістычны рэалізм

Мова твораў:

беларуская

Дэбют:

1927

Прэміі:
Дзяржаўная прэмія БССР — 1964
Узнагароды:
Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі Ордэн Дружбы народаў Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
Ордэн «Знак Пашаны»
Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы
Паштовая картка Беларусі з арыгінальнай маркай, прысвечаная 100-годдзю з дня нараджэння П. С. Пестрака (2003)

Піліп Сямёнавіч Пестрак (14 (27) лістапада 1903, в. Сакоўцы, Слонімскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Івацэвіцкі раён, Брэсцкая вобласць — 22 жніўня 1978, Мінск, Псеўданімы: П. Гайдук; Звястун; П. Звястун) — беларускі паэт, празаік.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Падчас Першай сусветнай вайны сям'я П. Пестрака знаходзілася ў бежанстве ў Самарскай губерні, дзе будучы пісьменнік атрымаў сярэднюю адукацыю. У 1920 паступіў на сацыяльна-гістарычны факультэт Самарскага ўніверсітэта. У 1921 разам з бацькамі вярнуўся ў Заходнюю Беларусь.

У 1921—1924 працаваў лесніком Косаўскага лясніцтва; у 1924—1926 служыў у Войску Польскім. У 1926 уступіў у БСРГ; з 1927 сакратар Косаўскага падпольнага райкама КПЗБ. Арыштаваны польскімі ўладамі ў 1929; зняволены ў Гродзенскай турме (да 1933). Пасля вызвалення быў інструктарам ЦК КПЗБ па Пінскай акрузе, але ў 1934 зноў арыштаваны. Сядзеў у турмах Пінска, Вільні, Гродна. Вызвалены савецкімі ўладамі пасля паходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь у верасні 1939 г.

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1939; у 1940—41 старшыня Беластоцкага аддзялення СП Беларусі. У 1942—43 удзельнік партызанскага руху. Працаваў начальнікам Упраўлення па справах мастацтва пры СНК БССР (1943—45), у Інстытуце мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР (1946—48), літкансультантам СП БССР (1948—51). З 1951 на творчай працы.

Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Дэбютаваў у друку ў 1926 (часопіс «Родныя гоні»). Падчас зняволення (1929—1939), змяшчаў вершы ў нелегальным рукапісным часопісе «Краты», які выдаваўся палітвязнямі. У 1940 апублікаваў першы зборнік вершаў «На варце». Тэме барацьбы ў Заходняй Беларусі прысвяціў раман «Сустрэнемся на барыкадах». Раман «Серадзібор» прысвечаны жыццю вёскі.

Перакладаў на беларускую мову творы польскіх (Э. Ажэшка, У. Бранеўскі, С. Дабравольскі, Е. Путрамант), украінскіх (І. Франко, Л. Украінка, М. Рыльскі, П. Тычына), латышскіх, літоўскіх пісьменнікаў.

П'еса «Пад зоркамі» (сааўтар А. Струнін) ставілася ў Гродзенскім абласным драматычным тэатры. На вершы П. Пестрака напісаны песні.

Прызнанне[правіць | правіць зыходнік]

Імем П. Пестрака названы вуліцы ў Мінску і Гродне.

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Выбр. тв.. Мн., 1947;
  • Зб. тв.: У 4 т. Мн., 1969—71;
  • Зб. тв.: У 5 т. Мн., 1984—86;
  • Апавяданні. Мн., 1970.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. — Т. 2. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9
  • Ватацы Н. Б. Піліп Пестрак: Бібліяграфічная памятка. — Мн., 1961;
  • Пестрак Пілін // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995. — Т. 5.
  • Хромчанка К. Р. Піліп Пестрак: Жыццё і творчасць. — Мн., 1960;

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]