Тамаш Сапега

Тамаш Сапега
Ліс
14-ы ваявода новагародскі 1643 — красавік 1646
Папярэднік	Жыгімонт Караль Радзівіл
Пераемнік	Юрый Храптовіч
6-ы ваявода вендэнскі з 15 красавіка 1641
Папярэднік	Іахім Тарноўскі[d]
Пераемнік	Мікалай Корф[d]
Нараджэнне	1598[…]
Смерць	не раней за 2 красавіка 1646 і не пазней за 8 красавіка 1646 Вільня, Віленскі павет, Віленскае ваяводства, Вялікае Княства Літоўскае
Месца пахавання	Касцёл Святога Яна Хрысціцеля
Род	Сапегі
Бацька	Мікалай Сапега
Маці	Раіна з Дарагастайскіх[d]
Жонка	Сюзана з Храптовічаў[d]
Грамадзянства	Рэч Паспалітая
Адукацыя	Балонскі ўніверсітэт Падуанскі ўніверсітэт Інгальштацкі ўніверсітэт
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Тамаш Сапега (1598^[…] — не раней за 2 красавіка 1646 і не пазней за 8 красавіка 1646, Вільня) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Ваявода вендэнскі (1641—1643) і новагародскі (з 1643).

Біяграфія

З кодзенскай лініі магнацкага роду Сапегаў герба «Ліс», сын Мікалая Багданавіча Сапегі і Раіны з Дарагастайскіх. Меў брата Казіміра Мікалая.

У 1617 годзе навучаўся ў езуіцкім калегіуме ў Любліне, у 1619—1621 — у Кракаўскім універсітэце. У 1621—1625 гадах працягваў адукацыю за мяжой — у Інгальштаце (1621), Падуі (1622), Балонні (1623) і Лёвене (1625).

Па вяртанні на радзіму быў пры двары караля і вялікага князя Жыгімонта Вазы, дзе ў 1632 годзе страціў руку ў паядынку з Юрыем Зяновічам. Браў удзел у вайне з Маскоўскай дзяржавай на чале ўласнай гусарскай харугвы.

У 1640 годзе абіраўся маршалкам Галоўнага Трыбунала. У красавіку 1641 годзе атрымаў урад ваяводы вендэнскага, а на мяжы 1642 і 1643 — ваяводы новагародскага. Удзельнічаў у перамовах з маскоўскімі пасламі.

Пахаваны ў касцёле францысканцаў у Гальшанах.

Сям’я

Да 1638 года ажаніўся з Сюзанай Храптовіч, дачкой Юрыя Храптовіча. Нашчадкаў не пакінуў нашчадкаў.

У 1639 годзе Тамаш Сапега запісаў жонцы 30 000 злотых вена, у 1640 годзе падарыў рухомыя рэчы і 20 000 злотых на маёнтках Мінтаўшчына, Дубна і Круглае. У адказ, як падзяку, Сюзана ў 1640 годзе вярнула мужу рухомыя рэчы і грошы. Аднак неўзабаве паміж сужэнцамі ўзніклі праблемы. Юрый Храптовіч выступіў у абарону дачкі, калі даведаўся, што Тамаш Сапега прымушае яе падпісваць пазыковыя дакументы, а атрыманыя грошы растрачвае. У 1645 годзе Юрый Храптовіч падаў скаргу на Сапегу ў лідскі гродскі суд.

У тэстаменце Тамаш Сапега пацвердзіў жонцы дарчы запіс, а таксама адзначыў, што яна не павінна плаціць па яго пазыковых запісах. У 1646 годзе запісаў жонцы 50 000 злотых на маёнтках Вака, Петухова і на корчмах. Уся маёмасць бяздетнага Тамаша Сапегі пераходзіла да яго брата — падкаморага вялікага літоўскага Казіміра Леана Сапегі^{[удакладніць: камент.]}.

Пасля смерці Тамаша Сапегі, Сюзана вымушана была апраўдвацца на судзе. Яна прысягнула, што не брала грошы ў Гуйскага ў 1646 годзе і не запісвала фундацый францысканскаму касцёлу ў Гальшанах у 1647 годзе. Галоўны Трыбунал ВКЛ вызваліў яе ў 1647 годзе ад выплаты даўгоў.

У 1650 годзе ў сувязі з вялікім пазыкамі Тамаша Сапегі зроблена ацэнка нерухомых і рухомых рэчаў у Гальшанах.

Літаратура

• Сапегі // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.