Ян Гаштольд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ян Гаштольд
Herb Abdank.svg
Герб «Габданк»
Ваявода віленскі
1443 — 1458
Папярэднік: Ян Даўгірд
Пераемнік: Івашка Манівідавіч
Ваявода троцкі
1440 — 1443
Папярэднік: Пётр Лелюш
Пераемнік: Івашка Манівідавіч
 
Веравызнанне: каталіцтва
Нараджэнне: невядома
Смерць: 1458({{padleft:1458|4|0}})
Дынастыя: Гаштольды
Бацька: Андрэй Гаштольд
Жонка: Дарота з Завішаў
Альжбета з Друцкіх-Трабскіх
Дзеці: сыны Войцех, Марцін, Юрый; дочкі Марыя і Аляксандра

Ян (Івашка) Гаштольд[1] (? — 1458) — староста дарсунскі, маршалак надворны вялікіх князёў ВКЛ Вітаўта і Свідрыгайлы, намеснік смаленскі (1436-40), ваявода трокскі (з 1440), віленскі (з 1443)[1]. Сын Андрэя Гаштольда.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

На Гарадзельскім сойме[1] (1413) прыняў герб «Габданк», удзельнічаў у заключэнні Мельнскага пагаднення (1422), падтрымаў Свідрыгайлу ў яго барацьбе супраць Ягайлы, а ў 1432 г. — Жыгімонта Кейстутавіча ў барацьбе супраць Свідрыгайлы. У 1440 г. узначаліў групоўку магнатаў, якая дамагалася абрання вялікім князем сына Ягайлы Казіміра[1], стаў яго выхавальнікам і фактычна правіцелем ВКЛ. Пасля таго як у 1446 г. Казімір абраны і каралём Польшчы, перайшоў у апазіцыю да яго[1]. Рыхтаваў планы да дзяржаўнага перавароту[2].

Апроч Геранён, валодаў атрыманымі ад вялікіх князёў Меднікамі(бел. (тар.)) бел. пад Вільняй, Тыкоцінам на Падляшшы, Дзевянішкамі(бел. (тар.)) бел. і Жослямі(бел. (тар.)) бел. ў сучаснай Літве, Дарагабужам у Смаленскай зямлі, Палоннай(руск.) бел. на Валыні.

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

Ян быў сынам Андрэя Гаштольда і дачкі Міхаіла Адванца з Бучача(руск.) бел., заснавальніка роду Бучацкіх(укр.) бел..

Быў двойчы жанаты, ад першага шлюбу з Даротай з Завішаў меў сыноў Войцеха, Марціна і Юрыя, а таксама дачок Марыю ды Аляксандру. Другая жонка — Альжбета з Друцкіх-Трабскіх.

Радавод[правіць | правіць зыходнік]

Абданк
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Якуб
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Талівойш
 
 
Юрый
 
 
 
Гаштольд
 
Андрэй
 
 
Пётр
 
Ян
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Войцех
 
 
Альбрэхт
 
Станіслаў
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Марцін
 
 
Альжбета
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ян
 
 
Юрый
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Марыя
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Аляксандра
 


Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Гаштольды // Ян // Биографический справочник — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 141. — 737 с.
  2. Пазднякоў В. Гаштольды // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 518.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]