Луі дэ Бройль

Луі дэ Бройль
фр.: Louis de Broglie
Дата нараджэння:	15 жніўня 1892(1892-08-15)
Месца нараджэння:	Дзьеп, Францыя
Дата смерці:	19 сакавіка 1987(1987-03-19) (94 года)
Месца смерці:	Лувесьен, Францыя
Краіна:	Францыя
Навуковая сфера:	Тэарэтычная фізіка
Месца працы:	Сарбона
Альма-матэр:	Сарбона
Навуковы кіраўнік:	Поль Ланжэвен
Вядомы як:	адзін з заснавальнікаў квантавай механікі
Узнагароды і прэміі	Нобелеўская прэмія па фізіцы (1929)

Луі дэ БРОЙЛЬ (15 жніўня 1892 — 19 сакавіка 1987) — французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1929), за адкрыццё хвалістай прыроды электрона. Член і часовы сакратар Французскай акадэміі навук.

Жыццяпіс

Нарадзіўся ў дваранскай сям'і, насіўшай тытул герцагаў. Вывучаў гісторыю, затым звярнуўся да матэматыкі і фізіцы. Падчас вайны, 4 гады, служыў салдатам у радыёсувязі. Пасля, працягваў даследаванні ў агульнай фізіцы.

Дзейнасць

Дзякуючы тлумачэнням Эйнштэйна — фотаэфекта і тлумачэнню эфекту выпраменьвання абсалютна чорнага цела Макса Планка, дэ Бройль у сваёй доктарскай дысертацыі ў 1924 г. прадставіў гіпотэзу электронных хваль і выказаў здагадку, што да руху электрона трэба далучыць яшчэ адну ўласцівасць — уласцівасць хваль. Гэтая здагадка спачатку выклікала ў навуковай грамадскасці насмешак, аднак яго тэорыя была пацверджана Цэймерам і Клінтанам Дэвісанам у 1927 г. У эксперыменце, які даказаў дыфракцыі электронаў у крышталях, дзе дыфракцыйны малюнак сведчыў пра хвалепадобную прыроду электронаў. З-за гэтае адкрыццё дэ Бройлю была прысуджана Нобелеўская прэмія

Таксама гіпотэза дэ Бройля стала адной з асноўных пастулатаў новай квантавай механікі.

Бройлева хваля

Даўжыня хвалі дэ Бройля

$\lambda = \frac{h}{p} = \frac {h}{\gamma mv} = \frac {h}{mv} \sqrt{1 - \frac{v^2}{c^2}}$

дзе $\lambda$ даўжыня хвалі, h сталая Планка, p — імпульс, m — маса супакою часціцы, c — хуткасць святла, v — хуткасць часціцы, γ — фактар Лорэнца.

Публікацыі

Recherches sur la théorie des quanta (Researches on the quantum theory), Thesis, Paris, 1924. Ondes et mouvements (Waves and Motions). Paris: Gauthier-Villars, 1926. Rapport au 5e Conseil de Physique Solvay. Brussels, 1927. La mécanique ondulatoire (Wave Mechanics). Paris: Gauthier-Villars, 1928. Matière et lumière (Matter and Light). Paris: Albin Michel, 1937. Une tentative d'interprétation causale et non linéaire de la mécanique ondulatoire: la théorie de la double solution. Paris: Gauthier-Villars, 1956. English translation: Non-linear Wave Mechanics: A Causal Interpretation. Amsterdam: Elsevier, 1960. Sur les sentiers de la science (On the Paths of Science). Introduction à la nouvelle théorie des particules de M. Jean-Pierre Vigier et de ses collaborateurs. Paris: Gauthier-Villars, 1961. Paris: Albin Michel, 1960. English translation: Introduction to the Vigier Theory of elementary particles. Amsterdam: Elsevier, 1963. Étude critique des bases de l'interprétation actuelle de la mécanique ondulatoire. Paris: Gauthier-Villars, 1963. English translation: The Current Interpretation of Wave Mechanics: A Critical Study. Amsterdam, Elsevier, 1964. Certitudes et incertitudes de la science (Certitudes and Incertitudes of Science). Paris: Albin Michel, 1966.

Літаратура

• Луј де Број и физика честица и поља, Зборник радова са Научног скупа псовећеног стогодишњици рођења Луја де Броја, Свеске физичких наука, VI(1) 1-182, Београд, 1993., Институт за теоријску физику Београд.

У Сеціве

• На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Луі дэ Бройль
• «Бесмяротны дэ Бройль» (ФАН)
• «Луі дэ Бройль — Жыццяпіс» (Нобелеўская фундацыя)
• Paul Theroff (2005) An Online Gotha: Broglie Genealogy